ΑΝΑΤΟΛΗ-ΔΥΣΗ, ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ και ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ '21

Μικρά και μεγάλα γεγονότα, γνωστές και άγνωστες πτυχές της ιστορίας, από την προϊστορία και την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
Απάντηση
Dorian
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 17 Φεβ 2004 20:07

Δημοσίευση από Dorian » 07 Νοέμ 2005 13:57

Επιτρέψτε μου να γυρίσω τη συζήτηση αρκετά πιο πίσω διατυπώνοντας κάποιες προσωπικές απόψεις για το θέμα της Εκκλησίας την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και την Επανάσταση του 21.

Κατ' αρχήν θα ήθελα να σημειώσω πώς κάνουμε λάθος όταν ταυτίζουμε την Οθωμανική Αυτοκρατορία με ένα θεοκρατικό κράτος. Σαφώς κρατούσα θρησκευτική άποψη ήταν το Ισλάμ, όμως, όπως και όλες οι αυτοκρατορίες, η Υψηλή Πύλη κινούνταν περισσότερο στην κατεύθυνση του "Διαίρει και βασίλευε" και λιγότερο σε εκείνη του υποχρεωτικού εξισλαμισμού. Αυτό άλλωστε μαρτυρούν και μια σειρά δεδομένων όπως:
- η διατήρηση της οργανικής δομής και της κεφαλής της Ορθόδοξης Εκκλησίας
- η αναρρίχηση σε υψηλά κυβερνητικά αξιώματα σειράς μή μουσουλμάνων

Αυτό δε σημαίνει πώς δεν υπήρξαν διωγμοί, όμως αυτοί σπάνια είχαν καθαρά θρησκευτικό χαρακτήρα. Ο μουσουλμάνος της σημερινής Αλβανίας δε βρισκόταν σε καλύτερη μοίρα από τον ορθόδοξο κάποιας περιοχής της σημερινής Ελλάδας. Όπως υπήρχαν και διωγμοί θρησκευτικής κατεύθυνσης οι οποίοι όμως προήρχοντο κυρίως από τη βάση (μουσουλμανικό στοιχείο ή διοικητές περιοχών) και όχι ώς κεντρική επιλογή.

Από την άλλη πλευρά οι κληρικοί δεν υπήρξαν όλοι ίδιοι. Πολλοί από αυτούς βρήκαν φριχτό και μαρυτρικό θάνατο, κυρίως όμως εξαιτίας της εμπλοκής τους σε αποσχιστικά κινήματα και τάσεις και όχι πρωτίστως εξαιτίας της ιδιότητας τους.

Τέλος, για να κλείσω το σχόλιο μου, να συμπληρώσω πώς ο πατέρας του Ελληνικού Διαφωτισμού, ο Ρήγας, διατύπωνε στη Χάρτα του τα ζητούμενα μιας επανάστασης με λίγα εθνικιστικά και ακόμη λιγότερα θρησκευτικά ζητήματα. Ο Ρήγας οραματιζόταν την πτώση μιας Αυτοκρατορίας και την αυτοδιάθεση των λαών, με στοιχεία που περισσότερο τροφοδότησαν τις λαικές εξεγέρσεις, σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο, του 19ου αιώνα, και λιγότερο την εθνικοθρηκευτική εκδοχή της Ελληνικής Επανάστασης, όπως αυτή γράφτηκε αργότερα.

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 07 Νοέμ 2005 18:43

Dorian έγραψε: Επιτρέψτε μου να γυρίσω τη συζήτηση αρκετά πιο πίσω διατυπώνοντας κάποιες προσωπικές απόψεις για το θέμα της Εκκλησίας την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και την Επανάσταση του 21.

