ΑΝΑΤΟΛΗ-ΔΥΣΗ, ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ και ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ '21

Μικρά και μεγάλα γεγονότα, γνωστές και άγνωστες πτυχές της ιστορίας, από την προϊστορία και την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
Απάντηση
MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

ΑΝΑΤΟΛΗ-ΔΥΣΗ, ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ και ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ '21

Δημοσίευση από MARD! » 28 Σεπ 2005 17:44

Σχετικά με την σχέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, και ειδικότερα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με την Δύση, την κατάκτηση της Κων/πολης από τους Μωαμεθανούς, τον Διαφωτισμό και την Επανάσταση του '21, έχουν γραφτεί πολλά. Άλλοι λένε ότι η Εκκλησία τα είχε κάνει πλακάκια με τους Τούρκους πριν από την Άλωση και ουσιαστικά τους παρέδωσε την Πόλη, αφόρισε την Επανάσταση κτλ. κι άλλοι ότι διέσωσε την ελληνική γλώσσα και φέρθηκε διπλωματικά δήθεν κατά της Επανάστασης όταν δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς. Κάποια από τα μηνύματα εδώ προέρχονται από μια άλλη συζήτηση για την Ε.Ε. που τελικά ασχολήθηκε μ' αυτό το θέμα. Παρατίθενται κάποια μακροσκελή άρθρα που υποστηρίζουν τη μία ή την άλλη άποψη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραθέσετε οπωσδήποτε άρθρα για να συμμετέχετε στη συζήτηση.
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 28 Σεπ 2005 17:55

Το θέμα που απαντάω εδώ ξεκίνησε στο τόπικ "Ε.Ε.: Μέσα, ή έξω; Κι αν έξω, γιατί και πώς;" Αποτελεί απάντηση στον Chameleons.

Δεν είπα εγώ ότι φταίνε μόνο οι Ανατολικοί ή μόνο οι Δυτικοί για το σχίσμα. Αν θες τη γνώμη μου επειδή δεν μπορούμε να βάλουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι, πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη το γεγονός του ΤΡΙΤΟΥ παράγοντα στη Δύση, και αυτός είναι οι Φράγκοι που κατέκτησαν το δυτικό μέρος της αυτοκρατορίας. Οι Γερμανοί Πάπες είπα ότι επέβαλλαν τη λατινική γλώσσα και όχι οι Δυτικοί γενικώς... Κι αυτό δεν το λέω εγώ το λέει η Ιστορία. Δες αν θέλεις μέρος μικρής ιστορικής εργασίας μου που βασίζεται σε έργα του π. Ιωάννη Ρωμανίδη και άλλων:
-----
Το 794 οι Φράγκοι καταδίκασαν την Ζ' Οικουμενική Σύνοδο, που αποκήρυσσε την προσθήκη του Φιλιόκβε, και παρά τις διαμαρτυρίες του πάπα Ρώμης και του πατριάρχη Ιεροσολύμων το 808, οι Φράγκοι ανακήρυξαν το 809 σε δόγμα την προσθήκη του Filioque στο συμβολο της πίστεως. Ο τότε Ρωμαίος πάπας της Ρώμης Λέων Γ' απάντησε χαράζοντας το σύμβολο χωρίς την προσθήκη σε δυο ασημένιες πλάκες, μία στα Ελληνικά και μία στα Λατινικά, με την επιγραφή· «ταύτα Λέων έθηκα δι' αγάπην και φύλαξιν της ορθοδόξου πίστεως». Αυτές τις πλάκες έβαλε ο πάπας στον ναό του αγίου Πέτρου, σε σημείο ψηλό για να τις βλέπουν όλοι. Ο Καρλομάγνος που έμαθε αυτά, έστειλε μια αντιπροσωπεία στη Ρώμη υπό το μοναχό Σμάραγδο για να μεταπείσει τον πάπα. Στα πρακτικά της συνάντησης, που διασώζονται μέχρι σήμερα, φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Λέων αρνήθηκε κατηγορηματικά. Οι διάδοχοι του συνέχισαν να είναι αντίθετοι στο filioque μέχρις ότου οι Φράγκοι κατέλαβαν δια της βίας το Πατριαρχείο Ρώμης και εγκατέστησαν οριστικά δικό τους Πάπα. Ο τελευταίος Ορθόδοξος Ρωμαίος Πάπας που μνημονεύεται στα δίπτυχα των υπολοίπων τεσσάρων Ρωμαίων Πατριαρχείων είναι ο Ιωάννης ΙΗ΄ (1003-1009) και ο πρώτος αιρετικός Ρωμαίος Πάπας που εξέπεσε από τα δίπτυχα, αφού προσέθεσε το Filioque στην ομολογία πίστεώς του, ήταν ο Σέργιος Δ (1009-1012), δηλαδή 42 χρόνια πριν από το λεγόμενο σχίσμα του 1054.
Με την καταδίκη της Ζ' Οικουμενικής Συνόδου και με τη δογματοποίηση του Filioque, παρά τις διαμαρτυρίες του πάπα Ρώμης και του πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ο Φράγκος ηγεμόνας Κάρολος, ο γνωστός εις στην Δύση ως Μέγας, Καρλομάγνος, κήρυξε την δογματική υπεροχή των Φράγκων έναντι των Ρωμαίων και τον δογματικό πόλεμο, για να εκτοπίσει τη δήθεν πλάνη ή οπισθοδρομική θεολογία των Ρωμαίων και στην πραγματικότητα, για να εδραιώσει και μονιμοποιήσει την επεκτεινόμενη φραγκική κυριαρχία, που ήδη συμπεριλάμβανε μεγάλα τμήματα της δυτικής Ρωμανίας, δηλ. την σημερινή Γαλλία, Ελβετία, Γερμανία, Αυστρία και την πρόσφατα κατακτημένη βόρεια και μέση Ιταλία.
Η εκκλησία της Πρεσβυτέρας Ρώμης δια της ιεράς συνόδου της είχε την άμεση δικαιοδοσία στη λατινόφωνη μέσης Ιταλία και σε μέρος της ελληνόφωνης κάτω Ιταλίας. Όμως η λατινόφωνη μέση Ιταλία, συμπεριλαμβανομένης της Ρώμης, κατακτήθηκε από τους Φράγκους, ενώ η ελληνόφωνη κάτω Ιταλία παρέμεινε πολιτικά και εκκλησιαστικά στην Κωνσταντινούπολιν. Κατά τους χρόνους της αποστολής των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στους Σλάβους, η κυριαρχία των Φράγκων επί της μέσης Ιταλίας είχε χαλαρωθή.
Ενώ οι τότε Ορθόδοξοι Ρωμαίοι πάπες επέτρεπαν την χρήση άλλων γλωσσών στη λατρεία, οι Φράγκοι επέμεναν στην λατινική γλώσσα ως μέσον κυριαρχίας και αφομοίωσης των Ρωμαίων και Σλάβων που είχαν κατακτήσει, και ένωσης των χριστιανών υπό την δικαιοδοσία τους. Για να το κάνουν αυτό στηρίζονταν στην θεωρία ότι υπάρχουν τρεις ιερές γλώσσες, η ελληνική, η λατινική και η εβραϊκή, στις οποίες μόνο έπρεπε να γίνεται η λατρεία.
Μπροστά στον φραγκογερμανικό τούτο κίνδυνο οι Ρωμαίοι της Νέας Ρώμης κινήθηκαν δραστήρια για την διάσωση της Ορθοδοξίας στη Δύση, και της εθνικής ελευθερίας των δυτικών Ρωμαίων και Σλάβων, όπως και για την εξασφάλιση των επαρχιών της κάτω ιταλικής Ρωμανίας, οι οποίες συνόρευαν τώρα με το φραγκικό κράτος στην Ιταλία.
Για τους λόγους αυτούς και για την ορθή κατήχηση και στερέωση των Σλάβων στην σωστή πίστη, αποφασίστηκε η χρήση της σλαβικής γλώσσας και του ορθοδόξου συμβόλου της πίστεως, η αντικατάσταση του φραγκικού συμβόλου με το ορθόδοξο σ’ αυτούς που είχαν βαπτισθεί από τους Φράγκους, και η υπαγωγή των νέων εκκλησιών που ίδρυσαν οι ιεραπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος, στην Πρεσβυτέρα Ρώμη.
Μετά τις πρώτες επιτυχίες τους οι απόστολοι αυτοί των Σλάβων επισκέφθηκαν τον πάπα Αδριανό τον Β', ο οποίος ενέκρινε το έργο τους υπέρ της σλαβικής γλώσσας και εναντίον του φράγκικου Filioque. Κατά την επίσκεψη αυτή ο άγιος Κύριλλος πέθανε, αφού εκάρη μοναχός. Ο άγιος Μεθόδιος χειροτονήθηκε επίσκοπος και εγκαταστάθηκε από τον πάπα ως αρχιεπίσκοπος Σιρμίου δια τους Ρωμαίους που είχαν μείνει στη παλιά ρωμαϊκή Παννονία, που βρισκόταν τώρα πολιτικά και εκκλησιαστικά εντός της κυριαρχίας των Φράγκων.
Οι Φράγκοι συνέλαβαν τον άγιο Μεθόδιο, τον δίκασαν, τον καθαίρεσαν και τον φυλάκισαν. Τον άφησαν μετά από δυόμισι χρόνια, με την επέμβαση του πάπα Ιωάννη του Η΄ ο οποίος το 873 πίεσε το Φράγκο αυτοκράτορα Λουδοβίκο τον Ευσεβή και κατάφερε να τον κάνει να απελευθερώσει τον Μεθόδιο. Ο Μεθόδιος εγκαταστάθηκε μετά στην Μοραβία, όπου εργάστηκε μέχρι τον θάνατό του το 885. Ενώ εκείνος ήταν στην Μοραβία, οι Φραγκογερμανοί προσπαθούσαν να καταστρέψουν το έργο το δικό του και του Κυρίλλου. Τους υποστήριξε ο πάπας Στέφανος ο Ε΄ (885-891), που έκανε τον αρχηγό της φιλογερμανικής μερίδας διάδοχο του αγίου Μεθοδίου. Ο νέος αρχιεπίσκοπος απαγόρευσε την σλαβική γλώσσα στην λατρεία και επέβαλλε το φραγκικό σύμβολο. Οι κυριώτεροι συνεργάτες και μαθητές του αγίου Μεθοδίου εξορίστηκαν και κατέφυγαν στην Βουλγαρία. ¶λλοι, που τους πούλησαν και αγοράστηκαν στην Βενετία, στάλθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και από κει στην Βουλγαρία. Έτσι το έργο των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου μεταφέρθηκε στους ελευθέρους Σλάβους, με αποτέλεσμα την συν τω χρόνω εκχριστιάνιση κατά το ορθόδοξο δόγμα του μεγαλυτέρου μέρους του σλαβικού κόσμου.
Εξ αιτίας επιστολών του πρώτου στην ιστορίαν φραγκοφίλου πάπα Νικολάου Α' έγραψαν Φράγκοι θεολόγοι και επίσκοποι κατά των «αιρετικών» Γραικών. Σώζονται τρία από τα έργα αυτά· 1) Liber adversus Graecos, του Aeneas των Παρισίων. 2) Contra Graecorum opposita, του Ratramnus του Corbie και 3) Responsio de fide S. Trinitate contra Graecorum haeresim, της συνόδου των Γερμανών επισκόπων.
Τέσσερις παράγοντες όμως συντέλεσαν σε μία κάμψη της φανατικής αντικωνσταντινουπολιτικής μερίδας των Φράγκων και στην επιτυχία της πολιτικής του πάπα Ιωάννη Η' υπέρ των συμφερόντων της Ρωμαιοσύνης μεταξύ των μετριοπαθών Φράγκων: 1) Η μετά τον Καρλομάγνο διάλυση και εξασθένηση της Μεγάλης Φραγκιάς που οξύνθηκε εκείνη την εποχή. 2) Ο στόλος και στρατός από την ανατολική Ρωμανία έδιωξε το 867 τους ¶ραβες από την κάτω ιταλική Ρωμανία και έτσι ενίσχυσε την θέση της παπικής Ρωμανίας (Παπικό Κράτος). 3) Οι λατίνοι Φράγκοι ρήγες διαιρεμένοι μεταξύ τους επεδίωκαν εκ θέσεως αδυναμίας πλέον να στεφθούν από τον πάπα imperatores. 4) Έτσι ο πάπας έγινε ο ρυθμιστής των πραγμάτων μεταξύ των λατίνων Φράγκων προς γενικό όφελος της Ρωμαιοσύνης.
Όλα όμως άλλαξαν απότομα με την κατάληψη της Ρώμης από τον Τευτονοφράγκο Όθωνα Α' το 962, ο οποίος κατά την δεύτερη κατάληψη της Ρώμης το 963 επέβαλλε Φράγκο πάπα. Όταν οι τεύτονες (Deutsch) Φράγκοι κατέλαβαν οριστικά πλέον τον θρόνον του πάπα Ρώμης το 1009 και επέβαλαν δια της βίας Φράγκους επισκόπους επέβαλαν και το Filioque και το νέο φραγκικό δόγμα περί πάπα για την καθυπόταξη των εκκλησιών, και μόνο τότε έπαψε η κατακτημένη και τώρα φραγκική εκκλησία της Ρώμης να αναγνωρίζει την επί Φωτίου Οικουμενική Σύνοδο του 879, σύνοδο που καταδίκαζε την προσθήκη του φιλιόκβε, και αντ' αυτής παραδέχθηκε και παραδέχεται επίσημα μέχρι σήμερα ως Η' Οικουμενική την σύνοδο του 869 που καθαίρεσε τον Μέγα Φώτιο. Μάλιστα τον 12ο αιώνα οι Φράγκοι πλαστογράφησαν κάποιον δήθεν αφορισμό του Φωτίου από τον Ρωμαίο Πάπα Ιωάννη Η’.
-------

Μη μου πεις μετά απ' όλα αυτά ότι "Δυτικοί" (που όπως βλέπεις περιλαμβάνουν δυο διαφορετικές τάσεις) και "Ανατολικοί" είχαν την ίδια ευθύνη.
Ίσως να έχεις ακούσει κι εσύ ότι κάποιοι της "καθ' ημάς Ανατολής" βλέπουν αναβίωση της "Μεγάλης Φραγκιάς" στον γαλλογερμανικό άξονα της Ε.Ε., καθότι ο Σρέντερ ήταν λέει πιστός προτεστάντης κτλ. Δεν έχω ιδέα αν αυτά ευσταθούν και ελπιζω οι απόγονοι των Φράγκων να έχουν ξεφύγει από τα φαντάσματα του παρελθόντος... Το αυτό επιθυμώ και δι' ημάς. Αλλά δεν βλάπτει να έχουμε όλα αυτά υπόψη μας.

Κι επειδή πολύ ενοχλείσαι από την "καθ' ημάς Ανατολή", άκου τον ορισμό του καθηγητή Richard Clogg, Aνωτάτου ερευνητικού εταίρου και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Kολλεγίου St Antony's του Πανεπιστημίου της Oξφόρδης: "Η «καθ' ημάς Ανατολή» υπονοεί τη σημαντική ελληνική παρουσία στα Βαλκάνια, την Εγγύς και τη Μέση Ανατολή, καθώς και τη νότια Ρωσία, παρουσία η οποία ανάγεται στους βυζαντινούς και κλασικούς χρόνους, αλλά εξακολουθεί να υφίσταται –και σε πολλές περιπτώσεις να ακμάζει– μετά από τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και έως την καταστροφή στη Μικρά Ασία το 1922." Τι το μεμπτόν;;;
:lol: :lol:
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

Άβαταρ μέλους
Chameleons
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 462
Εγγραφή: 10 Απρ 2005 02:49

Δημοσίευση από Chameleons » 28 Σεπ 2005 17:58

Λοιπον επειδη δεν θα κατσω να λυσω το θεμα του σχισματος εδω θα σου παραθεσω ενα αλλο κειμενακι γαι "αλλο θεμα πιο Βατο"...και οχι θεολογικου χαρακτηρα.
Για να δεις και λιγακι και ορισμενα πραγματακια ...

Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός
....
Στην οθωμανική αυτοκρατορία βρισκόταν το μορφωτικό επίπεδο του λαού, ανεξαρτήτως εθνικής και θρησκευτικής προελεύσεως, στο απόλυτο μηδέν, δεδομένου ότι η παιδεία δεν αποτελούσε στόχο των Οθωμανών, ούτε για τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς. Ειδικότερα για τις περιοχές με ελληνικούς πληθυσμούς περιγράφεται στην «Ελληνικήν Νομαρχίαν» (1806) του Ανωνύμου του Έλληνος η κατάσταση μορφωτικής και πευματικής παρακμής ως εξής: «Αι επιστήμαι, όπου πρότερον ήνθιζον (=αναφέρεται στο Βυζάντιο), άρχισαν να μαρανθώσι, τα σχολεία εσφραγίσθησαν, οι διδάσκαλοι εμωράνθησαν και η αλήθεια με την φιλοσοφίαν (=θετικές επιστήμες) εξωρίσθησαν, άλλο βιβλίον δεν ευρίσκετο, ει μη τα πονήματα των ιερέων και οι ταλαίπωροι Έλληνες, αγκαλά και φιλελεύθεροι, εστερημένοι όμως από το φως της φιλοσοφίας, έγιναν σχεδόν δούλοι, μεμεθυσμένοι από την αμάθειαν και την δεισιδαιμονίαν».

Σχολή Χίου
Η Σχολή της Χίου, ιδρυθείσα το 1792, όπως είναι σήμερα.
Από το 17ο αιώνα άρχισε σταδιακά να δίδεται εκπαίδευση σε ορθόδοξες εκκλησιαστικές σχολές, οι οποίες λειτουργούσαν με βάση τις υποχρεώσεις (και τα σχετικά προνόμια) που είχε αναλάβει το Πατριαρχείο έναντι των Οθωμανών. Στο τέλος του 18ου αιώνα είχαν πληθύνει αυτά τα σχολεία, ώστε όλες οι ευημερούσες πόλεις είχαν τουλάχιστον μία Σχολή (Γιάννενα, Αθήνα, Δημητσάνα, Χίος, Πάτμος, Αθωνιάς Σχολή, Ιόνιος Ακαδημία, Μεσολόγγι, Σμύρνη, Κυδωνιές κ.ά.). Στις σχολές δίδασκαν αρχικά δάσκαλοι-κληρικοί παραδοσιακής παιδείας, αλλά από το 18ο αιώνα έπαιρναν τη θέση τους όλο και συχνότερα νεωτεριστές, οι λεγόμενοι σήμερα «Δάσκαλοι του Γένους». Κατά κανόνα επρόκειτο για εκπαιδευτικούς, επίσης κληρικούς, που είχαν επηρεαστεί από τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και τη ραγδαία ανάπτυξη των φυσικών επιστημών στη Δύση.

Αυτοί οι ανανεωτές δάσκαλοι προσπάθησαν να μεταρρυθμίσουν την παιδεία και να βελτιώσουν τις παρεχόμενες γνώσεις, ξεφεύγοντας από τη διαδεδομένη στο λαό θρησκοληψία και διαδίδοντας ταυτόχρονα μηνύματα για απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων από τον οθωμανικό ζυγό. Τέτοια πρόσωπα ήταν οι Γεώργιος Σουγδουρής, Μεθόδιος Ανθρακίτης, Ευγένιος Βούλγαρης, Ιώσηπος Μοισιόδαξ, Νικηφόρος Θεοτόκης κ.ά. Αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται, κατά μερικές απόψεις μάλλον υπερβολικά, ως Νεοελληνικός Διαφωτισμός, στη διάρκεια του οποίου τέθηκαν οι βάσεις, αφενός για τη δημιουργία ενός υποτυπώδους εκπαιδευτικού συστήματος στον ελληνόφωνο χώρο, αφετέρου για τη διάδοση της ιδέας της εθνικής «παλιγγενεσίας»! Βέβαια, ενιαίο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος δεν είχε προϋπάρξει ποτέ στην Ιστορία, διάφορες θέσεις του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού μετατράπηκαν όμως σε ιδεολογήματα εθνικής κατανάλωσης για να αντιμετωπιστεί η «αυτοκρατορική αντίληψη» του εκκλησιαστικού μηχανισμού.

Οι πρώτες ιδέες του Διαφωτισμού είχαν αρχίσει να διαδίδονται στις βαλκανικές χώρες ήδη στις αρχές του δέκατου όγδοου αιώνα. Συνέπεια της ανανεωτικής δραστηριότητας αυτών και άλλων φωτισμένων δασκάλων αυτής της εποχής ήταν να προκαλείται η αντίδραση, όχι των Οθωμανών αλλά του εκκλησιαστικού μηχανισμού, ο οποίος έβλεπε να χάνει τον έλεγχο στον εκπαιδευτικό τομέα και τη δυνατότητα χειραγώγησης του πληθυσμού. Τους Οθωμανούς δεν τους ενδιέφεραν οι ιδέες και οι απόψεις των μη μωαμεθανών υποδούλων - φτάνει να πλήρωναν τον κεφαλικό φόρο (χαράτσι). Ο συνεργαζόμενος σε πνεύμα συναλληλίας με τους Οθωμανούς εκκλησιαστικός μηχανισμός όμως, προσπαθούσε να ελέγξει το είδος και το εύρος των γνώσεων, απαγορεύοντας τις διδασκαλίες του Κοπέρνικου, του Νεύτωνα και του Γαλιλαίου. Ο Ελληνισμός που βρισκόταν κατά την ύστερη Αρχαιότητα στην πολιτισμική πρωτοπορία, είχε καταλήξει στο ύστατο σκαλοπάτι της αμάθειας, μετά από επιτυχείς προσπάθειες πολλών αιώνων των «πατέρων» και των διαφόρων «φωτισμένων» εκκλησιαστικών ηγετών, οι οποίοι συγκάλυπταν την καλλιέργεια και προώθηση ιδιοτελών και δωσιλογικών στόχων, αναμασώντας αρχαιοελληνικά κείμενα και σχολιάζοντας φιλοσοφικές ιδέες του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα. Οι γνώσεις έπρεπε πλέον το 17ο και 18ο αιώνα να εισαχθούν από την «καταραμένη Δύση», όπως γίνεται σε μεγάλο βαθμό, ακόμα και για θέματα της Αρχαιότητας αλλά και του Βυζαντίου, μέχρι των ημερών μας.

Οι φυσικές επιστήμες, γύρω στα 1780, διδάσκονταν στις παρίστριες ηγεμονίες όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και πειραματικά. Νέα μέθοδος που εισήχθη στην εκπαίδευση ήταν η «αλληλοδιδακτική», η οποία επέτρεπε τη συγκέντρωση μεγαλύτερου αριθμού μαθητών στον ίδιο διδακτικό χώρο, κάτω από την επίβλεψη ενός μόνο δασκάλου. Πρόκειται για τη «Λανγκαστεριανή» μέθοδο, που συστηματοποιήθηκε στην Αγγλία από τους A. Bell και J. Lancaster στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα. Ο κύριος εισηγητής της στον ελληνικό χώρο, Γεώργιος Κλεόβουλος (1785-1828) και οι υποστηρικτές της μεθόδου τόνιζαν τη δυνατότητα να εκπαιδευτούν περισσότερα παιδιά με λιγότερα μέσα, υπογραμμίζοντας το μαζικό της χαρακτήρα. Αλλά κι αυτές οι προσπάθειες που αφορούσαν την οργάνωση και όχι το περιεχόμενο της εκπαίδευσης συνάντησαν, όπως σε όλες τις ανάλογες περιπτώσεις, την αντίθεση του εκκλησιαστικού μηχανισμού, καθώς το πατριαρχείο απαγόρευσε την εφαρμογή της στα σχολεία της Κων/πολης. (Βουλή των Ελλήνων: Πολιτισμός & Παιδεία )



Σχεδόν όλοι οι ανώτεροι κληρικοί της προεπαναστατικής εποχής δυσφορούσαν που πήραν τα πράγματα τέτοια τροπή και άρχισε να χάνει ο εκκλησιαστικός μηχανισμός τον έλεγχο στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες! Οι εξελίξεις ήταν, βέβαια, τόσο ραγδαίες ώστε ανέτρεψαν κάθε δυνατότητα ελέγχου, ιδίως μακριά από την Κων/πολη και τις έδρες των επισκόπων. Το πατριαρχείο εξέδιδε αφορισμούς σε βάρος των ανανεωτών, συχνά καίγονταν δε τα βιβλία τους, επειδή προέβαλαν με αυτά τις ιδέες του Καρτέσιου, του Λοκ, του Λάιμπνιτς, του Βολταίρου και άλλων επιφανών εκπροσώπων του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Η λυσσαλέα αυτή αντίδραση στη διάδοση του Ορθολογισμού είχε και έχει εξήγηση: και οι τέσσερις ορθόδοξοι πατριάρχες διέθεταν έναντι αντίτιμου, ήδη από το 15ο αιώνα, συγχωροχάρτια (Φίλιππος Ηλιού: «Συγχωροχάρτια», Περιοδικό «Τα Ιστορικά», βλέπε βιβλιογραφία) και μαγικές «ιαματικές σκόνες» (Οι περιηγήσεις του Σουασέλ Γκουφιέ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ της Ελευθεροτυπίας, βλέπε βιβλιογραφία). Η έλευση των ορθολογικών ιδεών θα μείωνε μέχρι μηδενισμού τέτοιες δυνατότητες πλουτισμού των μελών του εκκλησιαστικού μηχανισμού.

