Άρθρα σχετικά με: γεωπολιτική

Τον Φεβρουάριο του 1997, το μηνιαίο περιοδικό «Νέμεσις» της Λιάνας Κανέλλη (η οποία δεν είχε ακόμη αρχίσει τη στενή συνεργασία της με το ΚΚΕ) δημοσίευσε ένα απόσπασμα ομιλίας του Χένρι Κίσινγκερ από τη βράβευσή του από προσωπικότητες του επιχειρηματικού κόσμου των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον», που (υποτίθεται ότι) είχε γίνει το Σεπτέμβριο του 1994:

Αμερική και Κίνα έχουν ριχτεί ήδη στη μάχη για το ποιος θα κυριαρχήσει στον κόσμο μας τις επόμενες δεκαετίες. Ποιος από τους δύο τελικά θα κερδίσει; Θα γίνει άραγε η Κίνα η επόμενη πλανητική υπερδύναμη;  Στις αρχές του 21ου αιώνα, ενώ η παγκόσμια Αυτοκρατορία με επίκεντρο την Ουάσιγκτον, μια Αυτοκρατορία που είναι η πιο ισχυρή, η πιο βίαιη και ταυτόχρονα η πιο εξελιγμένη και εκλεπτυσμένη που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα, απλώνει τα ορατά και αόρατα πλοκάμια της σ' ολόκληρο τον κόσμο, πολλοί αναλυτές διαβλέπουν ήδη στον ορίζοντα το τέλος της και ταυτόχρονα το τέλος της κυριαρχίας της Δύσης στον πλανήτη Γη. 

Ο κόσμος θα τελειώσει με έναν ψίθυρο. Σιβυλλική ρήση, συμβολική αναπαράσταση ή απλή διαίσθηση; Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η φράση αυτή του T. S. Elliot παραλίγο να γίνει μια τραγική πραγματικότητα, τον Οκτώβρη του 1962, κατά τη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων της Κούβας. Όταν, στο αποκορύφωμα -ίσως- της ψυχροπολεμικής αναμέτρησης, οι δύο (πυρηνικές) υπερδυνάμεις τέθηκαν στην ύψιστη, πριν τον πόλεμο, κατάσταση επιφυλακής και οι στόλοι τους βρέθηκαν αντιμέτωποι, εκκρεμούντος ενός τελεσιγράφου, τότε θα χρειαζόταν, ενδεχόμενα, κάτι πολύ λιγότερο από έναν απλό ψίθυρο για να τελειώσει ο κόσμος.

Tο 1389 οι Σέρβοι έδωσαν στο Κόσοβο μια μάχη που έκρινε την τύχη των Βαλκανίων. Πολέμησαν γενναία αλλά νικήθηκαν από τους Τούρκους, οι οποίοι στη συνέχεια κατέκτησαν για αιώνες ολόκληρα τα Βαλκάνια. Εξακόσια δέκα χρόνια αργότερα, το 1999, πάλι στο Κόσοβο οι Σέρβοι έδωσαν μια δεύτερη μάχη, όχι μόνον απέναντι στους Αλβανούς αντάρτες αλλά και σ’ ολόκληρο το ΝΑΤΟ. Δεν υπήρχε περίπτωση να κερδίσουν, ωστόσο οι Σέρβοι ήταν αναγκασμένοι να πολεμήσουν για το Κόσοβο. 

Ένας κόσμος χωρίς νερό θα ήταν ένας κόσμος χωρίς ζωή. Οι θάλασσες της προϊστορίας υπήρξαν το λίκνο μέσα στο οποίο γεννήθηκε η ζωή, προτού οι διάφορες μορφές της πατήσουν το χώμα της στεριάς. Η ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού, από την αυγή της μέχρι τις μέρες μας είναι συνυφασμένη με το νερό και σημαδεμένη από αυτό.