Κατ' αρχήν θα ήθελα να σημειώσω πώς κάνουμε λάθος όταν ταυτίζουμε την Οθωμανική Αυτοκρατορία με ένα θεοκρατικό κράτος. Σαφώς κρατούσα θρησκευτική άποψη ήταν το Ισλάμ, όμως, όπως και όλες οι αυτοκρατορίες, η Υψηλή Πύλη κινούνταν περισσότερο στην κατεύθυνση του "Διαίρει και βασίλευε" και λιγότερο σε εκείνη του υποχρεωτικού εξισλαμισμού. Αυτό άλλωστε μαρτυρούν και μια σειρά δεδομένων όπως:
- η διατήρηση της οργανικής δομής και της κεφαλής της Ορθόδοξης Εκκλησίας
- η αναρρίχηση σε υψηλά κυβερνητικά αξιώματα σειράς μή μουσουλμάνων
Πράγματι όπως αναφέρει και το κείμενο "Xαλίφης αυτοκράτορας – Pωμιός πατριάρχης" του Δ. Γ. Aποστολόπουλου "Tο γενικότερο πολιτικό σχέδιο, που ένα μέρος του μόνο είναι η ανασύσταση του Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως και η προσπάθεια ανασυνοικισμού της Πόλης, ήταν να μπορέσει ο Πορθητής να παίξει τον ρόλο του αυτοκράτορα, να εμφανιστεί στους χριστιανούς υπηκόους σαν διάδοχος των βυζαντινών βασιλέων, χωρίς όμως παράλληλα να χάσει το θρήσκευμά του. Δεν ήταν ασφαλώς η ευσέβεια και η προσκόλλησή του στη μουσουλμανική θρησκεία που τον οδηγούσε στη στάση αυτή -όλες οι πηγές μαρτυρούν τη μικρή σχέση που είχε με τη θρησκεία- αλλά ένα μείζον πολιτικό αίτημα. Eπρεπε να μη χάσει την ιδιότητα του μουσουλμάνου, διότι η εξουσία του είχε νομιμοποιητική βάση στις συνειδήσεις των μουσουλμάνων υπηκόων του όντας χαλίφης και διάδοχος του Προφήτη. Tο ιδεολόγημα, όμως, αυτό δεν μπορούσε να λειτουργήσει για τις συνειδήσεις των χριστιανών υπηκόων του, που με τις επάλληλες κατακτήσεις ήταν τόσοι όσοι περίπου και οι μουσουλμάνοι υπήκοοοι. Γι’ αυτούς, τους χριστιανούς, έπρεπε να εφευρεθεί μια παρόμοια διαδικασία, αφού στα πολιτικά σχέδια του Πορθητή ήταν να παίζει τον ρόλο του αυτοκράτορα και όχι πια του χαλίφη".
Τώρα η αναρρίχηση μη-μουσουλμάνων σε υψηλά κυβερνητικά αξιώματα έγινε αναγκαστικά. Καθώς οι ίδιοι οι Τούρκοι ήταν αμόρφωτοι, η Πύλη είχε αρχικά ξένους διερμηνείς (δραγουμάνους) τους οποίους αργότερα αντικατέστησαν οι Έλληνες.

Dorian έγραψε: Αυτό δε σημαίνει πώς δεν υπήρξαν διωγμοί, όμως αυτοί σπάνια είχαν καθαρά θρησκευτικό χαρακτήρα. Ο μουσουλμάνος της σημερινής Αλβανίας δε βρισκόταν σε καλύτερη μοίρα από τον ορθόδοξο κάποιας περιοχής της σημερινής Ελλάδας. Όπως υπήρχαν και διωγμοί θρησκευτικής κατεύθυνσης οι οποίοι όμως προήρχοντο κυρίως από τη βάση (μουσουλμανικό στοιχείο ή διοικητές περιοχών) και όχι ώς κεντρική επιλογή.
Την κεντρική διοίκηση δεν την συνέφερε να χάσει φορολογούμενους, που πλήρωναν κάθε χρόνο τον κεφαλικό φόρο (χαράτσι) για να εξασφαλίσουν άλλο ένα έτος ζωής, ενώ οι μουσουλμάνοι κάθε περιοχής είχαν συχνά διαφορετικά συμφέροντα.