Την ίδια περίπου εποχή περιγράφει επιφανής Ευρωπαίος περιηγητής τα μέλη του εκκλησιαστικού μηχανισμού στον ελληνόφωνο χώρο ως μία σπείρα που συμμετέχει σε εγκλήματα και πλουτίζει! Γράφει ο Choiseul Gouffier (1752-1817), φιλέλληνας περιηγητής και πρεβευτής της Γαλλίας στην Κων/πολη στο βιβλίο του «Voyage Pittoresque de la Grece»: «Όλη η Ελλάδα είναι γεμάτη από μοναχούς, από τους οποίους σχεδόν κανένας δεν γνωρίζει ανάγνωση ... Έχουν καθυποτάξει τη μωροπιστία των συμπολιτών τους και τους εξουσιάζουν όπως εκείνοι θέλουν, συχνά όντας συνένοχοι στα εγκλήματα του λαού, τα μοιράζονται μαζί του και επωφελούνται από τα κέρδη ... Δεν υπάρχουν πειρατές που να μην έχουν μαζί τους ένα καλόγερο ή ένα παπά, προκειμένου να τους συγχωρήσει τα κρίματά τους τη στιγμή που τα διαπράττουν.» (Οι περιηγήσεις του Σουασέλ Γκουφιέ, βλέπε βιβλιογραφία). Φυσικά, ουδέποτε ενοχλήθηκε ο εκκλησιαστικός μηχανισμός από αυτή την πρακτική πλουτισμού των αλφαβητισμένων πατριαρχών και των αναλφάβητων κληρικών και μοναχών του. Αργότερα, όταν δεν ήταν πια δυνατόν να συγκρατηθεί η διάδοση της παιδείας, επιβιβάστηκε και η Εκκλησία στο νέο όχημα του πολιτισμού και διέδιδε μυθοπλασίες περί «κρυφού σχολειού» - που δεν είναι απίθανο να οργάνωναν κάποιοι μεμονωμένοι, φωτισμένοι κληρικοί.


Το 1798, έντεκα χρόνια μετά την έκρηξη της γαλλικής επανάστασης, όταν στην Πελοπόννησο είχε απογοητευτεί ο κόσμος με την κατάληξη των «Ορλωφικών» και τοποθετούσαν στο εικονοστάσι απεικονίσεις του Ναπολέοντα, μαζί με εικόνες των αγίων, κυκλοφόρησε από το πατριαρχείο Ιεροσολύμων ποιμαντική εγκύκλιος του πατριάρχη ‘Ανθιμου με τίτλο «Πατρική διδασκαλία για τους πιστούς και εκλεκτούς ορθοδόξους χριστιανούς», στην οποία παρέχονταν στους υποδουλωμένους Έλληνες εκκλησιαστικές οδηγίες για οπισθοχώρηση στο Μεσαίωνα: «Αδελφοί... κλείσατε τα αυτία σας και μη δώσετε καμμίαν ακρόασιν εις ταύτας νεοφανείς ελπίδας της ελευθερίας... που είναι εναντίαι εις τα ρητά της θείας γραφής και των αγίων αποστόλων, οπού μας προστάζουν να υποτασσόμεθα εις τας υπερεχούσας αρχάς, όχι μόνον εις τα επιεικείς αλλά και τας σκολιάς, δια να έχωμεν θλίψιν εις αυτόν τον κόσμον και να παραστήσωμεν καθαράς τω Χριστώ τας αισθήσεις ημών... Παντού το φαντασιώδες αυτό της ελευθερίας σύστημα του πονηρού επροξένησε πτωχείαν, φόνους, ζημίας, αρπαγάς, ασέβειαν τελείαν και ανωφελή μεταμέλειαν … Φυλάξατε στερεάν την πατροπαράδοτόν σας πίστιν και, ως οπαδοί του Χριστού, απαρασάλευτον την υποταγήν εις την πολιτικήν διοίκησιν» - εννοεί φυσικά υποταγή στην οθωμανική διοίκηση, με στόχο την μακροημέρευσή της. Τον συγκεκριμένο 'Ανθιμο, ο οποίος ήταν δραστήριος πωλητής συγχωροχαρτιών, ονόμαζε ο Αδαμάντιος Κοραής: «'Ασπονδο εχθρό των Γραικών, φίλο πιστό των Oθωμανών»

Η μοίρα των πρωτοπόρων του ελληνικού διαφωτισμού δείχνει την αντιμετώπιση που είχαν από την «εθναρχούσα εκκλησία» (Ν. Δήμου: Διακόσια πενήντα χρόνια αναμονή - μία εξομολόγηση ):

* ο Μεθόδιος Ανθρακίτης (1650/60-1736), ο πρύτανης των Ελλήνων διαφωτιστών, καταδικάστηκε το 1721 για τις φιλοσοφικές απόψεις του από το πατριαρχείο και υποχρεώθηκε το έτος 1725 σε δημόσια καύση των χειρογράφων του,
* ο Ευγένιος Βούλγαρης (1716-1806) αυτοεξορίστηκε στη Ρωσία,
* ο Ιώσηπος Μοισιόδαξ (1725/1730- ~1800) εδιώχθη,
* Ο Χριστόδουλος Παμπλέκης (1733-1793) αφορίζεται το 1793 μετα την έκδοση του έργου του «Περί Φιλοσόφου, Φιλοσοφίας, Φυσικών».
* ο Δημήτριος Καταρτζής (1730-1807) αναγκάζεται να απαρνηθεί τη δημοτική γλώσσα,
* ο Ρήγας Φεραίος (1757-1798) εισέπραξε το επίσημο πατριαρχικό ανάθεμα και
* ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833) δέχεται ακόμα και σήμερα υβριστικές επιθέσεις από τον εκκλησιαστικό μηχανισμό.

Βέβαια, ούτε οι ξένοι νεωτεριστές γλύτωναν από τη μανία του ελληνικού εκκλησιαστικού μηχανισμού! Για παράδειγμα, το έτος 1776 «καταδικάστηκε» και «αναθεματίστηκε» πανηγυρικά από τον πατριάρχη Κων/πόλεως, Σοφρώνιο Β', ο Βολταίρος και το ίδιο επαναλήφθηκε το έτος 1793 από τον πατριάρχη Νεόφυτο Ζ', δεκαπέντε χρόνια μετά το θάνατο του μεγάλου διανοητή!

Οι συνεχιστές αυτών των πρωτοπόρων του Νεοελληνικού Διαφωτισμού είχαν στο επίσημο ελληνικό κράτος ανάλογες τύχες: Ο Θεόφιλος Καΐρης (1874-1853) καταδικάστηκε σε φυλάκιση και πέθανε στην εξορία, ο Εμμανουήλ Ροΐδης (1836-1904) και ο Ανδρέας Λασκαράτος (1811-1902), αφορίστηκαν για εκφοβισμό και παραδειγματισμό! Στις ημέρες μας δικαιολογεί ένας θρησκευτικά προσηλωμένος τις διώξεις του εκκλησιαστικού μηχανισμού ενάντια στους Διαφωτιστές: Αιτία των διώξεων ήταν «η επιμονή των να διδάσκουν τας φυσικάς επιστήμας, τα μαθηματικά, την φυσικήν, που κατά κάποιον τρόπον ακόμη και σήμερα -όχι πάντα βεβαίως- η μύησις εις τας επιστήμας αυτάς έχει ως αποτέλεσμα την αθεΐαν.» (Γ. Θ. Γιαννοπούλος: Διαφωτισμός-Κλασικισμός, Οι εγχώριες αντιφάσεις )

Φυσικα ουτε αυτο το κειμενακι "εμπεριεχει" την απολυτη αληθεια ..αλλα ειναι μια μικρη αρχη για αναζητηση.

Richard Clogg αλλος Αγγλος "γουαναμπι' ορθοδοξος ...τεσπα ωραια τα λεει ο Ριχαρδος ...τιποτα το 'περιεργο" το θεμα ομως ΔΕΝ ειναι στο πως ο κυριος καθηγητης οριζει τον ορο αυτον Ορθα και λογικα ...το προβλημα ειναι και στο λεω για τελευταια φορα στο τι ΕΝΝΟΙΑ δινει σε αυτον τον ορο ο καθε 'βυζαντινοπληκτος" φυλακας της "ορθης" πιστης και που οδηγουν τον απλο κοσμακη παρερμηνευομενες κατα το "δοκουν" αυτες εννοιες.

Αρνηθηκα ποτε εγω την παρουσια του Ελληνικου πολιτισμου και στοιχειου σε καποιες περιοχες? Αλλο αυτο και αλλο το να παμε στο αλλο ακρο να θεωρουμε ολα 'τα της Ανατολης ' δικα μας, και οπωσδηποτε ανωτερα σωνει και καλα απο καθετι "δυτικο" . Αυτο το καταλαβαινεις η πρεπει να το γραψω με 'χαρακτηρες" του 8μχ αιωνα για να το διαβασεις?
Kung-fu master

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 28 Σεπ 2005 18:04

Chameleons έγραψε: Συγγνωμη αλλα εδω νομιζω οτι με κοροιδευεις...θελεις να πεις οτι η "Εκκλησια" επαιζε θεατρο τοσους αιωνες ? Ε οχι MARD! τοσοι ανθρωποι Κρεμαστηκαν ,βασανιστικαν,γδαρθηκαν ,σφαχτηκαν με τις ευλογιες των Πατριαρχων και τελικα η ιστορια απεδειξε οτι απλα η εκκλησια δεν ηθελε την Επανασταση γιατι ταν 'πλακκακια " με τους Οθωμανους και εκμεταλευονταν μαζι τον απλο κοσμακη...

Οχι MARD! μου δεν ηταν θεμα διπλωματιας για αυτο δεν υπηρξε καμμια βοηθεια στην Ελληνικη επανασταση...μονο καταρες αυτα ειναι ιστορικα αποδεδειγμενα δυστυχως.
Ο Υψηλάντης που βρισκόταν στην Μολδοβλαχία την εποχή που έγινε ο αφορισμός της επανάστασης, όταν έμαθε για τον αφορισμό από τον Πατριάρχη, σε επιστολή προς τον Κολοκοτρώνη έγραψε: «Ο Πατριάρχης, βιαζόμενος υπό της Πόρτας, σας στέλλει αφοριστικά και Εξάρχους, παρακινώντας σας να ενωθήτε με την Πόρταν. Εσείς όμως να τα θεωρήτε αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε., τ. ΙΒ', σ. 36).
Και πράγματι έτσι ήταν, γιατί υπήρχε η ρητή εκ μέρους του Σουλτάνου απειλή πως αν δεν αφώριζε την επανάσταση, θα διατασσόταν γενική σφαγή των ραγιάδων σε όλη την Τουρκία. Ούτε φυσικά έκανε τον αφορισμό επειδή ήθελε να σώσει τη ζωούλα του, μια και πάντα ήταν στο στόμα του λύκου οι Πατριάρχες, και όποτε ήθελαν οι Τούρκοι, τους έσφαζαν. Και όντως, τον κρέμασε ο Σουλτάνος τελικά, κατηγορώντας τον ως αρχηγό της επανάστασης των Ρωμηών. Ο Σουλτάνος έγραψε μεταξύ άλλων αυτά όταν τον κρέμασε: «Ο δόλιος Ρωμηός Πατριάρχης, καίτοι κατά το παρελθόν είχε δώσει πλαστά δείγματα αφοσιώσεως, όμως κατά την περίπτωσιν ταύτην, μη δυνάμενος να αγνοή την συνωμοσίαν της επαναστάσεως του έθνους του [...] γνωρίζων δέ ο ίδιος και υποχρεωμένος να γνωστοποιήση και εις όσους το ηγνόουν, ότι επρόκειτο περί επιχειρήσεως ματαίας, ήτις ουδέποτε θά επετύγχανε [...],όμως ένεκα της εμφύτου διαφθοράς της καρδίας του, ου μόνον δεν ειδοποίησε, ουδέ επετίμησε τους αφελείς [...], αλλά, κατά τα φαινόμενα, αυτός ο ίδιος, όπισθεν των παρασκηνίων, έδρα κρυφίως, ως αρχηγός της επαναστάσεως.…Είμεθα πληροφορημένοι ότι είναι συνένοχος όλων των αταξιών όσες οι ραγιάδες έπραξαν (...) δια τούτο εκρεμάσθη προς σωφρονισμό των άλλων» (10/4/1821).
Απλά, κάνοντας τον ελιγμό αυτόν, ο Γρηγόριος Ε' έσωσε τους υπόλοιπους Ρωμηούς, που ήταν κάτω από το σπαθί του Τούρκου, και όχι μακριά του, σε καμμιά απόμακρη Πελοπόνησσο για να παριστάνουν τους έξυπνους. Ο Πατριάρχης, λίγο πριν εκτελεστεί, δέχθηκε πρόταση από δικούς του να δραπετεύσει και να γλιτώσει. Να τι τους απάντησε: «Με προτρέπετε εις φυγήν. Μαχαίρα θα διέλθη τας ρύμας της Κωνσταντινουπόλεως και των λοιπών πόλεων των Χριστιανικών επαρχιών.(...) Ο θάνατός μου ίσως επιφέρει μεγαλυτέραν ωφέλειαν παρά η ζωή μου (..)». Ορισμένοι παραθέτουν εξεπίτηδες μόνο το κείμενο του αφορισμού του Πατριάρχη, αλλά όχι και τα κείμενα του Σουλτάνου ή του Υψηλάντη. Γιατί; Μήπως επειδή προσπαθούν να «αποδείξουν» ότι ο Πατριάρχης ηθελημένα, κι όχι δια της βίας, αφόρισε την Επανάσταση, αλλά γνωρίζουν πως εάν παρέθεταν και τα άλλα κείμενα, θα αποτύγχανε η προσπάθειά τους;
Να τι γράφει η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της Εκδοτικής Αθηνών: «Επικρίθηκε ο Πατριάρχης και επικρίνεται ακόμα επειδή έστερξε στον αφορισμό. Οι επικριτές όμως δεν αναλογίζονται τί θα πάθαινε το Έθνος αν ο Πατριάρχης τηρούσε αρνητική στάση απέναντι στις αξιώσεις του Σουλτάνου. Αν δε γινόταν ο αφορισμός ήταν σχεδόν βέβαιο ότι θα εξοντώνονταν εκατοντάδες χιλιάδων ορθόδοξων χριστιανών. Αν γινόταν, ήταν απλώς πιθανό να επέλθη αποθάρρυνση αλλά σε πολύ περιορισμένο βαθμό. Οι Έλληνες θα κατανοούσαν, πίστευε ο Πατριάρχης, ότι ο αφορισμός ήταν προϊόν βίας κι επομένως οι δυσμενείς συνέπειές του θα ήταν ασήμαντες» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε., τ. ΙΒ', σ. 36).
Είναι αβάσιμο και το επιχείρημα, ότι ο Σουλτάνος κρέμασε τον Πατριάρχη για τον ίδιο λόγο, για τον οποίο κρέμαγαν όσους Οθωμανούς αξιωματούχους αποτύγχαναν στην αποστολή τους, άρα δεν λέει τίποτε υπέρ του Πατριάρχη ο απαγχονισμός του. «Ξεχνάνε», όσοι ισχυρίζονται το παραπάνω, ότι ο ίδιος ο Σουλτάνος, ως λόγο για τον απαγχονισμό δεν έχει το ότι ο Γρηγόριος Ε’ απέτυχε να πείσει τους Έλληνες να μην επαναστατήσουν, αλλά ρητά ισχυρίζεται, ότι ο Γρηγόριος ήταν συνένοχος και κρυφά δρούσε υπέρ αυτών, ίσως και ως αρχηγός τους. Όχι ως «αποτυχημένος στην αποστολή του οθωμανός αξιωματούχος», αλλά ως επαναστάτης, κρεμάστηκε ο Γρηγόριος Ε’. Αλλά φαίνεται πως δεν πρόσεξαν τι γράφει ο Σουλτάνος. Μόνο τον αφορισμό γνωρίζουν απ’ έξω.
Τον απαγχονισμό του Πατριάρχη και τον ρόλο του ιδίου ως προς το 1821 τον είδαν στις σωστές τους διαστάσεις τόσο ο λαός όσο και οι διανοούμενοι της εποχής. Ένα δημοτικό τραγούδι από την Ήπειρο, που το διέσωσε ο ιστορικός Σάθας όπως του το είπε ο αγωνιστής Γ. Ζάκας, λέει:
«Ποιος είδε τέτοια συννεφιά, ποιος είδε τέτοια αντάρα/ που τούτ’ το χρόνο πλάκωσε ανατολή και δύσι/ Τον Πατριάρχη κρέμασαν, τον άγιο το Γρηγόρη, / Σα νά ‘τανε κατάδικος, στης εκκλησιάς την πόρτα./ Εκεί που ελειτούργαγε κι ευλόγαγε το Γένος,/ πλακώνουν οι Γιαννίτσαροι, κι οι Οβρηοί αντάμα./ Κόπιασ’ αφέντη δέσποτα και διάβασ’ τα φερμάνια,/ Που λεν να σε κρεμάσωμε στις εκκλησιάς την πόρτα./ Δε σ’ άρεσε να κάθεσαι στο θρόνο θρονιασμένος,/ Μα θέλησες Ρωμαίικο την Πόλη να την φτειάσεις».Κι ο Διονύσιος Σολωμός στον Ύμνο εις την Ελευθερία γράφει:
Όλοι κλαύστε! Αποθαμένος ο αρχηγός της Εκκλησιάς!
Κλαύστε! Κλαύστε! Κρεμασμένος, ωσάν νάτανε φονιάς;

Chameleons έγραψε:Αυτοι που εσωσαν την κατασταση ηταν καποιοι απο τον απλο κληρο κυριως που πηραν τα ντουφεκια και αρχισαν να πολεμανε μαζι με τους "Ρεμπελους" πουδεν πολεμουσαν μονο για την εθνικη τους Ανεξαρτησια αλλα και για αλλα Ιδανικα MARD!...
Μόνο στα πρώτα 4 χρόνια της Επανάστασης αποκεφαλίστηκαν, απαγχονίστηκαν ή βασανίστηκαν εώς θανάτου (εκτός των 2 Πατριαρχών) μεταξύ άλλων: δύο Αρχιεπίσκοποι (Κύπρου Κυπριανός, Κρήτης Γεράσιμος), τέσσερεις Επίσκοποι (Μεθώνης Γρηγόριος, Κορώνης Γρηγόριος, Ρωγών Ιωσήφ, Σαλώνων Ησαίας) και 15 Μητροπολίτες (Αγχιάλου Ευγένιος, Εφέσου Διονύσιος, Νικομηδείας Αθανάσιος, Θεσ/κης Ιωσήφ, Δέρκων Γρηγόριος, Μεσημβρίας Ιωσήφ, Αδριαν/λεως Δωρόθεος, Μονεμβασίας Χρύσανθος, Χριστιανουπόλεως Γερμανός, Άργους Γρηγόριος, Κερύνειας Λαυρέντιος, Πάφου Χρύσανθος, Κιτίου Μελέτιος Β', Δημητσάνης Φιλόθεος, Χίου Πλάτων). Φαίνεται πως ήταν τόσο φιλότουρκη η κατώτερη και η ανώτερη Ιεραρχία της Ορθόδοξης Εκκλησίας που έπεφτε πρόθυμα στις κρεμάλες και τις χατζάρες των Οθωμανών, σωστά;
Όσο για την προσφορά της εκκλησίας στην Τουρκοκρατία, αρκεί το γεγονός πως όπου οι κάτοικοι παρέμεναν Χριστιανοί, έστω κι αν έχαναν την ελληνική γλώσσα (π.χ. οι Καππαδόκες τουρκόφωνοι Ρωμηοί), παρέμειναν Έλληνες, ενώ όσοι εξισλαμίστηκαν, έγιναν Τούρκοι αργά ή γρήγορα, ακόμη κι αν διατήρησαν την ελληνική γλώσσα. Γι' αυτό κι ο Κολοκοτρώνης σχολιάζοντας το «υπέρ πίστεως και πατρίδος» είπε «πρώτα πολεμήσαμε υπέρ πίστεως, και μετά υπέρ πατρίδος». Και τέλος, είναι αστεία τα περί Φιλικής Εταιρίας. Στην Φιλική Εταιρία ήταν μυημένοι εκατοντάδες κληρικοί και δεσποτάδες. Όλοι σχεδόν της Πελοποννήσου όπως παραδέχονται ακόμα και μαρξιστές σαν τον Σκαρίμπα. Μια αναφορά, τέλος, στην ποσοστιαία σύνθεση της Φιλικής δίνει τα στοιχεία: Έμποροι 54%, Επαγγελματίες (δάσκαλοι, φοιτητές, γιατροί, νομικοί κλπ) 13 %, Πρόκριτοι 12%, Κληρικοί 10 %, Πολεμιστές 9 %, Αγρότες 2% (Πηγή: Γιώργου Φράγκου «Η Φιλική Εταιρία»).
Και εν πάσει περιπτώσει, πώς γίνεται οι Τούρκοι να δολοφόνησαν 7 Πατριάρχες (Κύριλλο Α', Κύριλλο Β', Παρθένιο Β΄, Παρθένιο Γ', Γαβριήλ Β', Γρηγόριο Ε', Κύριλλο ΣΤ', 8 μαζί με τον Ραφαήλ Β' που τον φόνευσαν εν εξορία) αν το Πατριαρχείο ήταν τουρκόφιλο; Πώς γίνεται οι Τούρκοι να δολοφονήσουν 100 περίπου επισκόπους, αφού η ανώτερη Ιεραρχία της Εκκλησίας ήταν φιλότουρκη;

Δεν νομίζω να υπάρχει έστω ένας άνθρωπος που αγνοεί ότι την επανάσταση οργάνωσε η Φιλική Εταιρεία. Πάντως πριν από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, που κάποιοι λένε ότι δίσταζε να δώσει το έναυσμα, την επανάσταση κήρυξε στις Σπέτσες η ανυπόμονη Μπουμπουλίνα.
Chameleons έγραψε:Υπαρχουν πολλοι παρα πολλοι ...και απο οτι ξερω αν δεν ηταν κατι Μανιατες που το λεγε η καρδια τους..ακομα θα περιμεναμε τον "ΠΠ Γερμανο" με το 'λαβαρο" του....που δεν πηγε και ποτε...
Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός δεν βρισκόταν στην Λαύρα στις 25 Μαρτίου. Βρισκόταν στην Πάτρα. Εκεί, την ημέρα εκείνη όρκισε τους πατρινούς επαναστάτες στην πλατεία Αγίου Γεωργίου (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε., τ. ΙΒ’, σ. 86). Συνεπώς ο Π.Π. Γερμανός όρκισε επαναστάτες˙ όχι στην Λαύρα, αλλά στην Πάτρα. Πρέπει να τονιστεί, ώστε η αντίρρηση των αρχαιόπληκτων να πάψει, ότι η ιστορία της ορκωμοσίας των επαναστατών από τον Π.Π. Γερμανό στην Λαύρα δεν ήταν δημιούργημα, ούτε του Π.Π. Γερμανού ούτε κάποιου άλλου κληρικού. Ήταν μυθοπλασία του Γάλλου Πώκεβιλ˙ κι από αυτόν ξεκίνησε η ιστορία αυτή και διαδόθηκε ως αληθινή (Ι.Μ. Χατζηφώτη, Βυζάντιο και Εκκλησία, εκδ. Αποστολικής Διακονίας, σ. 64). Όταν αποκαλύφθηκε η μυθοπλασία, είχε εδραιωθεί στη σκέψη των περισσότερων. Δεν είπε ψέμματα λοιπόν η Εκκλησία, ώστε να τονίσει τον εθνεγερτικό της ρόλο, ούτε όμως είναι αληθές πως ο Π.Π. Γερμανός δεν όρκισε κανέναν αγωνιστή. Όρκισε τους Πατρινούς, την ίδια ημέρα (25/3).

O Κολοκοτρώνης γράφει ότι ημέρα έναρξης της Επανάστασης ήταν η γιορτή του Ευαγγελισμού, στις 25 Μαρτίου. Oι ίδιοι οι ήρωες του 1821 διάλεξαν αυτήν την μέρα, λόγω της θεοσέβειάς τους. Άλλες ημερομηνίες που είχαν προταθεί ήταν η 23η Απριλίου (Αγίου Γεωργίου) και η 21η Μαΐου (Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης).
------------
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 28 Σεπ 2005 18:05

Θέλω όμως να παρατηρήσω ότι ο "ανώνυμος Έλλην" που δεν είναι καθόλου Έλλην δεν είναι για μένα σοβαρή πηγή και τους λόγους αν θες τους συζητάμε. Όχι ότι και όλα όσα γράφει είναι του πεταμού αλλά τέλος πάντων...