Από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η Χερσόνησος του Αίμου αποτελεί ένα περίπλοκο ψηφιδωτό λαών, εθνοτήτων, γλωσσών, θρησκειών και πολιτισμών. Ανήκοντας αρχικά στον λαμπρό πολιτιστικό χώρο της «Βυζαντινής Κοινοπολιτείας» (Byzantinische Kommonwelt), που συνιστούσε μια πολυεθνική πραγματικότητα με συνεκτικό στοιχείο την Ορθοδοξία και τον Βυζαντινό πολιτισμό, οι λαοί της βαλκανικής χερσονήσου σκεπάστηκαν στη συνέχεια για πέντε αιώνες με την «ασιατική ομίχλη», που κουβάλησαν μαζί τους οι Τούρκοι από τις στέπες της Ανατολής.

Στις αρχές του 21ου αιώνα μια πανίσχυρη παγκόσμια Αυτοκρατορία άπλωσε τα ορατά και αόρατα πλοκάμια της σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Η Αυτοκρατορία αυτή είναι η πιο ισχυρή, η πιο βίαιη και ταυτόχρονα η πιο εξελιγμένη και εκλεπτυσμένη που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Πρόκειται για μια νέα μορφή απεριόριστη κυριαρχίας, η οποία μεταμορφώνει σταδιακά τον κόσμο μας σε μια πλανητικών διαστάσεων αόρατη φυλακή. «Μια φυλακή για το μυαλό μας» (Matrix).

Αν θέλουμε ο Ελληνισμός να πρωταγωνιστήσει στον 21ο αιώνα τότε θα πρέπει εγκαίρως να εγκαταλείψουμε την ξενόφοβη και κλειστοφοβική μας ταυτότητα. Μια ταυτότητα, που είναι αποτέλεσμα ανασφάλειας κι έλλειψης αυτοπεποίθησης, καθώς πρέπει να είναι  γραμμένη σε αστυνομικά έντυπα για να αισθανόμαστε σίγουροι. Κι όμως ο Ελληνισμός επιβίωσε για χιλιετηρίδες χωρίς πλαστικά χαρτιά κι αστυνομικές ταυτότητες. Και μπορούμε να συνεχίσουμε να επιβιώνουμε μόνο αν υιοθετήσουμε το ανοικτό, ανθρωπιστικό κι αθάνατο πνεύμα του Ελληνισμού, σύμφωνα με το οποίο Έλληνας είναι εκείνος που «μετέχει της ελληνικής παιδείας».

Στο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον των Βαλκανίων, όπου οι πόλεμοι και οι εθνικιστικές συγκρούσεις δεν φαίνεται να τελειώνουν, η Ελλάδα έχει ξεκινήσει εδώ και κάποια χρόνια τη μεγαλύτερη «γεωπολιτική επένδυση» για το μέλλον της: την Εγνατία Οδό. Η κατασκευή της Εγνατίας, που διασχίζει οριζόντια τη βαλκανική χερσόνησο, σε συνδυασμό με τη συνολική αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης, με στόχο να καταστεί κέντρο και γεωοικονομική πρωτεύουσα της περιοχής, αναμένεται να καταστήσουν τη χώρα μας ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια.

Εδώ και τρεις δεκαετίες η Ευρώπη δίνει την εντύπωση μιας γερασμένης και κλειστοφοβικής ηπείρου, με αβέβαιο δημογραφικό μέλλον. Μοιάζει μ’ ένα «κάστρο» που απειλείται από την επέλαση των «νεοβαρβάρων», δηλαδή των εξαθλιωμένων μεταναστών και των προσφύγων του νότου που εγκαθίστανται στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές των ευρωπαϊκών πόλεων. Ενώ κάποτε έστελνε εκατομμύρια μετανάστες για να αποικίσουν διάφορες «ακατοίκητες» περιοχές της υδρογείου –από το 1845 ως το 1930 πάνω από 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι, σχεδόν το 1/4 του πληθυσμού της ηπείρου μας, αναζήτησαν την τύχη τους μακριά από τις πατρίδες τους– η σημερινή πλούσια, αλλά γερασμένη και δημογραφικά φθίνουσα Ευρώπη, δέχεται πλέον μια άνευ προηγουμένου μεταναστευτική πλημμυρίδα από τις φτωχές χώρες της Ασίας και της Αφρικής.