Dorian έγραψε: Από την άλλη πλευρά οι κληρικοί δεν υπήρξαν όλοι ίδιοι. Πολλοί από αυτούς βρήκαν φριχτό και μαρυτρικό θάνατο, κυρίως όμως εξαιτίας της εμπλοκής τους σε αποσχιστικά κινήματα και τάσεις και όχι πρωτίστως εξαιτίας της ιδιότητας τους.

Τέλος, για να κλείσω το σχόλιο μου, να συμπληρώσω πώς ο πατέρας του Ελληνικού Διαφωτισμού, ο Ρήγας, διατύπωνε στη Χάρτα του τα ζητούμενα μιας επανάστασης με λίγα εθνικιστικά και ακόμη λιγότερα θρησκευτικά ζητήματα. Ο Ρήγας οραματιζόταν την πτώση μιας Αυτοκρατορίας και την αυτοδιάθεση των λαών, με στοιχεία που περισσότερο τροφοδότησαν τις λαικές εξεγέρσεις, σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο, του 19ου αιώνα, και λιγότερο την εθνικοθρηκευτική εκδοχή της Ελληνικής Επανάστασης, όπως αυτή γράφτηκε αργότερα.
Ο Ρήγας καλεί ακόμα και τους Τούρκους να επαναστατήσουν, και το επιχείρημά του είναι ότι στο χριστιανικό κράτος - που λόγω της Γαλλικής επανάστασης το οραματίζεται ως πολυεθνική δημοκρατία, κι όχι ως πολυεθνική αυτοκρατορία που ήταν η Ρωμανία - και οι Μουσουλμάνοι θα ζούν κάτω από δικαιότερη διακυβέρνηση. Προσοχή όμως: καλεί τους επαναστατημένους Τούρκους να δώσουν όρκο "στο σταυρό": "Ελάτε μ' ένα ζήλον σε τούτον τον καιρόν,
να κάμωμεν τον όρκον επάνω στον Σταυρόν". Και παρακάτω: "Καί όσοι προσκυνήσουν (το υπό το Σταυρό καινούργιο κράτος) δεν είναι πλιο εχθροί,
αδέλφια μας θα γίνουν, ας είναι κι εθνικοί (δηλ. μη Χριστιανοί).
Μα όσοι θα τολμήσουν αντίκρυ να σταθούν (υποστηρίζοντας την κυριαρχία του μουσουλμανικού
κράτους του σουλτάνου),
εκείνοι, και δικοί μας αν είναι, ας χαθούν. Και να πώς τελειώνει ο Θούριος: "νά σφάξωμεν τους λύκους, που τον ζυγόν βαστούν
και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν.
Στεριάς και του πελάγου να λάμψει ο Σταυρός,
κ' εις την δικαιοσύνην να σκύψει ο εχθρός.
Ο κόσμος να γλυτώσει απ' αυτήν την πληγήν,
κι ελεύθεροι να ζώμεν, αδέλφια, εις την γην!
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

Dorian
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 17 Φεβ 2004 20:07

Δημοσίευση από Dorian » 07 Νοέμ 2005 21:03

Μήπως λοιπόν πρέπει να αναρωτηθούμε για την πολυθρυλούμενη στήριξη που παρείχε η εκκλησία στον υπόδουλο Ελληνισμό στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αφού άλλωστε αυτό είναι και το κεντρικό θέμα της συζήτησης; Προσέξτε, σημειώνω η Εκκλησία και όχι η θρησκεία. Αναγνωρίζω πώς η Ορθόδοξη πίστη αποτελούσε σημείο διαφοροποίησης και πυρήνα συσπείρωσης, διατηρώ όμως τις αμφιβολίες μου για την οργανωμένη Εκκλησία.