Ο άγνωστος συγγραφέας της "Ελληνικής Νομαρχίας" (Έλληνας; Γάλλος;) που προφανώς από δημοκρατικό φρόνημα διαπνεόμενος υποστηρίζει πως «και εις τας δύο αυτάς διοικήσεις, δημοκρατίαν και αριστοκρατίαν, σώζεται η ελευθερία. Αδιάφορος είναι η εκλογή». Φαίνεται πόσο άσχετος με τα της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ο αντιδημοκράτης συγγραφέας της Νομαρχίας και είναι πράγματι κωμική η φεουδαρχικής προέλευσης αγανάκτησή του για το ότι ακόμη και ταπεινής καταγωγής άνθρωποι μπορούν να φτάσουν μέχρι το αξίωμα του Πατριάρχη. (Στην Φραγκιά τέτοια αξιώματα ήταν μόνο για τους ευγενείς...) Κωμικά είναι επίσης τα πλείστα λάθη που κάνει ο συγγραφέας περί της οργάνωσης και λειτουργίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, την οποία αντιλαμβάνεται όμοια με την Καθολική Εκκλησία, δείγμα πως μάλλον είναι Γάλλος. Αγνοών το συνοδικό σύστημα της Ορθοδοξίας, θεωρεί ότι οι πατριάρχες Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων υπόκεινται στον Οικουμενικό Πατριάρχη, για τον οποίο γράφει: «ο γελοιώδης τίτλος οικουμενικός φανερώνει... ότι οι άλλοι τρεις πατριάρχαι υπόκεινται εις αυτόν. Αυτός διαμοιράζει όλας τας επαρχίας του Οθωμανικού κράτους...». Ουδόλως ο κακόβουλος ή πανάσχετος συγγραφέας της Νομαρχίας υποπτεύεται ότι στον χώρο της Ορθόδοξης Εκκλησίας υπάρχουν αυτοκέφαλες και αυτόνομες Εκκλησίες, κάθε μιά εκ των οποίων έχει την δική της σύνοδο προεδρευόμενη υπό πατριάρχου, μητροπολίτη ή αρχιεπισκόπου , αυτονόμως εκλέγουσα τους επισκόπους της.

Ισχυρίζεται ο Ανώνυμος της Νομαρχίας πως ο οικουμενικός πατριάρχης «πολλάκις πέμπει εις όλην την Οθωμανικήν επικράτειαν και εκεί οπού δεν είναι Χριστιανοί τόσας εκατοντάδας αρχιεπισκόπους, εξ ών ο καθείς έχει τέσσαρες ή πέντε επισκοπάς, εις τας οποίας πέμπει και αυτός τόσους επισκόπους». Ο Ανώνυμος νομίζει ότι μόνο η Κωνσταντινούπολη έχει σύνοδο, στην οποία ο πατριάρχης είναι δέσμιος, όπως ακριβώς εις την Curia ο πάπας της Ρώμης. Μιά φορά αναφέρει το όνομα «μητρόπολις» αλλά ουδέποτε «μητροπολίται», ενώ είναι γνωστό ότι κατά εκείνη την εποχή ο μητροπολίτης προήδρευε συνήθως συνόδου, ο αρχιεπίσκοπος ως μέλος της συνόδου αυτής ήταν ο πρώτος κατά πρεσβεία επίσκοπος. Ο σύγχυση του Ανωνύμου Καθολικού Γάλλου συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρχιας περί της Ορθόδοξης οργάνωσης μάλλον θα οφείλεται σε ελλειπή πληροφόρηση των Δυτικών της εποχής εκείνης για την οργάνωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ανώνυμος συγγραφέας ομιλεί για «κλάσιν (=τάξη) της ιερωσύνης», ακριβώς γιατί έχει κατά νου τη γαλλική φεουδαρχική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο κλήρος αποτελεί ξεχωριστή τάξη (classe) της οποίας ηγούνται Καθολικοί επίσκοποι, διαφορετική από την classe των ευγενών, και την τρίτη τάξη του λαού.

Ισχυρίζεται ότι ο ιερέας του χωριού αναγορεύεται σε αρχιμανδρίτη «με γρόσια», και με τον ίδιο τρόπο μπορεί να ανέλθη ώς τον πατριαρχικό θρόνο. Αγνοεί προφανώς ο Ανώνυμος ότι οι ιερείς των χωριών ήταν έγγαμοι και επομένως δεν προβιβάζονται στους βαθμούς του αρχιμανδρίτη, του πατριάρχη κλπ. Συγχέει τους παπάδες των χωριών με τους άγαμους κληρικούς και αγνοεί ότι μόνο οι άγαμοι αποκτούν τους παραπάνω βαθμούς ιεροσύνης.

Η προέλευση των μοναχών και των ανερχομένων και ώς τη θέση του πατριάρχη κλπ από χωριά, τον οδηγεί στο λάθος συμπέρασμα ότι αυτοί είναι απαίδευτοι, και τούτο επειδή τότε, αντίθετα με ό,τι γινόταν στην Ορθόδοξη Εκκλησία, στην δική του πατρίδα (τη Γαλλία) μόνο οι αριστοκράτες κι όχι ο χωριάτης λαός σπούδαζαν σε ανώτερες σχολές ώστε να αποκτήσουν θέσεις στην Εκκλησία, μια και είναι γνωστό πως τα αξιώματα της Δυτικής Καθολικής Εκκλησίας καταλαμβάνονταν από ευγενείς κι αριστοκράτες. Γι’ αυτό και ο «δημοκράτης» συγγραφέας της ψευδοελληνικής Νομαρχίας, εκ γενετής αριστοκράτης μάλλον, δε μπορεί να κρύψει την φρίκη και την απέχθειά του που στην Ορθόδοξη Ανατολή μη αριστοκρατικής καταγωγής καθίστανται πατριάρχες και επίσκοποι. Είναι δυνατόν να εμπιστευτεί και να δώσει κανείς σημασία σε ένα κείμενο που στρέφεται εναντίον της Ιεραρχίας, τη στιγμή που ο συντάκτης του έχει τερατώδη άγνοια γι’ αυτήν και τους θεσμούς της;
----
Πάντως ο "ανώνυμος" δεν είναι καθόλου αντιχριστιανός, και μάλιστα ταυτίζει την Αλήθεια με τον Χριστό, δεν ξέρω πώς συμβιβάζεται αυτό με τον διαφωτισμό... Γιατί ο άνθρωπος ούτε λίγο ούτε πολύ, γράφει:

«Ω γλυκύτατε Ιησού! Ω δίκαιοι Απόστολοι! Ω φιλόσοφοι Πατέρες!» (Δ’, 40),

«Η θρησκεία, ωσαύτος το Ευαγγέλιον του Χριστού παραδείγματος χάριν, κατασταίνει τους οπαδούς του φιλευσπλάγχνους, φιλοξένους και συμπαθητικούς.» (Ε’ 27).

«ο Λόγος της Σοφίας, ο ηδύτατος Χριστός» (Δ’ 41)

«Ώ εχθροί της Αληθείας, τουτέστι του Χριστού!» (Δ’ 46)
-----------------------

Αυτά, γιατί είναι κρίμα να θεωρείται βάση του... νεοελληνικού διαφωτισμού ένα κείμενο που ούτε από νεοέλληνα γράφτηκε, ούτε είναι σχετικό με την νεοελληνική πραγματικότητα.

Για περισσότερα στοιχεία δείτε:
http://www.geocities.com/antipaganismos ... 13.html#64[/quote]
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

Άβαταρ μέλους
Chameleons
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 462
Εγγραφή: 10 Απρ 2005 02:49

Δημοσίευση από Chameleons » 28 Σεπ 2005 18:09

Ωραιο εργο η ιστορια του Ελληνικου Εθνους MARD! ,ενα απο αυτα τα πραγματικα ομορφα και μνημειωδη εργα πανω στα οποια βασιζεται το ολο δημιουργημα του Νεοελληνικου κρατους.Και σαν συνεχιστης αυτης του Παπαρηγοπουλου ,συνεχιζει να μας μαθαινει τα πραγματα απο την ομορφη πλευρα της ..."καλης Εκκλησιας" κτλπ.Τα διαθετω και εγω τα 2 εργα το δευτερο μαλιστα σε μια απο τις πρωτες εκδοσεις του...

Ακουσε με και καταλαβε 5 πραγματακια γιατι μερικες φορες με κανεις να απορρω ..Ο Σουλτανος οσες σφαγες ηταν να "κανει" τις εκανε ,και θα τις εκανε ετσι και αλλιως...οτι και να εκανε η Εκκλησια οπιοαδηποτε σταση και να κρατουσε.
Αν μπορουσε και ηθελε να σφαξει ολους τους Ραγιαδες θα το εκανε ,οταν ξεσπασε η επανασταση ετσι και αλλιως ...Ο Σουλτανος παλι απο την μερια του ,εσφαξε τον Πατριαρχη οχι βεβαια για την βοηθεια που εδινε ο τελευταιος στους επαναστατες αλλα για εκδικηση και εκφοβισμο ,ξερεις εκεινη την εποχη αν δεν αρεσε στον Σουλτανο ακαμα και ο τροπος υποκλισης σου , μπορει να σε αποκεφαλιζε ...χαλαρα.Λοιπον αφου θεωρουσε τον Πατριαρχη συνεργατη του και τον θεωρουσε επισης υπευθυνο στο θεμα τηρησης της "ταξης" στο κρατος του (πραγμα που δουλευε αρκετα καλα ) τι ποιο φυσικο απο τον αποκεφαλισει και να βγαλει και ενα "φιρμανι" για αυτο? Ωστε ο επομενος πατριαρχης να ναι ακομα πιο ....διαλλακτικος?
Απλη λογικη ...στο "φιρμανι" βαζεις και οποιο λογο σε συμφερει για να εχεις τον επομενο ακομα πιο "συνεργασιμο"...
Φανταζεσαι ομως τον καποιον απο τους Πρωτεργατες της επαναστασης στη θεση του Πατριαρχη? Ειμαι σιγουρος οτι θα"αφοριζε" και αυτος την Επανασταση...για να "σωσει" τους Ραγιαδες απο την γενικη σφαγη... :P

Ε ρε ...γλεντια...:shock:

Με αυτη την λογικη ,οπως και με αυτη που εξεφρασες πιο πριν και δεν σχολιασα ...οτι δηλαδη θα μπορουσαμε να περιμενουμε ...να ελθει το πληρωμα του "χρονου" και να παρουμε τα ηνια της Οθωμανικης Αυτοκρατοριας "ειρηνικα" σημερα ...θα μιλαγαμε με βαση το.. Οθωμανικο δικαιο ...να το πω κομψα.Ε-Λ-Ε-Ο-Σ για μια ακομη φορα.

Μου φαινεται...οτι δεν μου λες καλα...

Ο Υψηλαντης με καθε τροπο προσπαθουσε να "εμψυχωσει" τους επαναστατημενους που βλεπαν οτι οι κυριοι που τα ειχαν κανει πλακακια με τον Σουλτανο...τους αφοριζαν.

Επομενως ο Υψηλαντης πολυ καλα εκανε, Τι ΠΙΟ ΑΠΛΟ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΟ ? Επαιξε και αυτο το χαρτι για να μην σβησει η φωτια που ειχε αρχισει να φουντωνει.....ΑΛΛΟΙ σκεπτομενοι το τομαρι τους δεν απραξαν καλα ..οπως εξ'αλλου ειχαν κανει και οι προκατοχοι τους 400 πριν.Μονο που την πατησαν γιατι ετσι κι αλλιως ...δεν υπηρχε περιπτωση να την γλυτωσουν.Ακομα και εναν εναν να "εδιναν" τους επαναστατημενους στο Σουλτανο η καταληξη θα ηταν η ιδια ...πρεπει να το ηξεραν αυτο...αλλα ειπαμε..."εβγαλε' ο Σουλτανος το "φιρμανι"... :P

Εξ' αλλου αρεσκονταν σε τετοια παιχνιδια εμψυχωσης οι "φιλικοι" ,η "Αορατος Αρχη" σου θυμιζει κατι?


Ελεος ξανα ...μαρδ! τι ειναι αυτα που γραφεις μην μπερδευεις τα πραγματα και τα ερμηνευεις οπως σε συμφερουν...αποκεφαλιστηκαν τοσοι πατριαρχες,γιατι? ΓΙΑ τον λογο που ειναι ΠΡΟΦΑΝΗΣ ,δεν εκαναν σωστα την "δουλεια"τους και το πληρωσαν .Αν ηταν ολοι τους 'ηρωες" οπως ισχυριζεσαι θα επρεπε να κανουν το πιο απλο ..θα επρεπε να δημιουργησουν οσες περισσοτερες επαναστατικες εστιες μπορουσαν θα επρεπε οι ιδιοι να βγαινουν στο δρομο ...ως πρωτεργατες...ετσι ωστε οι οθωμανικες δυναμεις να μην μπορουν να συγκεντρωσουν την δυναμη τους πανω στην κυρια εστια της επαναστασης ...ναι θα χανονταν πολλοι ανθρωποι αλλα θα χανονταν για το υπερτατο ιδανικο αυτο της Ελευθεριας και σαν Ηρωες .Οι οθωμανοι δεν ηταν και στο απογειο της δυναμης τους...Αυτο θα πρεπε να κανουν και οχι να "αφοριζουν" ...
Σιγουρα δεν ηταν ολοι οι κληρικοι του ιδιου 'ειδους" αλλα ...οχι και να τους βγαζεις λαδι...


Ελεος ,οι τουρκοι δολοφονησαν Πατριαρχες και κληρικους? τι μας λες? Λιγοι ειναι, κανονικα επρεπε να μην "βρισκουν" ανθρωπο που να τους κανει αυτη τη δουλεια... που λεει ο λογος.

Ναι ΗΤΑΝ πολυ φιλοτουρκη η ανωτερη ιεραρχια αν οχι ολη η πλειονοτητα αυτης, ετσι την συνεφερε ...αυτη για λογους "πιστεως" παρεδωσε την Πολη ,αυτη συνεργαστηκε επι τω πλειστον με τους Οθωμανους... και τωρα μου λες εσυ τι γραφει ο Ι.Μ. Χατζηφώτης(εκδοσεις Αποστολικής Διακονίας πρωην εκπροσωπος "τυπου" της ιερας συνοδου )για τον ΠΠ Γερμανο?
Ορκισε ε? υπο την απειλη ποσων "κουμπουροφορων"? :P


Ναι ηταν αρκετοι κληρικοι μυημενοι στην φιλικη εταιρια το εχω πει ...και? Δεν ηταν οι περισσοτεροι και ΛΙΓΟΙ ηταν ...
αναλογικα με το ποσοι γνωριζαν γραφη και αναγνωση τοτε.Παλι καλα που ηταν και αυτοι που ηταν...βλεπεις γω δεν τα βλεπω μαυρο -ασπρο...ουτε και Ολοι οι Πατριαρχες ηταν προδοτες ...αλλα η πλειονοτης....

Οσο για το δημοτικο τραγουδι ωραιο και μπραβο, αυτο σημαινει οτι πρεπει να ληφθει ως ιστορικο τεκμηριο...?Ο λαος ζουσε υπο την πληρη εξουσια Οθωμανων ,τσιφλικαδων και βεβαια Ιεραρχιας... Η Ηπειρος απελευθερωθηκε 90 χρονια μετα ...αρα ηταν κατω απο τις δαγκανες τους ακομα και τοτε ο Πολυπαθος λαος.Τι"ειδε" σωστα ο λαος ?
Ενας λαος που τον ειχαν επιτηδες σε αμαθεια ,στον οποιον απαγορευαν να διδιασκεται την συγχρονη επιστημη και τις νεες Ιδεες σκριβως για να γραφει τετοια δημοτικα ..για τον "ΑΓΙΟ" τον Γρηγορη ..να πιστευει σε "προφητειες"...και να περιμενει στωικα οπως ειπες και πριν να πεσει μονη της η Οθωμανικη Αυτοκτατορια οταν το θελησει ο ΘΕΟΣ...αλλα τι λεω εδω Πιστευετε και Σημερα σε ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ....τι ψαχνω.... :roll:

Ο Υμνος εις την Ελευθεριαν ...αναλογισου πρωτα Που και Πως γραφτηκε ,τι επιρροες ειχε αυτος που τον εγραψε ,Γιατι γραφτηκε ...και μετα ελα να μου πεις!!(Μπορεις να κοιταξεις και την Ιστορια του Ελληνικου Εθνους).
Και σιγουρα δυστυχως "ανατολικοτερα" απο κει που γραφηκε ...δυστυχως δεν θα μπορουσε να γραφει..εξ 'αιτιας της σκοταδιστικης πολιτικης που ακολουθουσαν οι καποιοι γεννιοφοροι 'σωτηρες" του γενους.
Αντε γιατι θα με κανεις να βγω απο τα ρουχα μου...

ποτε ξεκινησε η επανασταση?25 Μαρτιου ε?

Για κοιτα μερικα πραγματακια ....

"Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 (1821-1829) έκανε την Ελλάδα ένα ανεξάρτητο κράτος, ελευθερώνοντάς την από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οργανώθηκε από μορφωμένους Έλληνες του εξωτερικού αλλά και της Ελλάδας, κλέφτες, αρματωλούς και εμπόρους που είχαν σχηματίσει μια μυστική οργάνωση που λεγόταν Φιλική Εταιρεία, και ήθελαν να αναγκάσουν τον Σουλτάνο να παραχωρήσει αυτονομία υπό τους κόλπους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το αποτέλεσμα ήταν ανώτερο των προσδοκιών τους, καταφέρνοντας να δημιουργήσουν ένα σύγχρονο ανεξάρτητο κράτος.

Πολλοί θεωρούν έναρξη της επανάστασης την 25 Μαρτίου 1821, αλλά αυτό είναι λάθος, καθώς κανένα μεγάλο γεγονός δεν έγινε εκείνη την ημέρα. Η προπαρασκευή της επανάστασης είχε αρχίσει πολλά χρόνια πριν, με τον σχηματισμό της Φιλικής Εταιρίας στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814. Πρώτη πολεμική πράξη ήταν η διάβαση του ποταμού Προύθου, στην Μολδαβία, από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στις 24 Φεβρουαρίου, ενώ η πρώτη επιτυχία ήταν η απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821.
Γιατί 25η Μαρτίου;
Η ημερομηνία καθιερώθηκε το 1838 επί Βασιλέως Όθωνος για να συνδυάζει:

* το γεγονός ότι τη μέρα αυτή το 1821 έγινε η έναρξη του “υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνος του ελληνικού έθνους”(Ο γνωστός μύθος - ιστορία με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, που μετά το θάνατό του, κατέγραψε ο διάκος του και παρέσυρε (;) πλείστους ερευνητές. )
* γιατί η μέρα αυτή ήταν “λαμπρά καθ’εαυτήν” λόγω της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου για γέννηση του Θεανθρώπου, παραβάλλοντάς τη με τον Ευαγγελισμό του Γένους για εθνική ανεξαρτησία.
* γιατί με την ημερομηνία αυτή σταμάτησε και ο μεταξύ περιοχών ένοπλος ανταγωνισμός για το από που πρωτοξεκίνησε η εθνεγερσία, που είχε ενσκήψει τότε.

Φαίνεται ότι όλοι οι παραπάνω λόγοι ίσχυσαν με επίκεντρο, τη σύνδεση δηλαδή της εθνικής επετείου με τη θρησκευτική εορτή και τους συμβολισμούς για το έθνος που συνεπαγόταν ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Θα μπορούσε να είχε επιλεχθεί η 24 Φεβρουαρίου ημέρα που ξέσπασε το κίνημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες ή η 17 Μαρτίου που ξεσηκώθηκαν οι Μανιάτες και ορκίστηκαν στη πλατεία της Αρεόπολης, ή η 23 Μαρτίου η πρώτη επιτυχία του κίνηματος στην Πελοπόννησο.
Aυτα.

Ειπαμε ,αγαπητη μου για ολα φταινε οι ξενοι οι "αιρετικοι" αν δεν ειχαμε τους Παπαδες να μας σωσουν σπο τις σφαγες...

Πας μη ορθοδοξος .... .

Με τα γροσσια και τα "συγχωροχαρτια" δουλευε η Αντολικη Ορθοδοξη Εκκλησια πιστεψε το ...οποτε Αρχιμανδριτη οχι μονο Εγγαμο μπορουσες να δεις προφανως, αλλα...οπως και σημερα ....ισως και "ολιγον καμπανοκρουστη" κοινως .."ντινγκι -ντανγκα " οπως λεει και γνωστος Θεολογος καθηγητης πανεπιστημιου σημερα... Κανενα προβλημα βεβαια απο την στιγμη που δεν θα προδιδε το" γενος" του και θα ηταν πραγματικος πατριωτης ...αλλα ελα που δυστυχως...οι περισσοτεροι ακολουθησαν την οδο ...του δοσιλογισμου και της συνεργασιας για "βιοποριστικους" λογους.

Και εσυ η ιδια εχεις πει οτι μπορει καλλιστα καποιος να πιστευει στις ιδεες του Διαφωτισμου και να ειναι Πραγματικος Χριστιανος...
τωρα λες :

" Πάντως ο "ανώνυμος" δεν είναι καθόλου αντιχριστιανός, και μάλιστα ταυτίζει την Αλήθεια με τον Χριστό, δεν ξέρω πώς συμβιβάζεται αυτό με τον διαφωτισμό..."

Φασκεις και αντιφασκεις φιλη , ενα ακομη παραδειγμα του οτι ερμηνευεις τα πραγματα οπως σε συμφερει ...

Τοσο δυσκολο ειναι να παραδεχτειτε οι "βυζαντινοπληκτοι" πια την Αληθεια?

Αλλα ειπαμε ολα ειναι αστεια ....φυσικα αν λαμβανες υπο'οψιν σου αυτα που εγραψα και ανεφερα πιο πριν θα καταλαβαινες γιατι πρωτα αυτο το "υπερ πιστεως"... και δεν θα τα εβλεπες ολα 'αστεια".

Δεν θα σε "παραπεμψω" πουθενα αγαπητη φιλη σε καμμια "ιστορια του ελληνικου εθνους"...ειναι φανερο οτι δεν υπαρχει περιπτωση να αλλαξεις αποψη ...για οτιδηποτε, αν καποια στιγμη θελησεις να ψαξεις και την αλλη αποψη...ψαξε ...ψαξε αυτο ειναι το νοημα που σου διαφευγει...ψαξε και μην "ψαχνεις" μονο τι γραφεται στην"Ιστορια του Ελληνικου Εθνους", και του τι λεει μονο ο κ. Χατζηφωτης... βγες εξω απο τα "ορια" της Εκκλησιας.
:roll:

Δεν θα ξανα γυρισω στα περι βυζαντιου...κτλπ δεν μπορω να απαντω σε αυτονοητα συνεχεια.

Τελευταιο κειμενο που παραθετω...

Επαναλαμβανω ουτε αυτο ειναι 100% αμεροληπτο ,χρειαζεται και αλλο ψαξιμο και χωρις να σημαινει οτι συμφωνω απολυτως με αυτα που εκφραζει.

Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Ρωμαίων βασιλεία ή Ρωμανία), για την οποία καθιερώθηκε αργότερα το όνομα Βυζάντιο, κατέρρευσε οριστικά το 15ο αιώνα χωρίς να έχει προβληθεί από τις ηγεσίες της στην πάνω από χιλιόχρονη ύπαρξή της μια οποιαδήποτε αξιοσημείωτη πρόταση πολιτισμού με οικουμενική απήχηση. Αυτή η υψηλή αξίωση δεν είναι υπερβολική αλλά εύλογη, με βάση και την ύστερη γνώση μας, αφενός λόγω της προέλευσης του Βυζαντίου ως διάδοχου πολιτικού σχήματος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η οποία μέχρι το τέλος της ελληνιστικής περιόδου στηριζόταν στον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό και, αφετέρου, από το γεγονός ότι η κοσμική ηγεσία και ο εκκλησιαστικός μηχανισμός αυτού του κρατικού μορφώματος είχαν τοποθετηθεί εχθρικά έναντι του ελληνικού πολιτισμού και συνέβαλαν αποφασιστικά στην προσπάθεια συκοφάντησης και εξαφάνισής του.

Θα έπρεπε λοιπόν στη θέση αυτού του πολιτισμού με παγκόσμια απήχηση, του ελληνορωμαϊκού, ο οποίος επηρεάζει μέχρι σήμερα τις επιστήμες, τις τέχνες και τα γράμματα, να είχε κατατεθεί μία νεότερη και, αν όχι ανώτερη, τουλάχιστον ισοδύναμη πρόταση πολιτισμού! Αντ' αυτού, το Βυζάντιο συνέβαλε στην παγκόσμια Ιστορία με συνεχείς θεολογικές διαμάχες γύρω από τη «σωστή πίστη και διδασκαλία» που είχαν όλα τα γνωρίσματα ομφαλοσκοπήσεων (βυζαντινισμοί), αφενός με απίστευτα δείγματα βαρβαρότητας και εμπάθειας κατά τους διωγμούς των εθνικών, των αιρετικών, των αντιφρονούντων, των εχθρών ή και απλώς των αντιπάλων και συγγενών κατά τις περισσότερες διαδοχές του θρόνου και, αφετέρου, με προγραφή κάθε ελεύθερης και ανεξάρτητης σκέψης. Έτσι, καμιά δημιουργία αυτής της χιλιετίας δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως πρόταση πολιτισμού (Γ. Κουμάντος, «Προτάσεις Πολιτισμού», βλέπε βιβλιογραφία). Αυτός ο αρνητικός απολογισμός τεκμηριώνεται εξ άλλου με το σταδιακά μειούμενο μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού και το γενικότερο πολιτισμικό επίπεδο της βυζαντινής κοινωνίας.