Για το θέμα του Ρήγα, δεν τον αποκόπτω εντελώς από τη θρησκεία, άλλωστε ούτε και ο ίδιος θα μπορούσε να το κάνει αν ήθελε οι απόψεις του να έχουν μια απήχηση στην κοινωνία της εποχής. Απλά πιστεύω πώς ήταν πρωτίστως ταξικός επαναστάτης.

Dorian
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 17 Φεβ 2004 20:07

Δημοσίευση από Dorian » 07 Νοέμ 2005 21:14

Αγαπητή Mard, στο σχόλιο σου έκανες μια πολύ ενδιαφέρουσα αναφορά:
...να μπορέσει ο Πορθητής να παίξει τον ρόλο του αυτοκράτορα, να εμφανιστεί στους χριστιανούς υπηκόους σαν διάδοχος των βυζαντινών βασιλέων...
Πριν από περίπου 15 χρόνια είχα βρεθεί σε μια παρέα στο Παρίσι στην οποία βρισκόταν και ένας Τούρκος, φίλος των οικοδεσποτών και πραγματικά πολύ αξιόλογος άνθρωπος. Κουβεντιάζοντας για τα μεταξύ των λαών ζητήματα μου είχε αναφέρει την Τουρκική θέση και άποψη η οποία μου προξένησε τρομερή εντύπωση.

Στην Τουρκική ιστορία η Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν καταλύθηκε το 1453, απλά ανασυστάθηκε υπό μια νέα δυναστεία. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν είναι παρά συνέχεια της Βυζαντινής και μάλιστα ουσιαστικά διέσωσε εκείνο το κακόμοιρο μόρφωμα που είχε απομείνει το 15ο αιώνα μετά τη λαίλαπα των σταυροφοριών.

Για τους Τούρκους το σημείο καμπής για το πώς βλέπουν την Ελλάδα δεν είναι το 1821, ούτε καν οι Βαλκανικοί πόλεμοι, είναι η Μικρασιατική Εκστρατεία. Έλεγε ο συγκεκριμένος άνθρωπος πώς η διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η δημιουργία των εθνικών κρατών της περιοχής ήταν μια απόλυτα φυσιολογική συνέπεια. Όλες οι αυτοκρατορίες έχουν ένα κύκλο ζωής και όταν τον ολοκληρώνουν παρακμάζουν και τελικά διαλύονται. Όμως το 1920 η Μικρασιατική εκστρατεία έκανε τους Τούρκους να νιώσουν ότι απειλείται πλέον όχι η έτσι κι αλλιώς χαμένη αυτοκρατορία, αλλά η ίδια η υπόσταση του δικού τους εθνικού κράτους.

Δε συμφωνώ με το σύνολο αυτών των απόψεων και τότε είχε εξελιχθεί μια αρκετά έντονη αλλά πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Πιστεύω όμως ότι μέσα σε αυτές κρύβονται μεγάλες αλήθειες και ίσως η εξήγηση για την κατάσταση των Ελληνο-Τουρκικών σχέσεων στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ου αιώνα.

Άβαταρ μέλους
nous
Πλήρες Μέλος
Δημοσιεύσεις: 70
Εγγραφή: 13 Οκτ 2005 09:39

400 χρόνια Επανάσταση

Δημοσίευση από nous » 08 Νοέμ 2005 12:35

Μήπως λοιπόν πρέπει να αναρωτηθούμε για την πολυθρυλούμενη στήριξη που παρείχε η εκκλησία στον υπόδουλο Ελληνισμό στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αφού άλλωστε αυτό είναι και το κεντρικό θέμα της συζήτησης; Προσέξτε, σημειώνω η Εκκλησία και όχι η θρησκεία. Αναγνωρίζω πώς η Ορθόδοξη πίστη αποτελούσε σημείο διαφοροποίησης και πυρήνα συσπείρωσης, διατηρώ όμως τις αμφιβολίες μου για την οργανωμένη Εκκλησία.
Εύστοχο ερώτημα. Προσωπικά όταν έψαξα λίγο για το τι συνθήκες επικρατούσαν κι ιστορικά γεγονότα κατά την τουρκοκρατία, εξεπλάγην διότι αγνοούσα εντελώς αυτό το άγνωστο κεφάλαιο της ιστορίας μας. Κι ως γνωστόν, λαοί χωρίς ιστορική συνείδηση δεν έχουν μέλλον...

Γενικά, ατέλειωτη ήταν η νύχτα της σκλαβιάς των προγόνων μας από το 1453 ως το 1821, αλλ' όχι και ήρεμη και αδιατάραχτη. Τουλάχιστον τα εκατόν δεκαπέντε (115) επαναστατικά κινήματα και οι εξεγέρσεις, μαρτυρούν ότι στην Ελλάδα κατ' εκείνους τους χαλεπούς καιρούς δεν επικρατούσε άκρα του τάφου σιωπή, αλλά ένας μ ό ν ι μ ο ς επαναστατικός αναβρασμός, μια εναντίον των Τούρκων αδιάκοπη εθνική αντίσταση, την οποία αναζωπύρωνε κάθε τόσο ο άσβεστος πόθος των σκλάβων για την ελευθερία τους. Αυτό φανερώνει πως και η τελευταία και μεγάλη Επανάσταση του 1821 δεν έπεσε στον ελληνικό χώρο ως μετεωρόλιθος έξωθεν, ούτε ήταν κανενός Διαφωτισμού δημιούργημα ούτε καμιάς ξένης (εν προκειμένω της Γαλλικής) Επαναστάσεως απομίμηση, όπως άλλοι ισχυρίζονται, αλλά ο τελευταίος κατά σειράν κρίκος της μακριάς αλύσσου των ελληνικών εξεγέρσεων, με την οποία το σκάφος του Γένους, που παράδερνε στον κλύδωνα της τυραννίας, προσδόθηκε και επανατοποθετήθηκε στην ιστορική ρότα του.

Περισσότερα στοιχεία μπορεί να βρει κανείς στο εξής βιβλίο:

ΤΕΤΡΑΚΟΣΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
Ιστορική Μελέτη
Κωνσταντίνου Καραστάθη, εκπαιδευτικού
Εκδόσεις Τήνος


• Τι πολιτικό κλίμα επικράτησε στον Ελληνικό χώρο μετά το 1453;
• Πόσες και ποιες είναι οι Ελληνικές επαναστάσεις μετά το 1453 ως το 1821;
• Ποιοι ήταν οι άγνωστοι ήρωες της διαρκούς Ελληνικής αντίστασης στα χρόνια της τουρκοκρατίας;
• Ποιοι ήταν οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην πνευματική και ηθική αντίσταση των Ελλήνων;
Λάθε βιώσας

Άβαταρ μέλους
nous
Πλήρες Μέλος
Δημοσιεύσεις: 70
Εγγραφή: 13 Οκτ 2005 09:39

Ο ρόλος της Εκκλησίας στην αντίσταση της τουρκοκρατίας

Δημοσίευση από nous » 08 Νοέμ 2005 12:53

Μήπως λοιπόν πρέπει να αναρωτηθούμε για την πολυθρυλούμενη [b:e563d978bf]στήριξη που παρείχε η εκκλησία στον υπόδουλο Ελληνισμό στα χρόνια της Τουρκοκρατίας[/b:e563d978bf], αφού άλλωστε αυτό είναι και το κεντρικό θέμα της συζήτησης; Προσέξτε, σημειώνω η Εκκλησία και όχι η θρησκεία. Αναγνωρίζω πώς η Ορθόδοξη πίστη αποτελούσε σημείο διαφοροποίησης και πυρήνα συσπείρωσης, διατηρώ όμως τις αμφιβολίες μου για την οργανωμένη Εκκλησία.
Σε ό,τι αφορά τώρα τον ρόλο της Εκκλησίας, νομίζω ότι βάσιμα μπορεί να υποστηριχθεί ότι αυτή ήταν ο κυριότερος παράγοντας αντίστασης και τροφοδοσίας αυτού του διαρκή επαναστατικού πυρετού του Ελληνισμού κατά την τουρκοκρατία.