Η ραγδαία πολιτικοστρατιωτική και πνευματική κατάπτωση
Η κρίση που άρχισε στο Βυζάντιο με την έναρξη της δεύτερης μ.Χ. χιλιετίας, κορυφώθηκε καταρχήν το 1204 με την κατάλυση του κράτους από τους Φράγκους. είχαν προηγηθεί οι συντριπτικές ήττες από τους Σελτζούκους Τούρκους στο Μάτζικερτ (1071) και στο Μυριοκέφαλο (1176). Η ανακατάληψη της Πόλης και η εγκατάσταση σ' αυτή του αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου (1225-1282), μετά από σχεδόν εξήντα χρόνια (1261), δεν οδήγησε όμως στη συγκρότηση ενός ισχυρού κεντρικού κράτους, με αναπροσανατολισμό της οικονομικής, κοινωνικής και εξωτερικής πολιτικής, αφού οι δομές εξουσίας και διαχείρισης, οι οποίες ήταν και το κύριο αίτιο της παρακμής, παρέμειναν ανέγγιχτες. Με την ήττα των Βυζαντινών στον Βαφέα το έτος 1302 παγιώθηκε το οθωμανικό πριγκιπάτο του Οσμάν στη Μικρά Ασία.

Μετά από ολέθριους εμφύλιους πολέμους στη δεκαετία του 1320 μεταξύ παππού και εγγονού Ανδρόνικου και στη διάρκεια αντίστοιχων εμφυλίων, μετά το έτος 1340, μεταξύ του Μεγάλου Δομέστικου Καντακουζηνού και του (τότε) ανήλικου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, καλούνται ακριβώς αυτοί που απειλούσαν το Βυζάντιο να συμβάλουν στην έκβαση της εμφύλιας διαμάχης. Ο Καντακουζηνός, μετέπειτα αυτοκράτορας Ιωάννης ΣΤ', ηγέτης των «δυνατών» στην Πόλη και διεκδικητής του θρόνου, καλεί για ενίσχυσή του τους Οθωμανούς, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν κοντά στην Καλλίπολη. έκτοτε βρίσκονται οι Τούρκοι στη βαλκανική χερσόνησο! O ανήλικος αυτοκράτωρ Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος και οι υποστηρικτές του, ο αντιβασιλέας Αλέξιος Απόκαυκος (...-1345) και ο οικουμενικός πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας (1282-1347) καλούν προς ενίσχυση των βασιλικών στρατευμάτων, ως αντίβαρο προς τους Τούρκους, τους Σέρβους και Βουλγάρους, οι οποίοι επωφελούνται από την εμφύλια διαμάχη και συνεχίζουν να αποσπούν, περίπου ανενόχλητοι, εδάφη και πληθυσμούς από την αυτοκρατορία. Σ' όλα αυτά προστίθεται και η πανώλη (πανούκλα) που έπληξε το 1347 την Πόλη, αποδεκατίζοντας πάνω από το μισό πληθυσμό της.

Η 50ετία της καταστρεπτικής βασιλείας του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1341-1391 με διάφορες διακοπές) ανέδειξε τη βαθειά παρακμή του βυζαντινού χώρου, όπου οι Τούρκοι είχαν αποκτήσει πλέον επιρροή στην επιλογή του αυτοκράτορα και της πολιτικής του. Ο Ιωάννης Ε' προσπαθούσε αρχικά να προωθήσει συμμαχίες στη Βαλκανική και τη Δύση για τον περιορισμό αυτής της τουρκικής επιρροής και μετέβη γι' αυτό το λόγο ο ίδιος δύο φορές στη Δύση (1369 και 1371), με στόχο να ζητήσει βοήθεια εναντίον των Τούρκων, προσφέροντας ως αντάλλαγμα την ένωση των Εκκλησιών και την αναγνώριση του παπικού πρωτείου. Όταν αυτή η προσπάθεια δεν έφερε αποτελέσματα, μεταστράφηκε ο Ιωάννης Ε΄ σε «φιλότουρκο», προκαλώντας νέες τραγικές περιπέτειες για το Βυζάντιο: το έτος 1390 υπέδειξε στους κατοίκους της Φιλαδέλφειας να παραδώσουν την πόλη στο στρατό του Βαγιαζήτ Α' και, όταν αυτοί αρνήθηκαν, εξεστράτευσε εναντίον τους για να επιβάλει στους υπό κατάκτηση και εκτουρκισμό ατίθασους Φιλαδελφείς τις «φιλικές σχέσεις» με τους Τούρκους (Παπαρρηγόπουλος, Καρολίδης).

Αυτά τα γεγονότα εξελίσσονται σε ένα κλίμα άκρατης θρησκοληψίας, εμπλουτισμένο με εκατέρωθεν αναθεματισμούς και εξοστρακισμούς, με λαϊκές εξεγέρσεις και συνωμοσίες μοναχών (Βαρλαάμ, Γρηγόριος Παλαμάς, Ησυχαστές) και κύριο προσχηματικό θέμα αντιδικίας τη φύση και τις ενέργειες του θεού. βέβαια, ήδη εκείνη την εποχή ουδείς αμφέβαλε ότι οι συγκρούσεις αφορούσαν αποκλειστικά την κατάκτηση και τον έλεγχο της εξουσίας, χωρίς συγκεκριμένους απώτερους πολιτικούς ή άλλους στόχους εκ μέρους της κοσμικής και εκκλησιαστικής ηγεσίας. Με την πάροδο των δεκαετιών χάνει το βυζαντινό κράτος τη μία μετά την άλλη τις επαρχίες του, ιδίως στη Μ. Ασία, όπου ο πληθυσμός προσχωρεί μαζικά στη νέα εξουσία και στον ισλαμισμό (Σπ. Βρυώνης: «Η παρακμή του Μεσαιωνικού Ελληνισμού...», βλέπε βιβλιογραφία), ενώ η οικονομία του κράτους έχει ήδη περάσει στον έλεγχο των ναυτικών δυνάμεων της Δύσης (Βενετία, Γένοβα, Πίζα).

Η πνευματική διαπάλη κατά το 15ο αιώνα συνεχίζει να διαδραματίζεται γύρω από τις νεοπλατωνικές (Πλήθων) και ανανεωτικές ιδέες (Βησσαρίων), που απέβλεπαν στη σύζευξη του αρχαίου ελληνικού πνεύματος με την «Ορθοδοξία». εγχείρημα θνησιγενές από τη σύλληψή του, αφού οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες απαιτούσαν δραστικές ανατροπές και όχι ακαδημαϊκές σκιαμαχίες και, κυρίως, επειδή αποτελούσε (και αποτελεί) ματαιοπονία η προσπάθεια για συνδυασμό και συνύπαρξη σε ένα ενιαίο φιλοσοφικό σύστημα, του ελληνικού ορθολογικού ανθρωποκεντρισμού με τον ανατολικό μεταφυσικό μυστικισμό. Κάποιος οξυδερκής θα μπορούσε να σχολιάσει, βέβαια, ότι η αρχαιοελληνική σκέψη εκδικείτο και ταλαιπωρούσε τους χριστιανούς ηγέτες για τις συκοφαντίες και ύβρεις που της είχαν προσάψει οι πρόγονοι και προκάτοχοί τους από τις ίδιες θέσεις εξουσίας ...
top/κορυφή

Ο δωσιλογισμός
Την ίδια εποχή μαίνεται για άλλη μια φορά στο Βυζάντιο, ιδίως στην Κων/πολη, ένας ιδιότυπος εμφύλιος πόλεμος. Πρόσχημα και μείζον θέμα είναι η επανένωση των εκκλησιών, μετά το εκκλησιαστικό σχίσμα ορθοδόξων-καθολικών. το σχίσμα αυτό είχε προκύψει κατά την εποχή της εικονομαχίας από τη διαμάχη για τον έλεγχο της επαρχίας του Ιλλυρικού (περίπου τα σημερινά δυτικά Βαλκάνια) και αναθερμαινόταν όποτε εξυπηρετούσε αυτό κάποια πλευρά. Οι συγκρουόμενες πλευρές, ενωτικοί και ανθενωτικοί, προβάλλουν απίθανες θεολογικές και πολιτικές αιτιολογίες, στην ουσία όμως μοναδικό ζητούμενο είναι η πρωτοκαθεδρία στον εκκλησιαστικό μηχανισμό και ο έλεγχος των πολιτικών εξελίξεων.

Υπέρ της επανένωσης των εκκλησιών και αποδοχής της υποστήριξης κατά των επερχόμενων Οθωμανών είναι ένα μέρος από τις οικογένειες των «δυνατών» και κυρίως οι λόγιοι που διαβλέπουν, μετά τις εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών και αιώνων στη Μ. Ασία, ότι μια υποταγή στους Τούρκους θα σήμαινε οριστική πολιτική και πνευματική καταστροφή. Από την άλλη πλευρά είχε τοποθετηθεί το μεγαλύτερο μέρος των κληρικών, των μοναχών και των κύκλων που συνήθως δημιουργούν αυτοί γύρω τους οι οποίοι, προφανώς μετά από συνεννοήσεις με την οθωμανική πλευρά, απέβλεπαν στη διατήρηση και ενίσχυση της προνομιακής θέσης τους σ' ένα κράτος υπό τούρκικο έλεγχο - όπως και συνέβη στην πραγματικότητα! Μαζί τους είχε ταχθεί ένα άλλο μέρος των «δυνατών», οι οποίοι διέβλεπαν στην οθωμανική υποταγή απαλλαγή από τον οικονομικό έλεγχο των ναυτικών δυνάμεων και διεύρυνση του εμπορίου προς Ανατολάς.

Το σύνθημα της υποτέλειας στους Οθωμανούς είχε δοθεί ήδη από πατριαρχικά χείλη, αυτά του «λαμπρού θεολόγου» Μάρκου Ευγενικού (1392-1444), ο οποίος δήλωνε, όπως αναφέρεται στο βίο του: «... καλύτερα σκλαβωμένα σώματα στους Τούρκους, παρά σκλαβωμένο πνεύμα στον αιρετικό πάπα». Και ο Μέγας Δούκας (πρωθυπουργός) Λουκάς Νοταράς στο ίδιο υπότουρκο πνεύμα:: «Καλύτερα να βασιλέψει στο κέντρο της Πόλης το φέσι των Τούρκων, παρά το λατινικό (παπικό) καπέλο» (Κρειττότερόν εστιν ειδέναι εν μέση τη πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν λατινικήν). Ο εκκλησιαστικός μηχανισμός, ο οποίος εκτιμάται ότι είχε έρθει σε συνεννόηση με τους Οθωμανούς μέσω των ελληνόφωνων συμβούλων του σουλτάνου ήδη πριν από την άλωση της Πόλης (Δ.Γ. Αποστολόπουλος: «Χαλίφης αυτοκράτορας- Ρωμιός πατριάρχης», βλέπε βιβλιογραφία), όπως είχαν κάνει εξ άλλου και εκπρόσωποι διαφόρων εθνικών μειονοτήτων που ήταν εγκαταστημένες στην Κων/πολη, παρέσυρε και το λαό σε εχθρική αναμέτρηση με όποιον προσπαθούσε να υλοποιήσει την επανένωση των εκκλησιών, την οποία επανένωση είχε συνυπογράψει ο βασιλιάς Ιωάννης Παλαιολόγος με τον πάπα.

Η προδιάθεση του εκκλησιαστικού μηχανισμού για δωσιλογισμό προκύπτει από το γεγονός ότι οι ηγούμενοι των μοναστηριών στον 'Αθω είχαν παρουσιαστεί στον Οθωμανό σουλτάνο ήδη από το έτος 1372, πριν ακόμα εδραιωθεί η τουρκική κυριαρχία στα Βαλκάνια και προσέφεραν την υποταγή τους, ζητώντας ως αντάλλαγμα την επικύρωση των τίτλων ιδιοκτησίας των κτημάτων που είχαν αποκτήσει με διάφορους αδιαφανείς τρόπους (C. Mango: «Βυζάντιο», βλέπε βιβλιογραφία). Πολλές από τις σημερινές διεκδικήσεις των αθωνικών μονών σε αγροτικές και άλλες εκτάσεις στηρίζονται σε τέτοιες «νομιμοποιήσεις» συμβολαίων!

Ακόμα και στα τελευταία χρόνια επιβίωσης του Βυζαντίου, πρώτη φροντίδα δεν ήταν η απόκρουση των Τούρκων αλλά η κατάληψη της εξουσίας και η συναλλαγή μαζί τους. Το έτος 1442 συνεννοείται ο Δημήτριος Παλαιολόγος, ένθερμος ανθενωτικός και φιλότουρκος, με τον σουλτάνο Μουράτ να πολιορκήσει ο δεύτερος την Κων/πολη, όπου βασιλιάς ήταν ακόμα ο Ιωάννης Παλαιολόγος. Η πολιορκία έληξε άδοξα, αλλά δεν αποθάρρυνε τον Δημήτριο, ο οποίος κάλεσε μετά από 9 χρόνια, το έτος 1451, πάλι τους Οθωμανούς, αυτή τη φορά υπό τον Μωάμεθ, για να τον υποστηρίξουν στην Πελοπόννησο ενάντια στον αδελφό του Θωμά. Ο Δημήτριος, σφόδρα ανθενωτικός ο ίδιος, προφανέστατα δεν δρούσε αυτοδύναμα αλλά καθοδηγείτο από τους εκκλησιαστικούς κύκλους των ανθενωτικών, οι οποίοι είχαν εναποθέσει το μέλλον της πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας τους στη συνεργασία με τους Οθωμανούς.

Ο λόγος που επέλεξε και στήριξε η οθωμανική εξουσία τους εκπροσώπους της ανθενωτικής παράταξης στο Βυζάντιο είναι προφανής: μία τυχόν συμφωνία και σύγκλιση των χριστιανών του Βυζαντίου με τη Δύση θα ενεργοποιούσε «σταυροφορικές» ιδέες, οι οποίες δεν συνέφεραν τους Οθωμανούς μέχρι να σταθεροποιήσουν τη θέση τους στα Βαλκάνια. Αυτές οι σκέψεις είχαν σίγουρα ωριμάσει αρκετά χρόνια πριν από την οριστική άλωση της Πόλης και είχαν αναπτυχθεί στο σουλτάνο από τους Ρωμιούς συμβούλους του, οι οποίοι ενδιαφέρονταν και για τη δική τους κοινωνική αναβάθμιση σε ένα τουρκικό πλέον «ανατολικό ρωμαϊκό κράτος». Με αυτούς τους συμβούλους διατηρούσαν επαφές οι ανθενωτικοί και ήταν προετοιμασμένοι για το κάλεσμα της οθωμανικής εξουσίας (Δ.Γ. Αποστολόπουλος, βλέπε βιβλιογραφία).

Στα μοναστήρια είχαν αποτραβηχτεί περί τις τριακόσιες χιλιάδες νέων ανθρώπων, φαινομενικά για να αφοσιωθούν στο θεό, στην πραγματικότητα για να αποφύγουν τη στράτευση, να αποστασιοποιηθούν από τις επερχόμενες ραγδαίες εξελίξεις και να προετοιμάσουν το μέλλον (τους) υπό τουρκική κατοχή! Στις πολεμίστρες της Κων/πολης ήταν δεν ήταν πέντε χιλιάδες υπερασπιστές, κάτοικοι της Πόλης και μισθοφόροι! Το ηθικό του λαού κατά τις τελευταίες δεκαετίες της Ρωμανίας συνοψίζεται άριστα στην ηττοπαθή αντίληψη που διαχεόταν από τους ηγετικούς κύκλους του κράτους και της Εκκλησίας: «... γιατί είναι θέλημα θεού η Πόλη να τουρκέψει ...» ή επίσης με τις διαδιδόμενες «προφητείες» ότι, «... οι Ρωμιοί θα δουν άσπρη μέρα μόνον όταν οι Τούρκοι μπουν στην Πόλη». Έτσι καλλιεργείτο η ηττοπάθεια και η μοιρολατρική αποδοχή από το λαό της υποταγής στους Οθωμανούς ως το «μη χείρον» σε σχέση με μια υποταγή στους Δυτικούς και στον πάπα. εκδοχή που, υλοποιούμενη, θα οδηγούσε σε περιθωριοποίηση του ορθόδοξου εκκλησιαστικού μηχανισμού.

Με αυτό το «πρόκριμα» υπέρ του Τούρκου: αφενός εξωθήθηκαν πολλοί λόγιοι, δημιουργοί και οικονομικά ευκατάστατοι στην οριστική μετανάστευση στη Δύση, ιδίως στην Ιταλία, όπου συνέβαλαν στην εξελισσόμενη Αναγέννηση. Αυτό σήμαινε ότι η μεταβυζαντινή κοινωνία έμενε χωρίς τα σημαντικότερα πνευματικά και ανανεωτικά στελέχη της, τα οποία θα ήταν σε θέση να εμψυχώσουν και να ανασυντάξουν το λαό που οδηγείτο, πάμπτωχος, αμόρφωτος και θρησκόληπτος στην υποδούλωση. Αφετέρου, ο εκκλησιαστικός μηχανισμός και οι κύκλοι του αποδέχθηκαν τη θέση του συνεργάτη και τοποτηρητή των Οθωμανών, με αυξημένες αρμοδιότητες (π.χ. δικαίωμα είσπραξης φόρων) και «ευχέρεια κινήσεων» σε σύγκριση με τη βυζαντινή εποχή (Αποστόλης Χαρίσης: «Θρησκεία και Πολιτική στην Ελλάδα», βλέπε βιβλιογραφία). Αυτός ο δωσιλογικός ρόλος του εκκλησιαστικού μηχανισμού διατηρήθηκε δε με επιμέλεια μέχρις εσχάτων, ακόμα και μετά την απελευθέρωση από την τουρκοκρατία και την ίδρυση ελληνικού κράτους (βλέπε επόμενα).

Ο Γεώργιος Σχολάριος (1400-1472), ευφυής διανοούμενος, νομομαθής, φιλόσοφος και θεολογών, αρχικά φιλενωτικός με τη Δύση, αργότερα αμφιταλαντευόμενος, προφανώς ζυγιάζοντας τις πιθανές πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις και, στο τέλος, ηγέτης της ανθενωτικής παράταξης, ο οποίος μεταπήδησε στην τάξη των κληρικών μόλις το 1450 για να είναι έτοιμος να διοριστεί από τον Μωάμεθ τον Πορθητή ως Οικουμενικός Πατριάρχης Γεννάδιος, είχε δώσει ήδη δείγματα του φρονήματός του, καίγοντας ιδιοχείρως συγγράμματα του Πλάτωνα και το έργο «Νόμων Συγγραφή» του νεοπλατωνικού Ελληνιστή Γεώργιου Γεμιστού-Πλήθωνα.

Ο συγκεκριμένος Σχολάριος-Γεννάδιος έδινε και οδηγίες για την ιεροεξεταστική αντιμετώπιση των «Ελληνιστών» - ένας χαρακτηρισμός για όσους μελετούσαν διεξοδικά τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και προτιμούσαν τη φιλοσοφία των αρχαίων από τη βυζαντινή θεοσοφία: «... τους γουν δυσσεβείς και αλάστορας Ελληνιστάς και πυρί και σιδήρω και ύδατι και πάσι
τρόποις εξαγάγετε τής παρούσης ζωής ... ράβδιζε, είργε, είτα γλώτταν αφαίρει, είτα χείρα απότεμνε καν και ούτω μένη κακός, θαλάττης πέμπε βυθώ» (από επιστολή του Σχολάριου προς τον κυβερνήτη της Πελοποννήσου, «Παλαιολόγια - Πελοποννησιακά» από τον Σ. Λάμπρου) (= ... να αφαιρείτε τη ζωή στους όντως ασεβείς και πανούργους Ελληνιστές με φωτιά, με σίδηρο και με κάθε άλλο τρόπο ... ξυλοφόρτωνε, φυλάκιζε, στη συνέχει κόβε τη γλώσσα, μετά κόβε το χέρι και, αν παρ' όλα αυτά παραμένει ακόμα κακός, πέταξέ τον στο βυθό της θάλασσας.)

Ο ίδιος ο Σχολάριος-Γεννάδιος, ως υπότουρκος, δοτός «οικουμενικός πατριάρχης» πλέον, παρά τις ρητές επιταγές της θρησκείας περί διαχωρισμού κοσμικής και εκκλησιαστικής εξουσίας (ΣΤ' αποστολικός κανόνας), ομιλούσε προς το δυναστευόμενο λαό περί «φιλεύσπλαχνου σουλτάνου (του Μωάμεθ Β'), ο οποίος έχει εντολή από το θεό να επαναφέρει τους αμαρτωλούς χριστιανούς στο σωστό δρόμο». Ο Σχολάριος και οι συνεργάτες του φαίνεται ότι επινόησαν την ιστορία με την κερκόπορτα, ότι δήθεν κάποιος την άφησε ή την ξέχασε ανοικτή κι έτσι εισήλθαν οι Οθωμανοί στην Πόλη. Πρόκειται μάλλον για ένα μύθο, ο οποίος υλοποιούσε με κατανοητό τρόπο τη θεϊκή παρέμβαση για να «τιμωρηθούν» οι αμαρτωλοί και προφανώς απέβλεπε στη συγκάλυψη του γεγονότος ότι η προδοσία είχε συντελεστεί ήδη πολύ πριν αρχίσει η επίθεση των Οθωμανών και ότι η Πόλη ήταν καταδικασμένη από τη στιγμή που συμφωνήθηκε η μοιρασιά εξουσίας μεταξύ του εκκλησιαστικού μηχανισμού και των Τούρκων.

Κατά μία άλλη εκδοχή «Πρόκειται για έναν μύθο, που δημιουργήθηκε για να παρηγορηθεί ο κόσμος, που δεν μπορούσε να δεχτεί πως η Πόλη "έπεσε". Ήταν απαραίτητη μια ιστορία προδοσίας για να αποδεχτούν πως η Κων/πολη με τη φημισμένη οχύρωση αλώθηκε από τους Οθωμανούς. Ας μην αποκλείουμε όμως το γεγονός να υπήρξε κάποιος προδότης, καθώς πίσω από κάθε μύθο υπάρχει κάποια βάση» (Τρ. Μανιάτη-Κοκκίνη).


Η τουρκοκρατία
Με την απόδοση της πτώσης του Βυζαντίου στις αμαρτίες του λαού και με τις «προφητείες» ότι το κράτος θα επανακάμψει με την αναστροφή του αιτίου, όταν δηλαδή «μετανοήσουν οι αμαρτωλοί Ρωμιοί» (Γεώργιος Ερμώνυμος-Χαριτώνυμος), η μεν ηγεσία (πατριαρχείο) αποκτούσε ελευθερία κινήσεων στο νέο έργο της για διατήρηση του λαού στην υποταγή, ο ίδιος ο λαός όμως που δεν θεωρούσε τον εαυτό του υπεύθυνο για τους τυχοδιωκτισμούς της εξουσίας, συνέχισε την μικρασιατική πρακτική, να προσχωρεί δηλαδή με κάθε αφορμή στη θρησκεία του ισχυρού, άλλοτε για να απαλλαγεί από τον κεφαλικό φόρο (τζίζιε) και άλλοτε για να συμμετέχει στη διανομή θέσεων στη διοίκηση του οθωμανικού κράτους.

Σύγχρονοι Τούρκοι Ιστορικοί θεωρούν ότι η «ανατολική αυτοκρατορία» συνέχισε να υπάρχει και μετά το 1453, με υποκατάσταση στη διοίκηση του κράτους των Ελληνόφωνων από τους Όθωμανούς, όπως είχαν υποκαταστήσει πριν από κάποιους αιώνες, με άλλες διαδικασίες, οι Ελληνόφωνοι τους Ρωμαίους ηγέτες. Η εγγύηση και νομιμοποίηση γι' αυτή τη συνέχεια προερχόταν από τη διαχρονική συνεργασία του χριστιανικού εκκλησιαστικού μηχανισμού με την πολιτική εξουσία, μόνο που τώρα λειτουργούσε παράλληλα και ο μωαμεθανικός θρησκευτικός μηχανισμός και η συναλληλία είχε πλέον τρεις συντελεστές. Το θεμελιώδες που άλλαξε με βεβαιότητα πλέον είναι ότι, με την επικυριαρχία των Οθωμανών που διέθεταν σχετικά πενιχρό πολιτισμικό παρελθόν, θα ήταν εξασφαλισμένη η περαιτέρω μορφωτική υποβάθμιση των λαών της Ρωμανίας - ανάμεσά τους και του ελληνικού.