Συγκεκριμένα, μετά την άλωση (1453) το Γένος ολόκληρο διχάσθηκε στη στάση του απέναντι στον κατακτητή. Δύο τάσεις διαμορφώθηκαν: ο συμβιβασμός με τη νέα κατάσταση, κινούμενος ανάμεσα στη μοιρολατρία και την ελπίδα αποκαταστάσεως, ή η δυναμική αντίσταση με κάθε δυνατό μέσο. Η πρώτη -ιδίως ο χώρος της Εθναρχίας, που εκινείτο κάτω από τη μύτη του Σουλτάνου-προσπαθούσε να περισώσει τις δυνάμεις του Έθνους και την πνευματική ταυτότητα του, για να μπορέσει να υποκαταστήσει βαθμιαία τον κατακτητή στην εξουσία. Και αυτό αποδείχθηκε δυνατό στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν το κίνημα των Νεότουρκων και οι γενοκτονίες ανέκοψαν και ματαίωσαν αυτή την πορεία. Η δεύτερη, πραγματοποιώντας διαδοχικά κινήματα, ναι μεν έπνιξε το Γένος στο αίμα, αλλά και διατήρησε ασβέστη την επανασταστική φλόγα, αναπτερώνοντας συνεχώς το φρόνημα και τον πόθο της ελευθερίας.

Διατυπώθηκε η άποψη ότι η Εκκλησία εδραίωσε όλη της την επιρροή, ώστε να αποθαρρύνει τις εξεγέρσεις των Ορθοδόξων κατά της κυβέρνησης του Σουλτάνου. Μολονότι η διάθεση του συγγραφέα (Δ. Κιτσίκης) είναι θετική απέναντι στην Ορθόδοξη Εθναρχία, η τοποθέτηση αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τα πράγματα. Ο εκκλησιαστικός χώρος, σε όλο του το φάσμα, δεν έχει να δείξει μόνο εκπροσώπους της πολιτικής της περιορισμένης συνεργασίας, αλλά και στην πλευρά της δυναμικής αντιστάσεως. Αυτό είναι ενδεικτικό της ελευθερίας στο σώμα της Εκκλησίας, σε θέματα επιλογών τακτικής. Το 16ο και 17ο αιώνα Πατριάρχες και Μητροπολίτες έλαβαν (άμεσα ή έμμεσα) απροκάλυπτα μέρος σε εξεγέρσεις. Και δεν επρόκειτο μόνο για φιλοδυτικούς, παρασυρόμενους από τη δυτική προπαγάνδα, αφού και ένας ησυχαστής αγιορείτης, ο άγιος Μάξιμος ο Γραικός (16ος αι.), επεδίωξε να υποκινήσει τους Ρώσους εναντίον των Τούρκων.