Περίπου 10 αιώνες μετά την επιβολή του χριστιανισμού σε βάρος των εθνικών θρησκειών, αντιστράφηκαν λοιπόν οι ρόλοι και το 15ο αιώνα αναπτυσσόμενη και διαδιδόμενη θρησκεία με κρατική υποστήριξη ήταν πλέον ο μωαμεθανισμός, ενώ ο χριστιανισμός βρισκόταν πλέον και στα Βαλκάνια σε υποχώρηση! Ένα τμήμα του πληθυσμού της σημερινής Ελλάδας εξισλαμίστηκε (Κρήτη, Εύβοια, Κοζάνη κ.ά.). εκτιμάται μια σχέση 80-20 μεταξύ χριστιανών και μωαμεθανών σε όλη τη Βαλκανική. Υποστηρίζεται μάλιστα ότι η συνήθης φιλοχρηματία των ανώτερων κληρικών προκάλεσε στο ορθόδοξο ποίμνιο την προσχώρηση στο Ισλάμ από «αντίδραση και απελπισία» (Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, Θεσ/νίκη 1985).

Ειδικότερα στην Κρήτη ο εξισλαμισμός είχε φτάσει σε απίστευτους για τη σημερινή αντίληψή μας και για την καθοδηγούμενη σύγχρονη «ελληνο-ορθόδοξη υπερηφάνεια» αριθμούς. ιδιαίτερα κατά την πρώτη περίοδο της τουρκικής κατοχής, ο εξισλαμισμός των Κρητών ήταν εντυπωσιακός. Ήδη το 1657, δώδεκα χρόνια πριν από την άλωση του Χάνδακα (Ηράκλειο), οι εξισλαμισμένοι ανέρχονταν σε 60.000, ενώ στο τέλος του πρώτου αιώνα της τουρκικής κατοχής στην Κρήτη, ο μισός σχεδόν πληθυσμός της είχε περάσει στο Ισλάμ. Στα μέσα του 18ου αιώνα, η πλειοψηφία των 260.000 κατοίκων της Κρήτης ήταν μουσουλμάνοι, αλλά κατά το 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου αντιστράφηκαν οι εξελίξεις: με τη σταδιακή εδαφική υποχώρηση της οθωμανικής αυτοκρατορίας και την προοπτική ένωσης της Κρήτης με το ελληνικό κράτος, αυξήθηκε σημαντικά ο χριστιανικός πληθυσμός (Λιλή Μακράκη, βλέπε βιβλιογραφία). Πάντως, με την ανταλλαγή των πληθυσμών κατά το 1923 σε εφαρμογή της ελληνο-τουρκικής συμφωνίας της Λωζάνης, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη του Ρεθύμνου περί τα 2/3 του πληθυσμού της ως μωαμεθανοί, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελληνόφωνοι.

Η εξάλειψη του χριστιανισμού και στο βαλκανικό χώρο θα ήταν σχεδόν ολοκληρωτική, όπως συνέβη στη Μ.Ασία (90% μωαμεθανοί στο τέλος του 15ου αιώνα), αν δεν είχε αποτρέψει με φιρμάνι ο σουλτάνος (Σελήμ Β', 1566-1574) τις συνεχείς προσχωρήσεις στο μωαμεθανισμό, επειδή μειωνόταν ο φορολογητέος πληθυσμός (20-30% του οθωμανικού προϋπολογισμού ήταν το τζίζιε από αλλόθρησκους). Αυτές οι προσχωρήσεις γίνονταν μερικές φορές με εξαναγκασμό, συχνότερα όμως έναντι περιουσιακών και επαγγελματικών ανταλλαγμάτων, παρ' ότι λειτουργούσε το «σύστημα ανεκτικότητας των μιλέτ» (Φ. Μαλιγκούδης) που είχαν εγκαθιδρύσει ως υπότουρκη παπο-καισαρική διοίκηση οι Οθωμανοί. Με το σύστημα αυτό αρμόδια και υπεύθυνο για κάθε ενδοχριστιανική υπόθεση (π.χ. εκπαίδευση, ληξιαρχικές υποθέσεις, ειδική φορολόγηση κ.ά.) που δεν σχετιζόταν με τους Οθωμανούς, ήταν το Πατριαρχείο. Η προβαλλόμενη σήμερα «διάσωση της ελληνικής γλώσσας» από την Εκκλησία (αλλά προφανώς και της βουλγαρικής, της σέρβικης, ρουμάνικης, αρμένικης, γεωργιανής κ.ά.) ήταν ανειλημμένη αρμοδιότητα από τις συμφωνίες του Σχολάριου-Γεννάδιου με τους Οθωμανούς και όχι αυτοθυσιαστική προσφορά του εκκλησιαστικού μηχανισμού στον Ελληνισμό!

Η εξαγορά του πατριαρχιού θρόνου
Με εμπνευστή και πρωτοπόρο το Σχολάριο-Γεννάδιο καθιερώθηκε έτσι στην Ανατολή μια παράδοση αγαστής συνεργασίας της οθωμανικής διοίκησης με την ορθόδοξη εκκλησία, η οποία συνεργασία εξασφαλιζόταν, άλλοτε με την επιλογή «οικουμενικού πατριάρχη» από κύκλο ευνοουμένων του εκάστοτε σουλτάνου (εκτός του Γεννάδιου, π.χ. οι Ισίδωρος, Ιωάσαφ, Μάρκος Ξυλοκαράβης κ.ά.), άλλοτε δε με ανάθεση σε όποιον προσέφερε μεγαλύτερο ποσόν (πεσκές) για την εξαγορά του πατριαρχικού θρόνου. Το «έθιμο» της εξαγοράς άρχισε με τους Τραπεζούντιους, οι οποίοι επιχείρησαν να ανεβάσουν έναν δικό τους άνθρωπο στον πατριαρχικό θρόνο κι επειδή συναντούσαν διάφορα εμπόδια, κατέφυγαν στη δωροδοκία. Έστειλαν τότε στο σουλτάνο χίλια φλουριά, μαζί με το αίτημα να διορίσει τον άνθρωπό τους. Έτσι ανακηρύχθηκε οικουμενικός πατριάρχης ο εκλεκτός των Τραπεζούντιων, Συμεών.

Όσο πλήθαιναν οι φιλοδοξίες των Ελλήνων κληρικών, τόσο μεγάλωνε και το πεσκές και τόσο πυκνότερες έκαναν οι Οθωμανοί τις ευκαιρίες για την είσπραξή του. Γράφει ο Sir Paul Rycaut, (1628-1700): «Παλαιότερα η Εκκλησία δεν πλήρωνε στον μεγάλο Αυθέντη περισσότερα από δέκα χιλιάδες τάλιρα για κάθε αλλαγή πατριάρχη, αλλά το πλήθος των εραστών του αξιώματος ύψωσε την τιμή σε είκοσι πέντε χιλιάδες τάλιρα». Ο J. Aymon αναφέρει ότι το 1671, μέσα σε έναν και μόνο έτος τουλάχιστον πέντε «οικουμενικοί πατριάρχες» (Παΐσιος, Διονύσιος Θεσσαλονικεύς, Παρθένιος, Μεθόδιος και Διονύσιος ο Λαρισινός) εξαγόρασαν το πατριαρχικό αξίωμα και ανέβηκαν ο ένας μετά τον άλλον στο θρόνο, αναλαμβάνοντας την πολιτική και πνευματική ηγεσία των χριστιανικών λαών που ζούσαν στην οθωμανική αυτοκρατορία. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1700, έγραφε ο J. Pitton de Tournefort (1656-1708): «Το αξίωμα αυτό πουλιέται σήμερα για εξήντα χιλιάδες τάλιρα». Ανάλογα πρέπει να ίσχυαν για την κατάληψη και των υπόλοιπων, ιεραρχικά υποδεέστερων πατριαρχικών θρόνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.


Τα συγχωροχάρτια
Η αναρρίχηση στον πατριαρχικό θρόνο μετά την εξαγορά ήταν μόνο η αρχή για μια καριέρα πλουτισμού και άσκησης εξουσιών. Ένας από τους συνηθέστερους τρόπους πλουτισμού ήταν η διακίνηση των συγχωροχαρτιών, μια δραστηριότητα που φαίνεται να άρχισε κατά το 15ο αιώνα και να τελείωσε στα μέσα του 20ου, πιθανόν περί το 1955 (πατριάρχης Ιερουσαλήμ Τιμόθεος)! Τα ορθόδοξα συγχωροχάρτια που χαρακτηρίζονται σήμερα από τον εκκλησιαστικό μηχανισμό με τον κωδικό όρο «μετριότητες», επειδή συνήθως άρχιζε το κείμενό τους με τη στερεότυπη φράση «Η μετριότης ημών...», αποσιωπούνται στην επίσημη (σχολική) Ιστορία και η μόνη αναφορά σ' αυτά γίνεται σε σχέση με την παπική Εκκλησία. Όμως, μια ορθόδοξη σύνοδος του έτους 1727 επικύρωσε τη νομιμότητα αυτών των χαρτιών με μόνο περιορισμό να εκδίδονται από τα πατριαρχεία Κων/πόλεως, Αλεξανδρείας, Ιερουσαλήμ και Αντιοχείας και όχι από άλλους κληρικούς, άρα να αποφευχθεί κάποια πληθωριστική διακίνηση (Φίλιππος Ηλιού: «Τα συγχωροχάρτια», Περιοδικό «Τα Ιστορικά», βλέπε βιβλιογραφία). Μάλιστα στα πρακτικά της συγκεκριμένης ορθόδοξης συνόδου παρέχονται και υπηρεσίες ορολογίας: «...η μεν ανατολική του Χριστού Εκκλησία ονομάζει συγχωροχάρτια, Λατίνοι δε ταύτα καλούσιν ιντουλγκέντζας.»

Τα συγχωροχάρτια αγοράζονταν, τόσο από συγκεκριμένα πρόσωπα, όσο και από ομάδες, π.χ. «κάτοικοι Κυδωνίας Κρήτης», χωρίς να εξετάζεται αν είχαν επισκεφτεί αυτά τα άτομα ή οι αντίστοιχες ομάδες κάποιο πατριαρχείο ή κάποια επισκοπή. Όχι ότι θα έπαιρνε αυτή η ιστορία εμπορικής εκμετάλλευσης της όποιας «πίστης» κάποια διαφορετική σημασία, αν είχε θεσπιστεί η αυτοπρόσωπη παρουσία. η «διευκόλυνση» στην απόκτηση των χειρόγραφων ή τυπωμένων συγχοροχαρτιών δείχνει όμως ότι αποκλειστικός στόχος τους ήταν ο πλουτισμός του εκδότη τους και δεν υπήρχε ούτε ίχνος, έστω παραστρατημένης θεοσέβειας! Συνήθως κυκλοφορούσε ένας εκπρόσωπος κάθε πατριαρχείου και διέθετε σε κάθε ενδιαφερόμενο τέτοια χαρτιά, έναντι του σχετικού αντιτίμου. Όταν μάλιστα παρουσιαζόταν καθ' οδόν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ζήτηση και τελείωναν τα έντυπα, στα οποία χρειαζόταν απλώς να συμπληρωθεί το όνομα του «συγχωρουμένου» προσώπου, εζητείτο γραπτώς από τη διοίκηση του εκάστοτε πατριαρχείου η αποστολή νέων. Αυτή η αλληλογραφία με απολογισμό εσόδων έχει εν μέρει διασωθεί κι έτσι έχουν γίνει γνωστά διάφορα περιστατικά (Φίλιππος Ηλιού, βλέπε βιβλιογραφία.)

Το είδος των αμαρτημάτων που «συγχωρούνταν» δεν αναγραφόταν στα έντυπα, άρα φαίνεται να ήταν συγχωροχάρτια «γενικής δράσης», συχνά αναφερόταν όμως ότι ο «αναμάρτητος», πλέον, είχε καταβάλει το απαιτούμενο χρηματικό ποσό! Κάποια εποχή φαίνεται να αμφισβήτησε ο πάπας της Ρώμης το αποκλειστικό του δικαίωμα για έκδοση συγχωροχαρτιών, οπότε η αντίδραση των Ανατολικών ήταν αποφασιστική, όπως συμβαίνει πάντα σε θέματα αρχών: «... το δε λέγειν αποκεκληρωμένος έχει την εξουσίαν του διδόναι ταύτα μόνον ο Ρώμης Πάπας, ψεύδος εστί προφανές και της των Λατίνων ατόπου καινοτομίας» (Ι.Ν. Καρμίρης: Τα δογματικά και συμβολικά μνημεία, Αθήνα 1953).

Στα τέλη του 17ου αιώνα εκδηλώθηκε στάση από τον ηγούμενο της μονής του Σινά, Ανανία, ο οποίος βρισκόταν σε ανταγωνισμό με την Ιερουσαλήμ για την προσέλκυση «π
Kung-fu master

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 28 Σεπ 2005 18:46

Αγαπητέ Chameleons, :wink:

Απαντάω σε κάποια θέματα βιαστικά και επιφυλάσσομαι να πιάσω και τα υπόλοιπα σε επόμενο μήνυμα:
1. Διαφωτισμός, χριστιανισμός και ανώνυμος "Έλλην": Μου κάνει εντύπωση εκφράζει ο "Έλλην" χριστιανικές αντιλήψεις, αλλά δεν μου κάνει εντύπωση ο συνδυασμός Χριστιανισμού και Διαφωτισμού στα γραπτά του Ρήγα, γιατί ο Ρήγας είχε ξεκινήσει με ένα κατ' εξοχήν χριστιανικό υπόβαθρο, στο οποίο μεταλαμπάδευσε όποιες ιδέες του Διαφωτισμού έβρισκε ότι ΤΑΙΡΙΑΖΟΥΝ με αυτό, ενώ ο Γάλλος "Έλλην" φίλος μας ξεκινούσε με τις διαφωτιστικές του ιδέες, και ξαφνικά μιλούσε χριστιανικά, ενώ στην Γαλλία του Διαφωτισμού και της Επανάστασης μπορούσαν να σφάξουν κάποιον μες στο δρόμο μόνο και μόνο επειδή ήταν κληρικός. Κάτι τέτοια όπως, η Αλήθεια με Α κεφαλαίο είναι ο Χριστός, είναι συμβατά με τις διαφωτιστικές επιρροές που εμφάνιζε ο Ρήγας αλλά όχι με τον "καθαρόαιμο" αν θέλεις, γαλλικό Διαφωτισμό. Το γιατί θεωρώ ότι ο "Έλλην" είναι Γάλλος, το ανέπτυξα σε προηγούμενο μήνυμα.

2. Συγχωροχάρτια στην Ορθόδοξη Εκκλησία: Πράγματι υπήρξαν έγγραφα που χαρακτηρίζονται ως Ορθόδοξα Συγχωροχάρτια. Αλλά δεν ήταν το ίδιο με τα παπικά. ΔΕΝ ΒΕΒΑΙΩΝΑΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΟΠΩΣ ΟΙ ΠΑΠΙΚΟΙ, δηλ. δεν αγόραζες με αυτά θέση στον παράδεισο... αλλά είχαν την έννοια βεβαιώσεων για αμαρτίες εξομολογημένες ζώντων. Και βεβαίως χρησιμοποιούνταν ως μέσο για εισφορές προς κάποιες Εκκλησίες.
Λέω «προς κάποιες Εκκλησίες», επειδή ο θεσμός αυτός, στα 2000 χρόνια της Ορθοδοξίας, χρησιμοποιήθηκε μόνο για 10 χρόνια, σε ελάχιστες περιοχές, που επηρεάσθηκαν από την παπική κατοχή της επικράτειάς τους, και τους αντέγραψαν σε κάποιο βαθμό, αν και όχι σε τόσο απαράδεκτη κατάσταση όσο των παπικών. Παρ’ όλα αυτά, δεν παύει να είναι ατόπημα των ιερέων που το εφάρμοσαν.
Εντέλει, τα Ορθόδοξα συγχωροχάρτια, μετά από τη σύντομη και περιορισμένη τοπικά χρήση τους, ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΗΚΑΝ Συνοδικά, και έπαψαν να χρησιμοποιούνται.
-
Κοιτώντας τις πηγές του άρθρου που παραθέτεις, διέκρινα κάποιες επιεικώς απαράδεκτες, όπως πονήματα του Βλάση Ρασσιά. Ο φανατισμός αυτού του τύπου όχι μόνο δεν του επιτρέπει να σκεφτεί λογικά, αλλά φοβάμαι ότι τον σπρώχνει να παραποιεί και στοιχεία... Επίσης είδα στη βιβλιογραφία του ένα έργο, που δεν δικαιώνει καθόλου τους ισχυρισμούς του συγγραφέα ότι

4.Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ τα έκανε πλακάκια με τους Οθωμανούς κι ο Σχολάριος έγινε κληρικός για να τον κάνει ο Μωάμεθ πατριάρχη, λέει δε ξεκάθαρα ότι 1474 - 21 χρόνια μετά την Άλωση - ο Πατριάρχης των χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας ανέλαβε την υποχρέωση να εισπράττει και να αποδίδει στην Πύλη φόρους. Παραθέτω το άρθρο αυτούσιο για να βγάλει ο καθείς τα συμπεράσματά του. Είναι το Xαλίφης αυτοκράτορας – Pωμιός πατριάρχης του Δ. Γ. Aποστολόπουλου, διευθυντή Eρευνών στο Eθνικό Iδρυμα Eρευνών, αντιπρόεδρο της «Διεθνούς Eταιρείας Mελέτης του 18ου αιώνα» (ISECS), και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή (29-5-2005).
-------
Στην επέτειο ενός γεγονότος, το οποίο χαρακτηρίστηκε τομή όχι μόνο για την ελληνική αλλά και για την παγκόσμια ιστορία, ο λόγος δεν θα είναι για το γεγονός και για όσα το προκάλεσαν, αλλά για όσα ακολούθησαν. Δεν θα μιλήσουμε δηλαδή για την Aλωση· πρώτα, επειδή έχουν γραφτεί πολλά και καθώς δεν υπάρχει για το θέμα νεότερο πραγματολογικό υλικό ο λόγος θα ήταν μια επανάληψη γνωστών· έπειτα, επειδή νομίζω πως είναι καιρός να αρχίσουν να γίνονται γνωστά και στο ευρύτερο κοινό συμπεράσματα πρόσφατων σχετικά ερευνών για μιαν άλλη πτυχή της ιστορίας μας, λιγότερο γνωστή, που αφορά τους όρους αναδιοργάνωσης των χριστιανών που βρέθηκαν στον κλοιό της οθωμανικής αυτοκρατορίας: Πώς άραγε μπόρεσαν να επιβιώσουν οι ορθόδοξοι χριστιανοί Pωμιοί μετά την Aλωση, πώς μπόρεσαν να ξαναπλάσουν ζωή μέσα από τα ερείπια;

Oι θρήνοι για ό,τι χάθηκε δεν ήταν προφανώς αρκετό ιδεολογικό υπόβαθρο για να συντηρήσουν, μόνοι αυτοί, την ιστορική μνήμη και να σφυρηλατήσουν τη συνοχή στην κοινωνία των χριστιανών· χρειαζόταν μια ικανότητα προσαρμογής στα νέα πολιτικά δεδομένα, και παράλληλα πρωτοβουλίες για να αξιοποιηθούν όσες δυνατότητες προσέφεραν οι νέοι καιροί.


Eλπίδες μέσα από τα ερείπια
Iούνιος του 1453. Tίποτε δεν ήταν εύκολο για τους ηττημένους στις πολεμικές επιχειρήσεις χριστιανούς του βυζαντινού κράτους. H Πόλη είχε αλωθεί, δεν είχε παραδοθεί, ώστε να υπήρχε η δυνατότητα παροχής από τους κατακτητές κάποιων προνομίων, ενώ οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, σε περιουσίες αλλά και πολιτισμικά υλικά έμοιαζαν ανυπολόγιστες.

Oσοι ωστόσο ήταν προικισμένοι με ένα πολιτικό αισθητήριο μπορούσαν να ελπίζουν ότι τα πράγματα δεν θα έμεναν για καιρό έτσι: αν ο σκοπός των κατακτητών ήταν να εκμεταλλευτούν όχι μόνο τα εδάφη και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές των χωρών που κατέλαβαν με τη δύναμη των όπλων, αλλά να εκμεταλλευτούν και τους ανθρώπους που τα κατοικούσαν, μπορούσαν να ελπίζουν πως η πολιτική εξουσία των κατακτητών θα αναζητούσε τρόπους να ενσωματώσει τους χριστιανικούς πληθυσμούς. Kαι όσοι ήταν προικισμένοι και με πολιτική οξύνοια μπορούσαν ίσως να διακρίνουν τις δύο χαραμάδες από τις οποίες μπορούσε να περάσει λίγο περισσότερο φως για αυτούς: η πρώτη ήταν οι πολιτικές φιλοδοξίες του Πορθητή να παίξει το ρόλο του αυτοκράτορα στο έκδηλα πλέον πολυεθνικό κράτος που σχηματιζόταν στην Aνατολή· δεύτερη χαραμάδα, οι κοινωνικές φιλοδοξίες των χριστιανών εκείνων που είχαν ενσωματωθεί πριν από την Aλωση στο κράτος των Oθωμανών, εκείνων που τα γεγονότα του 1453 δεν τους βρήκαν από τη πλευρά των ηττημένων.


Πολιτική απόφαση
Λίγους μόνο μήνες μετά την Aλωση ήρθε το πρώτο νέο: ο Πορθητής αποφάσισε να επιτρέψει, κατά παράβαση των αρχών που το μουσουλμανικό δίκαιο προέβλεπε για τις πόλεις που δεν παραδίδονταν, όχι απλώς τον διορισμό ενός ορθόδοξου χριστιανού ιερέα ή ενός αρχιερέα που θα φρόντιζε για τις πνευματικές ανάγκες των κατοίκων -όσων είχαν μείνει στην αλωμένη Πόλη- αλλά να επιτρέψει την ανασύσταση του Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως στο πλαίσιο του κράτους του. Nα επιτρέψει με άλλα λόγια την επαναλειτουργία, με όλες τις αρμοδιότητές του, του δεύτερου σε σημασία θεσμού της βυζαντινής αυτοκρατορίας στο πλαίσιο του κράτους του Oθωμανού μονάρχη. Γιατί άραγε;

Tο ότι ήταν μια πολιτική απόφαση, νομίζω πως δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για να πείσουμε. Πρέπει να αναζητήσουμε τα πολιτικά οφέλη στα οποία απέβλεπε, ώστε να προβεί ο πανίσχυρος Πορθητής, λίγους μάλιστα μήνες μετά την Aλωση, σε αυτήν την πράξη.


O ανασυνοικισμός
Eίχε παλαιότερα θεωρηθεί πως το πολιτικό περιεχόμενο της απόφασης άρχιζε και τελείωνε στην προσπάθειά του να προκαλέσει τον ανασυνοικισμό της Πόλης. Aνασυνοικισμό προφανώς από ορθόδοξους χριστιανούς, διότι η επαναλειτουργία του Πατριαρχείου δεν αποτελούσε κανενός είδους δέλεαρ για τους μουσουλμάνους υπηκόους του. Γιατί όμως να θέλει χριστιανούς κατοίκους σε μια πόλη που την προόριζε μάλιστα για τη νέα πρωτεύουσα του κράτους του;

Tο γενικότερο πολιτικό σχέδιο, που ένα μέρος του μόνο είναι η ανασύσταση του Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως και η προσπάθεια ανασυνοικισμού της Πόλης, ήταν να μπορέσει ο Πορθητής να παίξει τον ρόλο του αυτοκράτορα, να εμφανιστεί στους χριστιανούς υπηκόους σαν διάδοχος των βυζαντινών βασιλέων, χωρίς όμως παράλληλα να χάσει το θρήσκευμά του. Δεν ήταν ασφαλώς η ευσέβεια και η προσκόλλησή του στη μουσουλμανική θρησκεία που τον οδηγούσε στη στάση αυτή -όλες οι πηγές μαρτυρούν τη μικρή σχέση που είχε με τη θρησκεία- αλλά ένα μείζον πολιτικό αίτημα. Eπρεπε να μη χάσει την ιδιότητα του μουσουλμάνου, διότι η εξουσία του είχε νομιμοποιητική βάση στις συνειδήσεις των μουσουλμάνων υπηκόων του όντας χαλίφης και διάδοχος του Προφήτη. Tο ιδεολόγημα, όμως, αυτό δεν μπορούσε να λειτουργήσει για τις συνειδήσεις των χριστιανών υπηκόων του, που με τις επάλληλες κατακτήσεις ήταν τόσοι όσοι περίπου και οι μουσουλμάνοι υπήκοοοι. Γι’ αυτούς, τους χριστιανούς, έπρεπε να εφευρεθεί μια παρόμοια διαδικασία, αφού στα πολιτικά σχέδια του Πορθητή ήταν να παίζει τον ρόλο του αυτοκράτορα και όχι πια του χαλίφη.


Iδέα και εμπνευστές
H εμπλοκή του στον κόσμο της Oρθόδοξης Eκκλησίας θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε να αποδώσει παρόμοιους ιδεολογικούς καρπούς: να ήταν αυτός που θα επιτρέψει την εκλογή νέου Πατριάρχη Kωνσταντινουπόλεως, αυτός που θα δώσει στον νεοεκλεγέντα Πατριάρχη τη ράβδο όπως προέβλεπε το βυζαντινό τυπικό της προβλήσεως του Πατριάρχη, αυτός που θα εμφανιστεί αν όχι προστάτης, πάντως ανάχωμα στις βλέψεις της Kαθολικής Eκκλησίας έναντι της Eκκλησίας της Aνατολής. Kαι η Eκκλησία, έχοντας ως σύστημα δικαίου το βυζαντινό, να ταυτίζει τον αλλόθρησκο μονάρχη με τον χριστιανό «βασιλέα» εκεί όπου οι ισχύουσες διατάξεις το απαιτούσαν.

Στο ερώτημα, ποιος εμπνεύστηκε αυτό το πραγματικά ιδιοφυές σχέδιο, ο ίδιος ο Πορθητής ή κάποιοι από τους σύμβουλους του, νομίζω ότι δεν θα έχουμε ποτέ πλήρη απάντηση. Kάποιοι πάντως από τους Pωμιούς χριστιανούς, που ήταν στην υπηρεσία του και πριν από την Aλωση, ισχυρίζονταν, κατά τη μαρτυρία ενός αξιωματούχου του μεταβυζαντινού Πατριαρχείου, του Θεόδωρου Aγαλλιανού, πως με τη δική τους συμβολή έγινε ό,τι έγινε. Aν προς στιγμήν δεχτούμε τη μαρτυρία τους, μπορούμε να φανταστούμε τι έκαναν: παρουσίασαν ισχυρά επιχειρήματα στον Πορθητή πως μια τέτοια πράξη του θα ήταν προς το συμφέρον του. Eκείνο που ίσως του απέκρυψαν ήταν πως η πράξη αυτή θα εξυπηρετούσε και τις δικές τους κοινωνικές φιλοδοξίες.


Tα σχέδια των ισχυρών χριστιανών
Oκτώβριος του 1453. Eνας από τους Pωμιούς χριστιανούς, που είχε σχέσεις και ήταν στην υπηρεσία του οθωμανικού κράτους και πριν από την Aλωση, στέλνει χρήματα για να γίνει με λαμπρότητα μια λειτουργία στον ναό του Aγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη. Aπό την προσωπική αλληλογραφία του προσώπου αυτού, που είχαμε την τύχη να εντοπιστεί και να έρθει στο φως της δημοσιότητας μόλις το 1964, ένα στοιχείο πρέπει εδώ να συγκρατήσουμε: την έγνοια η χειρονομία του να γίνει γνωστή στο χριστιανικό πλήρωμα.

Iδιας ποιότητας έγνοια είχαν, νομίζω, και οι χριστιανοί σύμβουλοι του Πορθητή, εκείνοι που κατά το λέγειν τους συνέβαλαν στην απόφαση της ανασύστασης του Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως λίγους μόνο μήνες μετά την Aλωση: το Πατριαρχείο όφειλε, κατά τη μαρτυρία πάντα του Aγαλλιανού, να τους θεωρεί ευεργέτες του.

Γιατί άραγε αυτοί οι ισχυροί, λόγω των διασυνδέσεών τους με την οθωμανική πολιτική εξουσία, χριστιανοί επιζητούσαν να φανούν αρεστοί στα μάτια των ομοθρήσκων τους, υπηρετώντας αξίες που ήταν οικείες και αποδεκτές στην κοινωνία των χριστιανών;

Για να κατανοήσουμε αυτές τις συμπεριφορές θα πρέπει, νομίζω, να λάβουμε υπόψη μας ένα άλλο γεγονός που συνέβη μετά την Aλωση: τον αποδεκατισμό της βυζαντινής αριστοκρατίας. Tο πλήθος των χριστιανών που θα ζούσε πλέον στον κλοιό της οθωμανικής αυτοκρατορίας είχε δύο δρόμους να επιλέξει: είτε να ζήσει σε διάσπαρτες χριστιανικές κοινότητες, έχοντας επικεφαλής κάποιον κληρικό, είτε να ανασυγκροτήσει την κοινωνική του δομή, μέσα βέβαια από μια διαδικασία αναστρωμάτωσης, έχοντας μια κεντρική θεσμική αρτηρία. Oι χριστιανοί που είχαν συμπορευτεί με τους Oθωμανούς πριν από την Aλωση φαίνεται πως απέβλεπαν στη δεύτερη εκδοχή, επιφυλάσσοντας βέβαια για τον εαυτό τους τη θέση που είχε η βυζαντινή αριστοκρατία. Mέσα σε αυτήν την προοπτική, η ανασύσταση του Πατριαρχείου ως κεντρικού θεσμού της υπό ανασυγκρότησιν κοινωνίας, και μέσω αυτού η νομιμοποίησή τους στις συνειδήσεις των χριστιανών ως ευεργετών, ήταν ένας παράπλευρος πολιτικός σχεδιασμός που δεν βρισκόταν σε αντίθεση με τα πολιτικά σχέδια του Πορθητή.


Στοχαστικές προσαρμογές
Πρέπει να αναγνωρίσουμε πως η ευεργετική για τους χριστιανούς απόφαση για ανασύσταση του Πατριρχείου είχε –μπορούσε να έχει– ημερομηνία λήξης· διότι, αν την απόφαση την πήρε η οθωμανική πολιτική εξουσία με γνώμονα το συμφέρον της ίδιας, οποιαδήποτε στιγμή θεωρούσε ότι εξέλιπαν οι λόγοι που την οδήγησαν σε αυτή, μπορούσε να την αναιρέσει. Eπρεπε λοιπόν να βρεθεί από τους χριστιανούς τρόπος να εξασφαλιστεί ο θεσμός. Για να υπηρετηθεί αυτός ο στόχος αλλά και για να επιλυθούν οριστικά διαμάχες για τη δομή της εξουσίας στο εσωτερικό της κοινωνίας των χριστιανών, εμφανίζεται το 1474 μια ελληνική πρωτοβουλία: ο Πατριάρχης των χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας να αναλάβει εφεξής την υποχρέωση να εισπράττει και να αποδίδει στην Πύλη, στο οθωμανικό δημόσιο, ένα φόρο κάθε χρόνο.

H πρωτοβουλία γίνεται αποδεκτή από την Πύλη, με άμεσο πολιτικό αποτέλεσμα, ο θεσμός του Πατριαρχείου να προσδεθεί στον πιο ισχυρό μηχανισμό του οθωμανικού δημοσίου, τον φορολογικό. Mε την πρόσδεση όμως αυτή θα δοθεί ταυτόχρονα λύση και στο ζήτημα της μορφής που θα είχε η κοινωνική οργάνωση των χριστιανών, θρησκευτική κοινότητα ή πολιτική κοινωνία, καθώς οι κληρικοί με την ετήσια φορολογική υποχρέωση που ανέλαβαν έναντι της Πύλης βρέθηκαν να εξαρτώνται οργανικά από την κοινωνία των χριστιανών, αφού από αυτούς θα εξασφάλιζαν τα χρήματα που ήταν υπόχρεοι να καταβάλλουν κάθε χρόνο, με τρόπο απαρέγκλιτο.

Eίκοσι χρόνια μετά την Aλωση, οι ορθόδοξοι χριστιανοί Pωμιοί είχαν αποκτήσει ένα θεσμό που με την εμβέλειά του στο σύνολο σχεδόν της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας, όπου υπήρχαν χριστιανοί, τους επέτρεπε να οργανώσουν καλύτερα και την κοινωνική τους ζωή. Eίχαν δηλαδή κάνει ένα αποφασιστικό βήμα, που τους έφερνε πιο πέρα από εκεί που τους είχε αφήσει μια κατάκτηση.


Γιατί υποστήριξαν τους ανθενωτικούς
Kαλά όμως όλα αυτά, άριστοι οι επί χάρτου σχεδιασμοί· αλλά για να γίνουν πράξη, έπρεπε να βρεθεί το κατάλληλο προσωπικό που θα επάνδρωνε το Πατριαρχείο και θα υπηρετούσε τους στόχους. Kαι αυτοί δεν ήταν άλλοι από τους ανθενωτικούς, εκείνοι που και πριν από την Aλωση, πίστευαν πως το χειρότερο που μπορούσε να συμβεί στους χριστιανικούς πληθυσμούς της Aνατολής ήταν να υποταγούν στην Kαθολική[*] Eκκλησία. Δεν πρέπει λοιπόν να προκαλεί έκπληξη γιατί ο Γεννάδιος Σχολάριος, ο επικεφαλής των ανθενωτικών, επελέγη για Πατριάρχης του ανασυσταθέντος Πατριαρχείου. Eκπληξη προκαλεί πώς ο Γεννάδιος δεν κατανόησε αμέσως το άλλο σχέδιο εκείνων των χριστιανών που τον επέλεξαν και τον στήριξαν: εκείνος νόμισε πως θα τον άφηναν να είναι ο πνευματικός ηγέτης των χριστιανών, ο «επί γης πατέρας και μεσίτης» του Θεού· εκείνοι τον ήθελαν για να υπηρετήσει και τους δικούς τους «κοσμικούς» στόχους.

O Γεννάδιος όταν το κατανόησε ζήτησε να απομακρυνθεί από τη θέση του. Πέρα όμως από αυτή τη διαφορετική εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο περιεχόμενο των ρόλων, κανείς δεν μπορούσε να μην αναγνωρίσει πως ένα μεγάλο βήμα είχε συντελεστεί στο επίπεδο των θεσμών, που θα βοηθούσε όχι μόνο τις πνευματικές ανάγκες των χριστιανών αλλά και την αναδιοργάνωση των ηττημένων στις πολεμικές επιχειρήσεις χριστιανών Pωμιών. Aποτελούσε, πάντως, μια παρηγοριά για τους ανθενωτικούς η διαπίστωση πως, μολονότι συναντούσε δυσκολίες για να εφαρμοστεί το δικό τους όραμα, έβλεπαν τη σημαία του ανθενωτισμού να κυματίζει ψηλά.
-----------------
5. Συνεχίζω λέγοντας ότι η θέση σου "να μην βρίσκουν οι Τούρκοι κληρικούς να τους κάνουν τη δουλειά" είναι τελείως εκτός πραγματικότητας, καθώς οι κληρικοί τότε δεν πληρώνονταν ως ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ από το κράτος για να κάνουν τη "δουλειά" του κληρικού... Τους πλήρωναν οι ίδιες οι δικές τους ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ κοινότητες οι οποίες και τους ανεδείκνυαν. Στο γιατί χωρίς την Εκκλησία δεν υφίσταντο νομικά οι Χριστιανοί μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία απαντάει το παρακάτω άρθρο του Βασίλη Μπακούρου, Περιοδικό Τρίτο Μάτι Νο 131, Μάρτιος 2005, σελ. 68-71
-------------
Η αυτόνομη κοινότητα ως βάση για την ουσιαστική ανθρώπινη ελευθερία και ο ρόλος της Εκκλησίας. Γιατί η Δύση δημιουργούσε άτομα, ενώ η Ανατολή πρόσωπα…

Το κοινοτικό σύστημα της Τουρκοκρατίας αποτελεί αντικείμενο της εγχώριας και διεθνούς επιστημονικής έρευνας από τον προηγούμενο αιώνα. Τα σημεία στα οποία παρατηρείται συμφωνία των ερευνητών θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής:

1. Οι κοινότητες της Τουρκοκρατίας ως προς τη δομή, τουλάχιστον, συνεχίζουν το βυζαντινό «χωρίον», δηλαδή τη μικρότερη διοικητική μονάδα του βυζαντινού κρατικού συστήματος.

2. Ο χαρακτήρας των κοινοτήτων και του χωρίου δεν ήταν εθνολογικός αλλά θρησκευτικός, δηλαδή συνενώνονταν σε αυτές τις διοικητικές μονάδες πιστοί από ποικίλη εθνολογική προέλευση.

3. Επίσημη γλώσσα των δικαιοπρακτικών εγγράφων τόσο στο Βυζάντιο όσο και στην Τουρκοκρατία ήταν η Ελληνική. Το γεγονός αυτό πείθει ότι η ευρύτερη παράδοση του κοινοτισμού ή χωρικού συστήματος ήταν ελληνική ή, τουλάχιστον, και ελληνική.

4. Παρά τη θρησκευτική αρχή της διαίρεσης του κρατικού συστήματος, αυτές καθεαυτές οι κοινότητες δεν είχαν θεοκρατικό χαρακτήρα, και τούτο, γιατί τα κληρικά μέλη έναντι των λαϊκών δεν υπερτερούσαν κατά τις ψηφοφορίες ούτε στον αριθμό, ούτε στην ισχύ της ψήφου.



1. Η κοινότητα στην Τουρκοκρατία
Η πλειοψηφία των επιστημόνων βλέπει στο βυζαντινό χωρίο (τη μικρότερη διοικητική μονάδα του βυζαντινού κρατικού συστήματος) μια ιστορική επιβίωση του αρχαίου δήμου, όπως διασώθηκε στις πολυεθνικές αυτοκρατορίες που δημιουργήθηκαν από τις κατακτήσεις του Αλεξάνδρου και εξής. Ισχυρό, ωστόσο, μειονέκτημα αυτής της προσέγγισης είναι το γεγονός ότι οι πρώτες μαρτυρίες για τα βυζαντινά χωρία προέρχονται όχι από τον χώρο της μητροπολιτικής Ελλάδας, αλλά από τη Μ. Ασία, όπου το δημοκρατικό άστυ δεν είχε μεγάλη ιστορική παράδοση.

Οι δυτικοί, κυρίως, επιστήμονες επισημαίνουν στις πρακτικές μεθόδους της κοινότητας την αναγνώριση της δομής της ρωμαϊκής Συγκλήτου.

Τέλος, όσοι επισημαίνουν την οργανική σχέση ανάμεσα στο βυζαντινό χωρίο και τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες που μετεξελίχθηκαν στις γνωστές ενορίες, δίνουν έμφαση στη θρησκευτική δομή του χωρίου, αλλά στην περίπτωση αυτή, οι αναμνήσεις από την ελληνική και ρωμαϊκή αρχαιότητα δεν ακυρώνονται.

Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, η οργάνωση της κοινότητας παρουσιάζεται ακμαία με τον θρησκευτικό και πολυεθνικό (για την ακρίβεια, οικουμενικά ελληνικό) χαρακτήρα της. Η σημαντική διαφορά οφείλεται στο γεγονός ότι, ενώ πριν αποτελούσε το θεμελιώδες διοικητικό κύτταρο του επίσημου κράτους, τώρα μετασχηματίζεται σε διοικητικό κύτταρο της ίδιας της Εκκλησίας, η οποία με τη σειρά της αποτελεί το μόνο αναγνωρισμένο πολιτικό σχήμα των μη μουσουλμανικών πληθυσμών στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.


2. Η θέση της Εκκλησίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η έννοια των «προνομίων» της
Προοιμιακά, ας αποσαφηνιστούν τα ακόλουθα, για τα οποία οι επιστήμονες συμφωνούν με ελάχιστες επουσιώδεις αντιρρήσεις:

1. Αυτό το φαινόμενο που περιγράφουμε γενικευτικά ως (προνομιακή) θέση της Εκκλησίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία είναι μία ασύγγνωστη παραβίαση της αλήθειας. Το ιερονομικό δίκαιο των μουσουλμάνων (Σαρία) δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη «νομικών προσώπων» (οργανισμών ή θεσμών), όπως η Εκκλησία, ή ο Κλήρος κτλ. Μπορούμε, απλώς, να μιλούμε για τη θέση των εκκλησιαστικών προσώπων στην οθωμανική επικράτεια και, προκειμένου για τους ορθόδοξους, για τη θέση των επισκόπων ως θρησκευτικών ηγετών.

Κάθε κληρικός που εκλεγόταν επίσκοπος παραλάμβανε ένα βεράτιο διορισμού, όπου καταγράφονταν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του. Το βεράτιο αυτό ήταν προσωπικό, ονομαστικό και δεν αποτελούσε, σε νομικό επίπεδο, δεσμευτικό κείμενο για τους επόμενους από αυτόν, ούτε στοιχούσε υποχρεωτικά προς τα βεράτια των προκατόχων του.

Στην πραγματικότητα, ο Μωάμεθ Β' ο Πορθητής δεν χορήγησε «προνόμια» στην Εκκλησία αόριστα, αλλά προσωπικά στον Σχολάριο ως Πατριάρχη (για τους λόγους που εκθέσαμε), και μάλιστα όχι επειδή αναγνώριζε την ισχύ του αρχιερατικού του αξιώματος, αλλά επειδή ήταν «μιλέτ μπασίς» (Εθνάρχης/Γενάρχης), δηλαδή θρησκευτικός (και άρα βάσει της Σαρία) και πολιτικός αρχηγός μιας αδιαφοροποίητης εθνολογικά κοινότητας.

Κάθε μέλος της κοινότητας «απολάμβανε αυτά τα προνόμια» δια του εθνάρχη του και όχι αυτοτελώς, γιατί πολίτες-χριστιανούς δεν αναγνώριζε το Κοράνι εντός μουσουλμανικού κράτους. Η αλληλεξάρτηση, λοιπόν, Εκκλησίας και χριστιανικής πίστης υπηκόων της αυτοκρατορίας ήταν σχεδόν απόλυτη. Λέω «σχεδόν», γιατί σταδιακά δημιουργήθηκε μια κάστα χριστιανών αξιωματούχων του οθωμανικού χαλιφάτου με σχετική ανεξαρτησία: οι Φαναριώτες.

Τα «προνόμια» αυτά, μάλιστα, δεν ήταν νομικές προβλέψεις που απέρρεαν από την «πολιτική σύνεση» ή την «αγαθοποιό» προαίρεση των εκάστοτε σουλτάνων. Σε θεσμικό επίπεδο, ήταν φραγμοί απαξιωτικού χαρακτήρα. Στη μουσουλμανική ηθική, περιχαράκωναν μια ομάδα πληθυσμού και την εγκατέλειπαν στην «οικτρή μοίρα του άπιστου» αναγνωρίζοντας το δικαίωμα της στη ζωή ως παράδειγμα προς αποφυγή!

Με το πέρασμα του χρόνου και τη σταδιακή παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι φραγμοί αυτοί άρχισαν να γίνονται συλληπτοί ως "προνόμια" κυριολεκτικώς, αφού εξασφάλιζαν στους χριστιανικούς πληθυσμούς μια ιστορική ταχύτητα διαφορετική από τη διαρκώς πτωτική των μουσουλμάνων. Οι νομικές προβλέψεις αυτές. βεβαία, δεν αφορούσαν μόνο τους χριστιανούς, αλλά όλους τους djimi (τζιμί), τους λαούς, δηλαδή, της Βίβλου, όπως οι Εβραίοι.

Έγινε, νομίζω, σαφές ότι οι προβλέψεις αυτές δεν πρέπει διόλου να συγχέονται με τις διευκολύνσεις ή απολαβές του δυτικού κλήρου στη φεουδαρχική Ευρώπη. Εκεί, ο κλήρος συνιστούσε μια προνομιούχο κάστα που κατείχε υπεροχική θέση από τη βούληση του μονάρχη ή φεουδάρχη, ερήμην του λαού. Στην Οθωμανική Ανατολή, το προβάδισμα του κλήρου προερχόταν από την ιδιοσυστασία της μουσουλμανικής θεοκρατίας και είχε νόημα εξαιτίας του λαού. Ένας, λοιπόν, αποδοκιμαζόμενος από τον λαό κληρικός στη Δύση γινόταν πιθανόν πολιτικός και κοινωνικός τυραννίσκος, ενώ στην Ανατολή κατέληγε άσημος ρασοφόρος σε μοναστήρι.


3. Εκκλησία και κοινότητα
Η ύπαρξη κοινότητας στις επαρχίες όσο και στο κέντρο της οθωμανικής αυτοκρατορίας προϋπέθετε την ύπαρξη ναού ως αποδεικτικού στοιχείου της λαϊκής αποδοχής της χριστιανικής ιδιότητας μέσω της συμμετοχής στη λατρεία. Έπρεπε δηλαδή ο λαός να πηγαίνει στην εκκλησία για να τεκμηριώνει την ύπαρξη κοινότητας. Χωρίς ναό και θέση ιερέα, οι χριστιανοί μιας περιοχής υποχρεώνονταν ή να εξισλαμιστούν ή να μετοικήσουν, ώστε να απαρτίσουν ενορία.

Αλλά και η Εκκλησία δεν προέβλεπε διοικητικές θέσεις χωρίς προηγούμενη ενυπόγραφη δήλωση των χριστιανών μιας περιοχής. Μάλιστα, ήταν αδύνατο να προβιβάσει μία επισκοπή σε μητρόπολη ή αρχιεπισκοπή χωρίς τη συγκατάθεση του ποιμνίου.

Αυτή η στενή αλληλεξάρτηση προέκυψε αναγκαστική, αφού ο κλήρος μισθοδοτείτο από τον λαό και ο λαός αποκτούσε δικαίωμα εθνικής και κοινωνικής διαφοροποίησης από τους μουσουλμάνους, επειδή ακριβώς ανήκε στο εκκλησιαστικό σύστημα.

Ασφαλώς, η Εκκλησία ούτε μπορούσε ούτε διανοήθηκε ποτέ να δημιουργήσει ελληνική εθνική προπαγάνδα. Όχι μόνο γιατί ο φυλετισμός αντίκειται στους Κανόνες της, αλλά γιατί κυρίως το κοινωνικό στερεότυπο ήταν διαφορετικό και η εθνική ιδεολογία αγνοείτο στην Ανατολή, ως αστικό σύστημα σκέψης. Οι λαοί εκεί διαβιούσαν ακόμη σε προαστικούς κοινωνικούς σχηματισμούς. Ούτε, λοιπόν, υπέρ ούτε κατά των Ελλήνων (ή άλλου έθνους) μπορούσε να ταχθεί το Πατριαρχείο, γιατί δεν είχε συλλάβει φυλετικά, έως σχεδόν και τον 18ο αιώνα, το εννοιολογικό περιεχόμενο του όρου «έθνος».


4. Εκκλησία και ελληνική παιδεία
Μετά τις παραπάνω διασαφήσεις, γίνεται ίσως φανερό ότι η Εκκλησία δεν θα μπορούσε ποτέ στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο να αποτελέσει διαμορφωτή ενός εκπαιδευτικού συστήματος με εθνικό προσανατολισμό. Η Εκκλησία έδινε τον τόνο της εκπαίδευσης και αυτός ήταν καθαρά εκκλησιαστικός.

Αυτός όμως ο τόνος στη συγκεκριμένη ιστορική περίπτωση σήμαινε σφόδρα κλασσικιστικός και ταυτόχρονα θεωρητικός. Η μετάβαση από την εκκλησιαστική στην αρχαιοελληνική παιδεία, που ίσως για ορισμένους μοιάζει αντιφατική, ήταν για τους Οθωμανούς Έλληνες αυτονόητη. Οι Έλληνες, από συντηρητισμό, αναπαράγουν αυτούσιο το συνθετικό μοντέλο Αρχαιότητας και Χριστιανισμού του Βυζαντίου και όχι την, αναγεννησιακή και έπειτα διαφωτιστική, αντιδιαστολή τής μίας από τον άλλο.

Τα αρχαιοελληνικά κείμενα μελετώνται χωρίς διακοπή και αποτελούν τη βάση της παιδείας των ανώτερων σχολών. Ασφαλώς, η προσέγγιση είναι κυρίως φορμαλιστική και όχι ιστορικοφιλολογική. Έμφαση δίνεται στην πλήρη κατάκτηση της Αρχαίας Ελληνικής ως γλωσσικού οργάνου και όχι στην ιδεολογική εμβάθυνση. Ωστόσο, από μόνη της αυτή η εμμονή ήταν σωτηριώδης, γιατί προέκρινε την Ελληνική ως επίσημη γλώσσα πολλών ορθοδόξων λαών και ταυτόχρονα δημιουργούσε εφόδια επαρκή, ώστε ο αρχαιοελληνικός λόγος να παραμείνει ζωντανός και τα υποδείγματα που περιγράφει διαρκή, έστω και ανενεργά.

Η φορμαλιστική προσέγγιση, βεβαίως, δεν σημαίνει όχι οι λόγιοι της Τουρκοκρατίας δεν φιλοσοφούσαν. Αντιθέτως, ήταν δεινοί σχολαστικοί, μονομερώς αφοσιωμένοι στον Αριστοτέλη τον οποίο γι' αυτόν τον λόγο αναπαρήγαγαν χωρίς κριτικό νου.