Διαπίστωση αδιάψευστη της ερευνάς είναι, ότι δεν υπάρχει εξέγερση του υπόδουλου Γένους στην οποία δεν έπαιξαν ενεργό ρόλο Κληρικοί και Μοναχοί. Μια περιδιάβαση στην πολύτομη (καί πολύτιμη) Ιστορία του Νέου Ελληνισμού του καθηγητού Αποστ. Βακαλόπουλου επιβεβαιώνει τη θέση αύτη. Και δεν ήσαν λίγα τα επαναστατικά κινήματα του δούλου Γένους. Και σ' όλα πρωτοστατούν Κληρικοί κάθε βαθμού και Μοναχοί. Αναφέρουμε ενδεικτικά:
-Απελευθερωτικές προσπάθειες αρχιεπισκόπων Αχρίδος Γαβριήλ, Νεκταρίου και Αθανασίου.
-Επαναστατικές προσπάθειες μητροπολίτου Τυρνόβου Διονυσίου Ράλλη (1595/98 ).
-Εξεγέρσεις μητροπολίτου Διονυσίου Σκυλοσόφου (1600 και 1611).
-Εξέγερση Μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος Μεθοδίου και αρχιμανδρίτου Σεραφείμ (1704).
-Ενέργειες μητροπολίτου Αχρίδος Ζωσιμά για την απελευθέρωση του βαλκανικού χώρου (1716).
-Εξέγερση Ευθυμίου Παπαβλαχάβα στη Θεσσαλία (1808) κ.λ.π.
η συμμετοχή δε των Γερόντων και Πνευματικών στην εμψύχωση και προετοιμασία των Νεομαρτύρων, των δυναμικότερων και συνεπέστερων αντιστασιακών (διότι αψηφούσαν την εξουσία του κατακτητού, αποδεικνύοντας ότι δεν είναι ακαταγώνιστος) είναι αστασίαστη. Το Ράσο έγινε ένα είδος επαναστατικού λαβάρου και σημαίας.

Βέβαια, τα αποτυχημένα αυτά επαναστατικά κινήματα επιτρέπουν και κάποιες άλλες σημαντικές διαπιστώσεις:
α) Το Γένος δεν συμβιβάσθηκε ποτέ με την κατάσταση της δουλείας και δεν έπαυσε να πιστεύει στη δυνατότητα αποκαταστάσεως του.
β) Οι επανειλημμένες αποτυχίες των επαναστατικών αυτών κινημάτων δικαιολογούν, αλλά και ερμηνεύουν συνάμα, τους δισταγμούς των Ηγετών του Γένους το 1821, όταν μάλιστα το φόβο της νέας τραγικής αποτυχίας τον ενίσχυε η καταθλιπτική παρουσία της Ιεράς Συμμαχίας (από το 1815).
γ) Αποδεικνύεται τελείως αβάσιμο το επιχείρημα ότι ο Διαφωτισμός και Ιδίως η Γαλλική Επανάσταση (1789) γέννησαν το '21, όταν το Γένος δεν παύει στιγμή να βρίσκεται σε επαναστατικό βρασμό. Η Γαλλική Επανάσταση ήταν φυσικό να επιταχύνει τους ρυθμούς και να ενθαρρύνει την αστική τάξη, όχι όμως και να προκαλέσει τον Αγώνα του '21, ο όποιος δεν είναι παρά ένας σταθμός στη μακραίωνη φιλελεύθερη πορεία του Γένους μας. :)
Λάθε βιώσας

Dorian
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 17 Φεβ 2004 20:07

Δημοσίευση από Dorian » 08 Νοέμ 2005 21:48

Αγαπητέ Nous είμαι κι εγώ της άποψης ότι οι γενικεύσεις είναι κατά κανόνα λανθασμένες. Συμφωνώ με τη διατύπωση σου:
Ο εκκλησιαστικός χώρος, σε όλο του το φάσμα, δεν έχει να δείξει μόνο εκπροσώπους της πολιτικής της περιορισμένης συνεργασίας, αλλά και στην πλευρά της δυναμικής αντιστάσεως. Αυτό είναι ενδεικτικό της ελευθερίας στο σώμα της Εκκλησίας, σε θέματα επιλογών τακτικής.
Θα συμφωνούσα και με την:
Σε ό,τι αφορά τώρα τον ρόλο της Εκκλησίας, νομίζω ότι βάσιμα μπορεί να υποστηριχθεί ότι αυτή ήταν ο κυριότερος παράγοντας αντίστασης και τροφοδοσίας αυτού του διαρκή επαναστατικού πυρετού του Ελληνισμού κατά την τουρκοκρατία.
αν αντί της Εκκλησίας χρησιμοποιούσες τον όρο θρησκεία.