Ποιοι φιλοσοφούν στην Ελλάδα σήμερα που δεν κοακίζουν τις δυτικές φιλοσοφικές ιδέες; Ποιοι φιλόσοφοι στην Ελλάδα σήμερα αντιμετωπίζουν κριτικά τον Αριστοτέλη ή τον Πλάτωνα; Ποιοι φιλόσοφοι σήμερα αναπαράγουν τον αρχαιοελληνικό Λόγο; Ποιος είναι ο φωτεινός φιλοσοφικός αστήρ της σύγχρονης Ελλάδας που μπορεί να αντιπαρατεθεί στον «ζόφο» της Τουρκοκρατίας;

Σε μια εποχή πανελλήνιας αλλά και παγκόσμιας φιλοσοφικής παρακμής, δεν μπορεί να θεωρείται σκοτεινή -σε φιλοσοφικό επίπεδο- η εποχή της Τουρκοκρατίας.


5. Εκκλησία και οθωμανική πολιτεία
Ο θεοκρατικός χαρακτήρας του οθωμανικού κράτους καθιστούσε τους μη μουσουλμάνους υπηκόους του εξαρτημένα κοινωνικά μέλη, τα οποία παρίσταντο ενώπιον του σουλτάνου ως θρησκευτική ομάδα. Ωστόσο, επειδή διακρίνονταν με κριτήρια θρησκευτικά, η πολιτική τους εκπροσώπηση γινόταν μέσω των θρησκευτικών θεσμών τους. Για την ακρίβεια, μέσω των προσώπων που εξέλεγαν ως θρησκευτικούς αρχηγούς τους.

Στη δομή των θρησκευτικών κοινοτήτων το χαλιφάτο δεν είχε λόγο, όχι γιατί ήταν πλουραλιστικό, αλλά γιατί απαξίωνε υπεροπτικά την ανάμειξη με τους μη μουσουλμάνους ως «μόλυσμα ηθικοπνευματικό». Το σουλτανάτο χρησιμοποιούσε ακριβώς αυτούς τους αρχηγούς για να επιβάλουν με το δικό τους κύρος και τα μέσα αποφάσεις πολιτικές, διοικητικές ή άλλες.

Ωστόσο, από τη στιγμή που το νομικό κύρος της πολιτείας προέκυπτε από το Κοράνι και ερμηνευτής του αλάνθαστος ήταν ο μονάρχης ως χαλίφης, όλα τα παραπάνω αποδεικνύονταν πρακτικώς ανενεργά. Κυριαρχούσε η προσωπική αυθαιρεσία ή η υπέρβαση, η παρεμβατικότητα των ανακτόρων στους χριστιανικούς θεσμούς.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο δράσης κλήθηκε να συμμετάσχει η Εκκλησία, κυρίως μετά την ¶λωση. Η Εκκλησία, λοιπόν, όφειλε να μετασχηματιστεί για να επιβιώσει.

Επειδή η ίδια δεν είχε υπάρξει ποτέ κατασταλτική δομή, δεν είχε διαμορφώσει μηχανισμούς βιαίας επιβολής. Το κύριο όπλο της, ο αφορισμός, είχε πνευματικό και ηθικό χαρακτήρα και όχι πρακτικό. Σταδιακά, βέβαια πέρα από τη διευρυμένη χρήση αυτού του μέσου, που έγινε ασφαλώς αντικανονικά, απέκτησε και φυλακές και φύλακες και όργανα εισπρακτικά κ.τ.λ.

Το ερώτημα για τον ιστορικό (κριτικό) νου που κρίνει αμερόληπτα το ιστορικό γίγνεσθαι είναι: ποια θα μπορούσε να καταστεί εναλλακτική λύση; Σε ένα καθεστώς απόλυτα έκνομο -με βάση τις θεμελιώδεις ανθρωπιστικές αξίες του ελληνορωμαϊκού κόσμου- όπως ήταν το Χαλιφάτο, αν η Εκκλησία διατηρούσε τον καθαρά πνευματικό χαρακτήρα της και παρέδιδε τους πιστούς της στην κρατική αυθαιρεσία, θα είχε επιτελέσει έργο αξιέπαινο; Αν τα εγκλήματα των Χριστιανών δεν τα δίκαζαν εκκλησιαστικά δικαστήρια, αλλά ιερονομικά, θα απέδιδαν δικαιοσύνη και προστασία στους Χριστιανούς; Αν η είσπραξη των φόρων αφηνόταν στους Τούρκους φοροεισπράκτορες, θα ήταν πιο ελαστικοί και λιγότερο τυραννικοί; Ας σημειωθεί ότι στο θέμα της Μ. Ασίας όπου η είσπραξη γινόταν έτσι, πραγματικά σημειώθηκαν και οι πιο δεινοί εξισλαμισμοί.

Αναμφισβήτητα, κυρίως την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας μέσα σε ένα κλίμα γενικής αναστάτωσης, σύγχυσης, ηττοπάθειας, διαρπαγής, πιθανότατα υπήρξαν εκκλησιαστικοί μηχανισμοί που διαβρώθηκαν. Ωστόσο, η ιστοριογραφική έρευνα έχει ορθώς περιγράψει σε πολιτικό επίπεδο την προσφορά της Εκκλησίας. Ας την παρουσιάσουμε διαγραμματικά για να γίνει πιο σαφής:

Α) Μέσα στον πολιτειακό ζόφο ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος, όπως το σουλτανικό, οι κοινότητες διατήρησαν έχοντας ως πρότυπο το συνοδικό σύστημα της Εκκλησίας το δημοκρατικό χαρακτήρα του αρχαιοελληνικού ¶στεως και της ρωμαϊκής Σνγκλήτου επιτρέποντας τη συμμετοχή στα κοινά σε όλα τα μέλη τους.

Παρά τη μεγάλη ποικιλία προβλέψεων ανά περιοχές, το δικαίωμα του εκλέγειν και κυρίως του εκλέγεσθαι αποδιδόταν θεσμικά σε όλους όσοι «πιστεύουσι εις Χριστόν», ακόμη και σε αυτούς που δεν κατείχαν έγγεια ιδιοκτησία. Και αυτά προβλέπονταν σε περιόδους που καθολικό δικαίωμα ψήφου δεν υπήρχε σε κανένα ευρωπαϊκό κράτος!

Ακριβώς όπως ενώπιον του Θεού οι πιστοί είναι ίσοι, αναλόγως η Εκκλησία ορίζει και το δικαίωμα της κοινοτικής ισοπολιτείας σε όλους τους πιστούς, που για τον λόγο της θρησκευτικής τους ετερότητας από τους μουσουλμάνους συμμετέχουν στις χριστιανικές κοινότητες. Ασφαλώς, η δομή των κοινοτήτων είχε και θεοκρατικά στοιχεία, αλλά επειδή το εκκλησιαστικό πρότυπο (ορθόδοξο συνοδικό σύστημα) ήταν δημοκρατικό, τα στοιχεία αυτά δεν παρήγαγαν απολυταρχία, αλλά συμμετοχικότητα.

Β) Το σημαντικότερο τμήμα των «προνομίων» που εξασφαλίστηκε μέσω της «Εκκλησίας» (ουσιαστικά, μέσω των εκάστοτε αρχιερέων) ήταν η αναγνώριση του εκκλησιαστικού δικαίου στην οργάνωση της οικογενειακής ζωής. Το δίκαιο αυτό, διατυπωμένο στην ελληνική γλώσσα, ήταν συνδυασμός του κατά τόπους εθιμικού δικαίου και της ρωμαϊκής παράδοσης του Βυζαντίου (Αρμενόπουλος).

Επειδή, ωστόσο, το δίκαιο αυτό ήταν λογοκρατικό και όχι ετερονομικό, δηλαδή πήγαζε από μια ορθολογιστική ερμηνεία των ανθρωπίνων σχέσεων και όχι από την ανα­γνώριση της αυθεντίας κάποιων ιερών κειμένων (Κορανίου), διατήρησε ακμαία την τέχνη της ρητορικής ως τέχνη διεκδικητική δικαιωμάτων ενώπιον δικαστηρίων λαϊκών και όχι κληρικών. Πρόεδρος, βέβαια, σε αυτά ήταν ο κατά τόπους μητροπολίτης και ως Εφετείο λειτουργούσε η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου, αλλά οι σωζόμενες αποφάσεις αποδεικνύουν ότι οι εναγόμενοι διεκδικούσαν το δίκαιο με βάση την πειθώ, ενώ οι νόμοι βάσει των οποίων κρίνονταν συλλαμβάνονταν κοσμικά-λαϊκά παρά το γεγονός ότι εκπροσωπούνταν εκκλησιαστικά.

Έτσι, παρεμποδίστηκε η διάβρωση του κοινοτικού ιστού από την παρείσφρηση του μουσουλμανικού δικαίου στην οργάνωση της ελληνικής οικογένειας και αποτράπηκε κυρίως η εμπλοκή των μουσουλμάνων στα θέματα μνηστείας και γάμου. Αυτή η εμπλοκή απειλούσε τη φυλετική υπόσταση των κοινοτήτων, καθώς η Σαρία (μουσουλμανικό δίκαιο), κυρίως με τον θεσμό του κεπηνίου, επέτρεπε τους μεικτούς γάμους και χορηγούσε επίζηλα προνόμια στους χριστιανούς που θα χρησιμοποιούσαν τη σεϊχουλισλαμική δικαστική και νομική οργάνωση.

Το κεπήνιο, δηλαδή ο γάμος της χριστιανής γυναίκας με μουσουλμάνο, χωρίς προίκα και χωρίς προσωπική αλλαγή θρησκεύματος, με απαλλαγή από τον κεφαλικό φόρο -αρκεί η γυναίκα αυτή να γεννήσει αρσενικά τέκνα που θα απέδιδε στο Ισλάμ (έστω και αν είχε ήδη δημιουργήσει χριστιανική οικογένεια!)- αποτελούσε ευθεία φυλετική διείσδυση των Οθωμανών στα αυτοτελή χριστιανικά έθνη. Δημιουργούσε επίσης -όπου σπανίως εφαρμόστηκε- οικογένειες μουσουλμάνων και χριστιανών που συμβίωναν στον ίδιο οίκο και τελικά, βεβαίως, οι ισχυρότεροι κοινωνικοπολιτικά μουσουλμάνοι απορροφούσαν με την πάροδο των γενεών τους χριστιανούς.

Η απειλή αυτή ανάγκασε τους εκκλησιαστικούς μηχανισμούς να λειτουργήσουν, κατ' οικονομία, κοσμικά και να εφαρμόσουν μεθόδους πειθούς και απο­νομής δικαιοσύνης που διέφεραν ριζικά από τους θεοκρατικούς μηχανισμούς των μουσουλμανικών ιεροδικαστηρίων, ώστε να πείσουν τον λαό ότι προασπίζουν αυτά που στις μετέπειτα κοινωνικές θεωρίες περιγράφονται ως «ατομικά δικαιώματα».

Ανάλογη περίπτωση ορθολογιστικής εφαρμογής του δικαίου στάθηκε και η αντιμετώπιση του κρυπτοχριστιανισμού στις περιοχές του Πόντου και της Κρήτης (Τενεσούρ). Δημιουργήθηκε, έτσι, ένας ολόκληρος μυστικός εκκλησιαστικός μηχανισμός που εξυπηρετούσε τις ανάγκες μιας διπλής ζωής ολόκληρων επαρχιών. Η σταδιακή αποκάλυψη των κρυπτοχριστιανών από τα μέσα του 19ου αιώνα έως το 1922 έδειξε ότι ένας πληθυσμός 300.000 ανθρώπων που υποχρεώνονταν στην τουρκοφωνία και τη μουσουλμανική διαπαιδαγώγηση γενικώς, είχαν καταφέρει με την αφανή δράση των εκκλησιαστικών προβλέψεων να διατηρήσουν ακμαία τη γνώση της ελληνικής γλώσσας και, κυρίως, ανέπαφο το κύτταρο της μονογαμικής οικογένειας συνάπτοντας γάμους με κρυπτοχριστιανούς, ώστε το όλο σχέδιο σε βάθος αιώνων να μην προδοθεί!

Άλλο παρόμοιο ιστορικό παράδειγμα δεν υπάρχει και αυτό μόνο θα μπορούσε να αποδείξει πόσο φλύαρα και ανενδοίαστα κάποιοι βάλλουν κατά της Εκκλησίας κρίνοντας την προσφορά της a posteriori (εκ των υστέρων) από την ασφάλεια της αστικής τους ελευθερίας. Μελετώντας εν ψυχρώ κάποιος τα κείμενα και τις αρχειακές μαρτυρίες, αναμφισβήτητα θα αποφανθεί ότι η Εκκλησία ως πολιτικός οργανισμός κατόρθωσε να εφαρμόσει τους εκκλησιαστικούς κανόνες με τέτοια ελαστικότητα και φιλελεύθερη-κοσμική διάθεση, που λίγα επίσημα κράτη δείχνουν για τους νόμους τους.

Γ) Άφησα τελευταίες τις κατηγορίες που συνήθως εξακοντίζονται για την οικονομική διαχείριση που άσκησαν οι εκκλησιαστικοί φορείς, γιατί η ευθύνη γι' αυτήν δεν βαρύνει τον οργανισμό του εκκλησιαστικού σώματος, αλλά τα εκάστοτε πρόσωπα που από την εκκλησιαστική τους θέση νέμονταν τα δημόσια χρήματα.

Επισημαίνω προοιμιακά μια παρεξήγηση: Τα χρήματα συλλέγονταν αναγκαστικά μέσω των εκκλησιαστικών οργάνων, αφού αυτά ήταν επιφορτισμένα από την πολιτεία με αυτό το έργο. Ωστόσο, από τον 18ο αι. (και πιθανώς προηγουμένως, αλλά ελλείπουν οι μαρτυρίες) η διαχείριση των χρημάτων δεν γινόταν από κληρικούς. Όπως ίσως δεν είναι γνωστό, από το 1759 λειτουργούσε στο Πατριαρχείο Επιτροπή του Κοινού (Ταμείου) με πλειοψηφία λαϊκών (15-9) που διαχειριζόταν τα χρήματα του ορθόδοξου λαού και υπέβαλλε σχετικές εκθέσεις. Ανάλογες επιτροπές λειτουργούσαν σε όλες τις βαθμίδες της Εκκλησιαστικής διοίκησης (μητροπόλεις, επισκοπές, ενορίες). Η συλλογή του εκκλησιαστικού χρήματος, η επιβολή φόρων, η είσπραξη που γινόταν από τους κατά τόπους ιερείς, επισκόπους, μητρο­πολίτες ήταν υπηρεσία κοινοτική και ας διενεργείτο εκκλησιαστικά.

Η διαρπαγή, λοιπόν, σε όσες περιπτώσεις συνέβη (όπως, δυστυχώς, πάντοτε), η αδικία στην κατανομή ή η φορολογική πίεση δεν πρέπει να κρίνεται επί τη βάσει του διωνύμου κληρικός (δυνάστης, άρπαγας, φορολογούσα αρχή) - λαϊκός (φορολογούμενος, αδικημένος, καταπιεσμένος), γιατί τότε δεν ερμηνεύουμε τις πηγές ή τις αγνοούμε και προπαγανδίζουμε ή δημιουργούμε δικές μας πηγές για να αισθανόμαστε περιχαρείς και ευφρόσυνοι στην αμάθεια μας.


6. Κοινοτική ελευθερία
Η νεοελληνική κοινότητα αποτέλεσε διοικητικό κύτταρο που διέσωσε στο νεοελληνικό ήθος τον πόθο της ελευθερίας. Ασφαλώς, το ιδεότυπο της κοινοτικής ελευθερίας δεν έχει σχέση με την έννοια του φιλελευθερισμού που προβλήθηκε στις αστικές δημοκρατίες. Σημαντικότερη διαφορά είναι η εξής: η κοινοτική ελευθερία αποτελεί ιδιότητα που κάποιος απολαμβάνει, εφόσον αποδέχεται έναν κώδικα ετερότητας-ετερονομίας που τον διαφοροποιεί οριστικά και αμετάκλητα από τον μουσουλμάνο. Επομένως, δεν πρόκειται για κοινωνική ελευθερία, αλλά για προσωπική ελευθερία που καθορίζεται επί τη βάση νόμων που διαιρούν το κοινωνικό σύνολο σε ομάδες.

Στα πλαίσια αυτής της διαφοροποίησης, ο άνθρωπος δεν συλλαμβάνεται ως άτομο αλλά ως πρόσωπο. Στην εξατομικευμένη μονάδα (άτομο), κανένας συνειδησιακός νόμος δεν έχει ισχύ. Αυτοί οι νόμοι αφορούν τα ανθρώπινα πρόσωπα που δρουν με επιταγές ηθικές. Εφόσον, λοιπόν, η διάκριση χριστιανού-μουσουλμάνου βασιζόταν στην επιλογή πίστεως (συνειδησιακή δηλαδή επιλογή) ολόκληρη η θήτευση ενός χριστιανού στην κοινοτική πραγματικότητα ήταν θητεία συνειδήσεως.

Με άλλα λόγια, οι κοινότητες εξασφάλιζαν την αυτονομία στα μέλη τους όχι με τη διαδικασία της ταύτισης προς την κρατούσα μουσουλμανική πλειοψηφία, αλλά της ετερότητας. Δηλαδή δεν επεδίωκαν να γίνουν μουσουλμάνοι για να έχουν προνόμια, αλλά αντίθετα συντηρούσαν τη χριστιανική ιδιότητα, η οποία τους διαχώριζε συνειδησιακά από τους μουσουλμάνους, άρα τους καθιστούσε πρόσωπα με ηθικές και συνειδησιακές επιλογές. Η νομική ομοιομορφία και ισονομία -θεμελιώδεις αρχές της αστικής δημοκρατίας- στις κοινότητες συνιστούσαν προσχώρηση προς τη μουσουλμανική μάζα και άρα αναίρεση της ιδιαιτερότητας του προσώπου (χριστιανού) που αποτελούσε και την κυρίαρχ
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

admin
Ιδρυτικό Μέλος
Δημοσιεύσεις: 291
Εγγραφή: 08 Φεβ 2004 03:46

Δημοσίευση από admin » 28 Σεπ 2005 19:59

Αγαπητοί φίλοι, θα σας παρακαλούσα τα σχόλια σας να είναι πιο μικρά ή έστω "σπασμένα" σε περισσότερες της μίας δημοσιεύσεις, γιατί είναι δυνατό να δημιουργηθούν προβλήματα στην παρουσιάση της συζήτησης στην οθόνη των υπολογιστών.

Άβαταρ μέλους
Chameleons
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 462
Εγγραφή: 10 Απρ 2005 02:49

Δημοσίευση από Chameleons » 28 Σεπ 2005 21:54

Φιλη mard! οπως βλεπεις και βλεπω δεν βγαινει νοημα απο την κουβεντα...
απαραδεκτες πηγες θεωρεις εσυ καποιες,απαραδεκτες θεωρω εγω αλλες.

Και οι απαντησεις που δινεις ειναι του στυλ ναι μεν, αλλα....ναι εβγαζε συγχωροχαρτια αλλα οι Δυτικοι .κ.ο.κ. ναι μεν " μου κανει εντυπωση πως εκφραζεται ο "Ανωνυμος" ...ΑΛΛΑ επειδη δεν με συμφερουν αυτα που λεει... ει ...ΝΑΙ ΜΕΝ ΑΛΛΑ...Κ.Ο.Κ

Συμπερασμα...ναι μαλλον εγινε ετσι...αλλα δεν με/μας συμφερει να το πουμε /παραδεκτουμε.
και συνεχιζεις να παραθετεις τα γνωστα επιχειρηματα Παλι στα οποια υπαρχει και ενα αντεπιχειρημα .

Αλλο ..παραδειγμα...γραφεις:
"Ταυτόχρονα άρχισαν οι κατ’ εντολή του Σουλτάνου εκτελέσεις των επιφανών Ρωμηών με έναρξη από τους Μουρούζηδες και Μητροπολίτες, που εθεωρούντο σαν τα πιο απαραβίαστα πρόσωπα.
7. Διορίστηκε άλλος Σεϊχουλισλάμης, ο Φεΐζ. Αυτός εξέδωσε χωρίς πολλούς δισταγμούς και συζητήσεις τον φετβά που όριζε ότι ιερό χρέος των μουσουλμάνων ήταν να μη μείνει στην οθωμανική αυτοκρατορία ζωντανός ούτε ένας Χριστιανός. "

Μα ηδη εχει γραφει. και απαντηθει οτι τους χριστιανους ραγιαδες τους χρειαζονταν ο Σουλτανος γιατι αποτελουσαν τον Κυριο Μοχλο ΕΡΓΑΣΙΑΣ και την Κυρια ΠΗΓΗ ΕΣΟΔΩΝ της Οθωμανικης Αυτοκρατοριας.

Εσυ συνεχιζεις ...να λες..τα ιδια .

Δεν απαντας ...δικαιολογεις .

Το αν η δυση ηθελε την επανασταση...-αλλα λογια να αγαπιομαστε- δεν εχει καμμια σχεση με αυτα που γραφουμε ...αυτο ειναι θεμα συγκυριων και καταστασεων μπορει στην αρχη να μην ηθελε η Ιερα συμαχια ανατροπη του "στατους κβο " στη συνεχεια τα πραγματα αλλαξαν .
ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΟΥΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΜΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑ ?
Για ποια "σταχτη στα ματια του σουλτανου" μιλας?Δεν απαντας παλι επι της ουσιας ...παλι γραφεις το τι εγραψε ο Υψηλαντης ...πραγμα που σου ειπα με ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ γιατι και πως εγινε .ΔΕΝ χρειαζεται ...ιδιαιτερη γνωση τα πραγματα ειναι αυτονοητα ,για οποιον ομως θελει να ειναι πραγματικα αμεροληπτος ...ΟΧΙ για καποιον που ειναι ακρατα "βυζαντινολατρης" ,,ΟΧΙ για καποιον που πιστευει οτι μονον η "Ορθοδοξια" σωζει ..οχι για καποιον που βλεπει τα πραγματα μονο απο την ΜΙΑ ΜΟΝΟ πλευρα... οχι για καποιον που τελικα βαζει πανω απο ολα την πιστη του σε ενα ΔΟΓΜΑ...

Γραφεις..
"Οι Πατριάρχες Θεόληπτος και Ιερεμίας Α΄ έκαναν για την σωτηρία του Γένους μας ψεύτικους όρκους." συγγνωμη αλλα αυτη την φορα ΘΑ γελασω εγω
ΠΟΥ ξερεις/ΡΕΤΕ ρε συ μαρδ! οτι ηταν ψευτικος ο ορκος του? Πραγματικα ...εχω μεινει με ΑΑΑανοικτο το στομα... :shock: :lol:


Ε-Λ-Ε-Ο-Σ(στο τελος απο το πολυ "ελεος" που ζητω θα ξαπερασω και τον αρχιπρωδοταρο Σχολαριο) ειναι επειχηρημα αυτο?


Τελικα βλεπω οτι οπως ολοι οι " βυζαντινοπληκτοι" , "οπαδοι" με λαθος τροπο της "καθ'ημας" ανατολης εισαι βαθεια εναντιον Της "Μισητης Δυσης", του Διαφωτισμου....και τα λοιπα.

Το βαθυτατο προβλημα σου ειναι οι "δυτικοι" και το "μισος" που εχουν μεταξυ τους οι εκκλησιες ...αυτο το μισος πληρωσε και πληρωνει ακομα ο Ελληνισμος.

Το ΣΧΙΣΜΑ ΖΕΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑΔΥΝΑΣΤΕΥΕΙ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟΥς ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ... το σχισμα ...1000 χρονια πριν.


Τι να πω την "απαντηση" Του "Ιερομαρτυρα" στον σουλτανο?

" Ο Γρηγόριος απάντησε. Και εγώ σαν κεφαλή του Έθνους και εσείς σαν Σύνοδος οφείλουμε να μείνουμε εδώ κι να αποθάνωμε για την κοινή σωτηρία. Ο θάνατός μας θα δώσει δικαίωμα στην Χριστιανοσύνη να υπερασπιστεί το έθνος μας. Αν πάμε να ενθαρρύνουμε την Επανάσταση θα δώσουμε το δικαίωμα στον Σουλτάνο να εξολοθρεύσει όλο το έθνος μας όπως ήδη απεφάσισε. (Βλέπε Σπηλιάδου, Απομνημονεύματα της Ελληνικής Επαναστάσεως παρά Αγγελοπούλου, Τα κατά Πατριάρχην Γρηγόριον Ε΄, σελ. 169)."

Παλι καλα δεν εχουμε και το " κατα Πατριάρχην Γρηγόριον Ε' Ευαγγελιο":lol:

Συνεχιζουμε να πιστευουμε σε παραμυθια ....αποφευγοντας την απαντηση στο λογικο ερωτημα που εχει τεθει τοσες φορες πριν...

Τι ΑΛΛΟ να σχολιασω ...φυσικα και δεν θα επρεπε να βρισκουν καποιον να τους κανει την "δουλεια" ..αυτο βγαινει αυθορμητα απο καθε πατριωτη(ΚΑΙ ΞΕΡΕΙΣ πολυ καλα οτι δεν ειμαι ακροδεξιος κτλπ ..τα περι "νομικου " δικαιου -ασχετα- και "τριτου ματιου"...επισης απαραδεκτα.
Νια ειμαι υπερβολικος εδω αλλα...