Αυτό που προσπάθησα να τονίζω με τα προηγούμενα μηνύματα μου είναι η άποψη ότι:
Α. δεν υπήρξε διωγμός της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας στο βαθμό που αναφέρεται στα σχολικά βιβλία, και έχει περάσει στην κοινωνία
Β. δεν ήταν η Εκκλησία πίσω από την διαρκή επαναστατική διάθεση του έθνους, κληρικοί μπορεί, σε πολλές περιπτώσεις και ανώτατοι λειτουργοί της.

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 08 Νοέμ 2005 23:46

Αγαπητοί Dorian και nou, νομίζω ότι δεν μπορείτε να συμφωνήσετε γιατί δίνετε διαφορετικό ορισμό στη λέξη "εκκλησία". Υποψιάζομαι ότι ο Dorian εννοεί την εξωτερική διοίκηση εδώ στη γη, με τους ανώτερους και κατώτερους κληρικούς, κι ο nous το σύνολο των ανθρώπων που από την πίστη και το βάπτισμά τους είναι μέλη της επίγειας Εκκλησίας.
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

Άβαταρ μέλους
ΝΕΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
Πλήρες Μέλος
Δημοσιεύσεις: 91
Εγγραφή: 21 Οκτ 2005 17:27

Re: Ο ρόλος της Εκκλησίας στην αντίσταση της τουρκοκρατίας

Δημοσίευση από ΝΕΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ » 09 Νοέμ 2005 18:58

nous έγραψε: γ) Αποδεικνύεται τελείως αβάσιμο το επιχείρημα ότι ο Διαφωτισμός και Ιδίως η Γαλλική Επανάσταση (1789) γέννησαν το '21, όταν το Γένος δεν παύει στιγμή να βρίσκεται σε επαναστατικό βρασμό. Η Γαλλική Επανάσταση ήταν φυσικό να επιταχύνει τους ρυθμούς και να ενθαρρύνει την αστική τάξη, όχι όμως και να προκαλέσει τον Αγώνα του '21, ο όποιος δεν είναι παρά ένας σταθμός στη μακραίωνη φιλελεύθερη πορεία του Γένους μας. :)
Σίγουρα έτσι είναι... οι Έλληνες δε μπορούνε να ζήσουνε σκλαβωμένοι... δεν περιμένουνε να τους το δείξουνε οι άλλοι ότι πρέπει να ξεσηκωθούνε

ΠΟΣΕΙΔΩΝ
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 450
Εγγραφή: 06 Σεπ 2004 14:31

Δημοσίευση από ΠΟΣΕΙΔΩΝ » 12 Νοέμ 2005 09:29

Συμφωνώ και εγώ, ο Ελληνισμός ήταν ζωντανός σε όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας και βασιζόταν στην γλώσσα του, τις ιστορικές του μνήμες, την θρησκεία του και πολλά άλλα. Και σίγουρα κάποια στιγμή θα ερχόταν και η έκρηξη ή επανάσταση απέναντι στην Τουρκική δουλεία που φθειρόταν συνεχώς με αποκορύφωμα τις αρχές του 20ου αιώνα που άν δέν εμφανιζόταν ένας Κεμάλ η Τουρκία θα είχε σβήσει.
Η Γαλλική επανάσταση μπορεί να επέσπευσε τα γεγονότα ώστε να γίνει και η Ελληνική επανάσταση το 1821. Αλλά και να μήν γινόταν το 1821 θα γινόταν κάποια άλλη στιγμή ή το 1851, ή το 1901 αλλά θα γινόταν. Κάποια άλλη "Γαλλική επανάσταση" θα έφερνε στην συνέχεια και την Ελληνική.

Απάντηση