Επσης δεν συμφωνω σε διαφορα απο αυτα που λεγονται και απο την αλλη πλευρα ...ειναι πχ υπερβολη το να λεει καποιος οτι το Βυζαντιο δεν προσφερε τιποτα στον παγκοσμιο πολιτισμο και τετοες βλακιες.Ναι σε σχεση με τον Ελληνορωμαικο κοσμο υπαρχει καποιο δικιο ,αλλα αλλες εποχες μη συγκρισιμες...το βυζαντιο μεχρι τον 10 αιωνα προσεφερε πολυ περισσοτερα απο την Δυση μετα τα πραγματα μεταστραφηκαν δραματικα και σε αυτο ευθυνι φερουν κατα κυριολογο Διαφοροι "γεννιοφοροι" ας ειναι καλα...


Ετσι λοιπον δεν θα συνεχισω αυτη την κουβεντα γιατι δεν βλεπω οτι μπορει να βγει πραγματικα κατι θετικο.
Για καθε επιχειρημα -υπαρχει και καποιο αντεπιχειρημα...ΒΑΡΙΕΜΑΙ ΝΑ μπω σε αυτη την λογικη.
Η προτροπη μου για "ψαξιμο" ισχυει αν και δεν πιστευω οτι θα φερει αποτελεσμα ..συ δεν ψαχνεις για να μαθεις ,συ ψαχνεις για να απαντησεις ΣΤΟΝ "ΑΝΤΙΠΑΛΟ"και να βρεις στηρηγμα για την Πιστη σου.
Επισης να θυμασαι οτι η ΙΣΤΟΡΙΑ "ΛΕΕΙ" ΟΤΙ ΤΗΣ ΠΕΙΣ.

Βγες απο τον Μεσαιωνα.

Υ.Γ. ζητω συγγνωμη αν ημουν καπως αποτομος...
Kung-fu master

MARD!
Έμπειρος Συζητητής
Δημοσιεύσεις: 636
Εγγραφή: 09 Αύγ 2005 02:39

Δημοσίευση από MARD! » 29 Σεπ 2005 00:38

Δεν χρειάζεται να ζητάς συγγνώμη από μένα αν είσαι απότομος, γιατί έτσι κι αλλιώς από τέτοια δεν ΜΑΣΑΩ! Προσωπικά βρίσκω ότι είσαι πείσμων σε συγκεκριμένες θέσεις που βασίζονται ίσως σε προσωπική προκατάληψη και στη σκέψη ότι αν ίσως είχαν ενωθεί οι εκκλησίες, θα γλιτώναμε από την Τουρκοκρατία - πράγμα απίθανο γιατί η ένωση όπως ξέρεις έγινε και ο πάπας έστειλε δυο ή τρεις γαλέρες, κοινώς μπιπ.
Τέλος πάντων αυτά που γράφει το άρθρο που παρέθεσες είναι αβάσιμα και εν πολλοίς απαράδεκτα. Δεν υπάρχει καμμιά απόδειξη ότι η εκκλησία συνεργάστηκε με τους Οθωμανούς πριν πέσει η Πόλη, κι ωστόσο ο γράφων το θεωρεί δεδομένο! Ούτε ο Ρασσιάς να ήταν... Η συνεργασία μετά ήταν αναπόφευκτη κυρίως λόγω του ισλαμικού νόμου "σαρία" όπως είδες αν έκανες τον κόπο να διαβάσεις το άρθρο του Μπακούρου από το ΤΜ. Η χρονολογία κατά την οποία άρχισε η είσπραξη φόρου από το Πατριαρχείο ήταν 21 χρόνια μετά την ¶λωση, η χρονολογία κατά την οποία παρουσιάστηκαν οι αγιορείτες στους Τούρκους ήταν πριν από την άλωση της Πόλης αλλά όχι πριν την κατάληψη των άλλων περιοχών... Το ότι τα ορθόδοξα 'συγχωροχάρτια" ήταν ουσιαστικά αποδεικτικά ότι κάποιος εξομολογήθηκε και συγχωρέθηκε, και όχι όπως ήταν τα παπικά με τα οποία κάποιος αγόραζε... θέση στον παράδεισο, βάση του βλακώδους παπικού δόγματος της αξιομιοσθίας των αγίων, βγάζει μάτι. Και αυτό που λες σχετικά με την "λογική εξήγηση" ότι ο Υψηλάντης παρουσίασε τα πράγματα σχετικά με τον αφορισμό όπως τα παρουσίασε χωρίς να τα πιστεύει, δεν είναι περισσότερο λογικό από το ότι ο άνθρωπος πίστευε πράγματι αυτά που είπε, και δεν έβλεπε με κακό μάτι την κίνηση του Πατριάρχη. Λες "ΔΕΝ χρειαζεται ...ιδιαιτερη γνωση τα πραγματα ειναι αυτονοητα ,για οποιον ομως θελει να ειναι πραγματικα αμεροληπτος ...ΟΧΙ για καποιον που ειναι ακρατα "βυζαντινολατρης" ,,ΟΧΙ για καποιον που πιστευει οτι μονον η "Ορθοδοξια" σωζει ..οχι για καποιον που βλεπει τα πραγματα μονο απο την ΜΙΑ ΜΟΝΟ πλευρα... οχι για καποιον που τελικα βαζει πανω απο ολα την πιστη του σε ενα ΔΟΓΜΑ..." Τι σχέση έχει τώρα το αν εγώ δέχομαι το δόγμα της Ορθοδοξίας με το πώς ερμηνεύω την κίνηση του Πατριάρχη; Μήπως η πίστη στην Ορθοδοξία προυποθέτει οπωσδήποτε ότι ο κάθε Πατριάρχης είναι άγιος; Πρέπει όποιος δέχεται το ορθόδοξο δόγμα να βλέπει όλους τους πατριάρχες σαν αγίους και όποιος δεν το δέχεται να τους βλέπει όπως τους περιγράφει ο γράφων αυτό το άρθρο; Κι εσύ που προτιμάς την άλλη άποψη, δεν δέχεσαι αναγκαστικά και το Ορθόδοξο δόγμα; ή μήπως το ότι είσαι καχύποπτος κατά του Γρηγορίου Ε΄παρότι είναι ΙΣΤΟΡΙΚΑ διαπιστωμένο ότι ενίσχυε την Φιλική Εταιρεία χωρίς να έχει ορκιστεί - ξέρεις ο Χριστός απαγορεύει τον όρκο και είναι πολλοί οι κληρικοί που αποφεύγουν να ορκίζονται - εσύ λοιπόν που θεωρείς τον Γρηγόριο προδότη, είσαι πιο αμερόληπτος από μένα επειδή έχεις τη γνώμη αυτή; Αυτό δεν στέκει λογικά κι ελπίζω να το βλέπεις. ΕΑΝ δεν υπήρχαν καθόλου στοιχεία και ΕΑΝ δεν είχε τελικά κρεμαστεί ο Γρηγόριος με την αιτία που πρόβαλλε ο σουλτάνος, οι δύο απόψεις μας θα μπορούσαν να είναι ισοδύναμες ως προς την λογική τους. Τώρα υπερισχύει η δική μου, είτε σου αρέσει είτε όχι.
Ο αριθμός των 300.000 χιλιάδων καλογήρων στην Πόλη επίσης μου βγάζει το μάτι, πού χώρεσαν όλοι αυτοί δεν μπορώ να καταλάβω... Ακόμα κι αν βάλεις και τις καλόγριες μέσα, και πάλι είναι πολύ μεγάλος αριθμός και θα το ψάξω περισσότερο. Είμαι φυσικά σε θέση να παραδεχτώ ότι ο Σχολάριος πράγματι έγραψε αυτά που του αποδίδονται στο απόσπασμα σχετικά με τους "ελληνιστές", αυτή η στάση του δεν είναι ορθόδοξη και δεν τον επαινώ γι' αυτήν... με τη διαφορά ότι ο Πλήθων τον οποίο ο γράφων θαυμάζει, και του οποίου τα έργα έκαψε ο Σχολάριος, προτιμούσε και αυτός τους Τούρκους παρά τους Δυτικούς κι επιθυμούσε να σωθεί η Ρωμανία..
Επίσης είναι εύκολο να αποδείξει κανείς πως κάποιος δεν ένιωθε Έλληνας τότε, και να φαίνεται σήμερα προδότης, όμως σε καμιά περίπτωση δεν ισχύει κάτι τέτοιο 1ον διότι τότε δεν υπήρχε εθνικό ελληνικό κράτος (η ελληνικότητα ξεπήδησε πολύ σιγά σιγά κατά τον διαφωτισμό) και 2ον διότι κατά ανάλογο τρόπο μπορούμε να αποδείξουμε προδότες τους Αχαίούς ή τους Ρόδιους κ.ο.κ, επειδή δεν ακολουθούν κάποιο εθνικό κανόνα ανάλογο της σημερινής εποχής στους διάφορους πολέμους της αρχαιότητας.
Επίσης, αυτό με τους Δυτικούς που δεν τους θέλαμε και προτιμήσαμε τους Τούρκους από αυτούς, είναι ολίγον αστείο... Αν δηλαδή τους προτιμούσαμε θα γλιτώναμε από τους Τούρκους; Πώς, αφού σταυροφόροι και δυτικοί δεν μπορούσαν πλέον στρατιωτικά να κυριαρχήσουν στην Ελλάδα;
Αμ' οι μοναχοί του Αγίου Όρους που "υποτάχθηκαν;" ΜΑ οι μοναχοί δεν είναι στρατιώτες άρα τι σημασία έχει αν υποττάσονταν; παραπάνω δεν λέει πως δεν πολεμούσαν; συνεπώς τι σημασία έχει η υποταγή; Δηλαδή τί έπρεπε να κάνουν; να σηκώσουν το κέφαλι και να κάψουν τις μονές και να τους σφάξουν όλους μήπως; Βέβαια, τότε θα τους χαρακτηρίζαμε ίσως ήρωες, όμως ¶γιο Όρος όπως το ξέρουμε δεν θα υπήρχε. Και μην πει κανείς για τον καλόγερο Σαμουήλ και το Κούγκι, γιατί αυτός έβαλε φωτιά εκεί για να μην πέσουν τα πυρομαχικά στα χέρια των Τούρκων και τα χρησιμοποιήσουν σε βάρος των Ρωμιών. Αυτή ήταν μια θυσία που ΕΙΧΕ νόημα.
Μας λέει ο γράφων ότι έφυγαν οι λόγιοι... Γιατί έφυγαν όμως οι λόγιοι; για δικό τους συμφέρον;
Να καθόντουσαν στην Ελλάδα να μορφώσουνε τον κόσμο οι «προδότες»! Αυτούς όμως δεν τους κατηγορεί... Αν είχαν φύγει οι παπάδες το τι θα τους έσερνε δεν λέγεται. ΟΥΤΕ τον Καποδίστρια και τον Κοραή, που κι αυτοί ήταν κατά της κήρυξης της επανάστασης και την θεωρούσαν πρόωρη, κατηγορεί... Μόνο οι παπάδες τον πειράζουν.
Υπήρξαν και προφητείες για βοήθεια από τους Ρώσους όταν ξέσπασε ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος που ωθούσαν στην επανάσταση, αλλά ο γράφων δεν τις αναφέρει. Μας λέει ότι η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας δεν ήταν αυτοθυσιαστική προσφορά του εκκλησιαστικού μηχανισμού στον Ελληνισμό, αλλά ανειλημμένο καθήκον!
Τελικά η γλώσσα διασώθηκε ή δεν διασώθηκε;
Και οι Σπαρτιάτες δεν πολέμησαν στις Θερμοπύλες για να σώσουν τον Ελληνισμό αλλά την πόλη τους και την ηγεσία της. Όμως το αποτέλεσμα είχε βαρύτητα για όλους και σήμερα όλοι τους τιμούν γι' αυτό.
Τουλάχιστον παραδέχεσαι ότι ο γράφων δεν τα λέει καλά όσον αφορά τον τομέα του πολιτισμού στο "Βυζάντιο" ... Πάλι καλά. Η θέση της γυναίκας σε μια κοινωνία είναι δείγμα πολιτισμού, και είναι φανερό ότι ο γράφων δεν αναρωτήθηκε πόσες Γυναίκες γιατροί υπήρξαν στην δύση η στην Αρχαία Ελλάδα;;; Αν έψαχνε θα έβρισκε ότι δεν υπήρχε καμμία... Στο "Βυζάντιο" υπήρχαν όμως αρκετές. Προφανώς θα αγνοεί επίσης, ότι συγκεκριμένος πατριάρχης είχε επί Τουρκοκρατίας ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙ να ζητάνε οι γαμπροί προίκα, ασχολήθηκε δηλ. με ένα φλέγον κοινωνικό θέμα που αλλού (π.χ. στη Δύση...) το θεωρούσαν αδιαπραγμάτευτο... Και για το ότι οι Ρωμιοί εξακολουθούσαν να ζητάνε προίκα δεν ευθυνόταν βέβαια ο πατριάρχης, που προσπάθησε να κάνει πιο δίκαια τα πράγματα αλλά δεν τον άκουσαν.
Λες ότι μέχρι τον 10 αι. ήταν η μεγάλη προσφορά της Ρωμανίας. Κι όμως η προσφορά συνεχίζεται και πιο μετά. Γιατί ναι μεν δεν γνωρίζω αυτή τη στιγμή χρονολογίες για
-την δωδεκάτομη "Παθολογία" του εκ Τράλλεων Αλεξάνδρου όπου δίνονται λεπτομέρειες για 120 εγχειρήσεις, από τη μαστεκτομή ώς την αφαίρεση ουρόλιθων
-το «Ιατρικά εκκαίδεκα» του Αέτιου 16 τόμων, εκ των οποίων ο 7ος αφορά την οφθαλμολογία (φάρμακα και επεμβάσεις)
-Ναι μεν η «Σύνοψη της Ιατρικής» των Νικήτα και Λέοντα, που αναφέρεται σε χειρουργικά θέματα και εργαλεία, ήταν τον 9ο αι.,
-Ναι μεν τον 8ο αι. είχαμε ενδοκυστική λιθοτριψία και τον 10ο αι. διαχωρισμό σιαμαίων, όμως είχαμε και ενδοκαυτηρίαση ουρήθρας τον 11ο αι. στον Ισαάκιο Κομνηνό, ενώ
-Ο γιατρός Ιωάννης Ακτουάριος τον 14ο αι. πρώτος ανακάλυψε το παράσιτο της ταινίας, τον "τριχοκέφαλον άνισον"
Επίσης,
-Στην Ρωμανία υπήρχαν από τους πρώτους αιώνες ώς το 1453 - δηλ. και μετά τον 10ο αι. - σε όλες τις πόλεις (π.χ. στην Αντιόχεια του 12ου αι. υπήρχαν δύο) «ξενώνες» δηλαδή νοσοκομεία με ιατρικό προσωπικό, νοσοκόμους και χειρούργους ακόμη. Τρανό παράδειγμα, τον 12ο αι. το νοσοκομείο του Παντοκράτορα το οποίο είχε στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αι. 5 θαλάμους, συνολικά 50 κρεββάτια και 5 επικουρικά ανά θάλαμο, 12 εκ των οποίων για τις άρρωστες γυναίκες, 8 για οφθαλμικές παθήσεις, 13 άντρες γιατροί, μία γυναίκα γιατρός, τέσσερις γυναίκες βοηθοί γιατροί, δύο γυναίκες αναπληρωματικοί βοηθοί (σ.σ. Την ίδια εποχή οι φραγκολατίνοι θεολόγοι, προσπαθούσαν να αποφασίσουν αν η γυναίκα είναι ανθρωπος, ενω στην Αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει ουτε μία γυναίκα Ιατρός.) και 2 χειρούργοι, 11 υπηρέτες, 5 πλύντριες, 2 μάγειρους, 2 αρτοποιούς, 1 κλητήρα, 1 θερμαστή, 1 ιπποκόμο για τα άλογα των γιατρών, 1 θυρωρό, 4 σαβανωτές, 1 μυλωνά, 1 καθαριστή αποθηκών, κι έναν για να τροχίζει τα χειρουργικά εργαλεία.
Κι επειδή ο πολιτισμός στο Βυζάντιο ήταν πολύ του μπιπ κατά τον γράφοντα, γι' αυτό προφανώς υπάρχουν δεκάδες γραπτές μαρτυρίες από τον 4ο ώς τον 14ο αιώνα (π.χ. Χρυσόστομος, PG 58, 522. Θεοφάνης, 172,9¸265,3. Τζέτζης, Χιλιάδες, χιλ. 5, ιστορ. 17, στιχ. 618. ¶ννα Κομνηνή, Αλεξιάς, 2, 377, 16. Αρμενόπουλος, Εξάβιβλος, 2,4,28) για τριόροφες, τετραόροφες και πενταόροφες οικοδομές, ιδιωτικές και πολυκατοικίες. Νόμοι του 5ου αιώνα απαγόρευαν το ύψος των ιδιωτικών οικοδομών να υπερβαίνει τα 25 περίπου μέτρα.
Κι ακόμα: Οι γυναίκες της Ρωμανίας δε θεωρήθηκαν ανάξιες να κατέχουν το ύψιστο αξίωμα απλά επειδή ήταν γυναίκες. Τέσσερις Ρωμηές αυτοκράτειρες κυβέρνησαν μόνες τους - δίχως να έχουν σύζυγο - χωρίς να φέρει κανείς αντίρρηση λόγω του φύλου τους. Η Ζωή (914-919), η Ειρήνη (797-802), Θεοδώρα και Ζωή (1042), Θεοδώρα (1054-1056). «Συνταγματικός φραγμός δεν υπήρχε. Και στο τέλος αιτία της πτώσης της [Ειρήνης] ήταν περισσότερο η κακή της υγεία παρά το φύλο της. Ποτέ οι βασιλείες αυτές των γυναικών δε θεωρήθηκαν παράνομες» [Στ. Ράνσιμαν, Βυζαντινός πολιτισμός, εκδ. Γαλαξίας, σ. 78]. Αυτά στη Δυτική Ευρώπη έγιναν μόνο μετά από 500 χρόνια, οπότε από τότε και μετά μόνον βρίσκει κανείς γυναίκες βασίλισσες. Και δεν μετρούμε και τις γυναίκες που ουσιαστικά κυβερνούσαν έχοντας κάποιον άνδρα ως ανδρεικελο μπροστά, για λόγους «δημοσίων σχέσεων».
Μας λέει επίσης ο γράφων ότι το "Βυζάντιο" μόνο θεολογικές έριδες έχει να επιδείξει. Μάλλον πρέπει να διαβάσει ότι – «Είναι συνηθισμένο να θεωρούμε τον «Βυζαντινό» έναν άνθρωπο φανατικά προσηλωμένο σε δογματικές λεπτολογίες και σχολαστικότητες. Μια στατιστική για το εύρος της ενασχόλησης με τη θεολογία δείχνει πως, με χονδρικούς υπολογισμούς, η αναλογία των συγγραφέων που ασχολήθηκαν με τη θεολογία στο σύνολο των βυζαντινών λογίων δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 2/5 περίπου» [Hans-Georg Beck, Η βυζαντινή Χιλιετία, εκδ. Μορφωτικού ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, σ. 237].
Ίσως επίσης κάποιος πρέπει να του πει ότι
- Στην Κωνσταντινούπολη επί Θεοδόσιου Β’ υπήρχαν οκτώ μεγάλα δημόσια λουτρά και 153 ιδιωτικά σε οικείες, φιλανθρωπικούς οίκους και μοναστήρια. Τα μεγαλύτερα (που είχαν ονόματα όπως Ζεύξιππος, Αχιλλεύς, Καμίνια) μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ως και 2.000 λουόμενους. Τα ιδιωτικά λουτρά χτιζόταν ακόμη και στη στέγη των πλουσίων σπιτιών, οπότε με σωλήνες (απόδειξη ανεπτυγμένης υδραυλικής) ανέρχονταν το προς λούσιμο νερό (Ιωάννη Λυδού, Περί Αρχών, 186, 89)
– Στην Χριστιανική Ρωμανία για την ασφάλεια των πολιτών κατά τη νύχτα και την δίωξη των συμμοριών συστάθηκε αστυνομικό σώμα υπό τον νυχτέπαρχο (Βασιλικά, 6,5,2. Μαλάλας 479,8)

Ποια η προσφορά της Ρωμανίας, στην διατήρηση Ελλήνων κλασσικών και της αρχαιοελληνικής παιδείας; Αυτά φαντάζομαι ότι τα ξέρεις... Γι' αυτούς που δεν ξέρουν παραθέτω πηγές που ΔΕΝ είναι ελληνικές:

«Τουλάχιστον το 75% των γνωστών σήμερα Αρχαίων Έλληνων κλασσικών συγγραφέων μάς έγιναν γνωστοί μέσω Βυζαντινών χειρογράφων.» [Πηγή: History of Libraries in the Western World, Michael H. Harris, Scarecrow 1995]

«Πολλά απο αυτά που ξέρουμε για την αρχαιότητα, ειδικά για την ελληνική και ρωμαϊκή φιλολογία και την ρωμαϊκη νομοθεσία θα είχαν χαθεί παντοτινά, αν δεν υπήρχαν οι λόγιοι και οι αντιγραφείς της Κωνσταντινούπολης» [Πηγή: J.J. Norwich, «Σύντομη Ιστορία του Βυζαντίου», εκδ Γκοβοστη, Δ’ εκδοση ,1997]

ο ¶γγλος ιστορικός Γίββων, ο μεγάλος εχθρός της Ρωμανίας / «Βυζαντίου», μας λέει:

«Το πνεύμα του Ομήρου, του Δημοσθένους, του Αριστοτέλους, του Πλάτωνος, φώτιζε την Κωνσταντινούπολη. Οι πολυάριθμες ερμηνείες και τα σχόλια των Βυζαντινών εις τους κλασσικούς συγγραφείς δεικνύουν με πόση επιμέλεια ανεγινώσκοντο. Οι Έλληνες της Κωνσταντινουπόλεως απεκάθηραν την κοινήν γλώσσαν και ανέκτησαν την εύκολον χρήσιν της γλώσσης των προγόνων αυτών, , η οποία είναι το αριστούργημα του ανθρώπινου πνεύματος. Η γνώσις των υπέροχων διδασκάλων, οι οποίοι είχαν μαγεύσει και διδάξει το μέγιστον από τα έθνη (τους Ρωμαίους) είχε καταστή πολύ κοινή. Η Κωνσταντινούπολη περιέκλειεν εις τον περίβολον αυτής τόσην επιστήμην και τόσα βιβλία, όσα δεν υπήρχαν σε όλας μαζί τας μεγάλας χώρας της Δύσεως» [Πηγή: Ε. Γιββών, «Παρακμή και πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας»]

«Η ελληνική κουλτούρα που γνωρίζουμε είναι η ελληνική κουλτούρα που δε σταμάτησε ποτέ να κεντρίζει το ενδιαφέρον της ανώτερης τάξης της Κωνσταντινούπολης σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν στο κλασικό τους παρελθόν με τέτοια φυσικότητα ώστε το μεσαιωνικό Βυζάντιο (σ.σ διάβαζε: Ρωμανία) ποτέ δε γνώρισε μια Αναγέννηση. Οι Βυζαντινοί (σ.σ διάβαζε: Ρωμαίοι) ποτέ δε θεώρησαν ότι το κλασσικό τους παρελθόν είχε πεθάνει, γι’ αυτό και σπάνια επιχείρησαν συνειδητά να το αναστήσουν. Το συντηρούσαν κάθε τόσο με μια ανακάθαρση, κάπως σα τα δημόσια μνημεία που όντας διαρκώς παρόντα ανακαινίζονται κατά καιρούς σε εξάρσεις ζήλου» [Π. Μπράουν ο Κόσμος της Ύστερης Αρχαιότητας, 150-750 μ.Χ., εκδ. Αλεξάνδρεια]

Jacques Bompaire, καθηγητής του Πανεπιστημίου Paris IV-Sorbonne: «Τα έργα της αρχαίας Ελλάδας, η παράδοση των αρχαίων Ελλήνων διασώθηκαν και έφτασαν ως τη νεώτερη Ευρώπη, την Ευρώπη της Αναγέννησης, βασικά μέσω του Βυζαντίου. Αυτό οφείλεται κατά πολύ στη γλωσσική συνέχεια, αλλά και στην αδιάλειπτη δράση των αντιγραφέων, βιβλιοθηκάριων, φιλολόγων και συγγραφέων του Βυζαντίου. Χωρίς αυτούς δε θα μας είχαν απομείνει παρά ίχνη ελάχιστα μιας απέραντης κληρονομιάς. Χάρη σ’ αυτούς μάς έμειναν πολλά.»

Να και τι λέει ο ¶γγλος «Βυζαντινολόγος» Σερ Steven Runciman - ελπίζω να μην απορρίπτουν κάποιοι τη γνώμη του επειδή τον θεωρούν "γουάναμπι" Ορθόδοξο!
«Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το Βυζάντιο δεν είχε τέχνη. Τότε αυτοί δεν πρέπει να ξέρουν τίποτε από τέχνη. Η βυζαντινή τέχνη ήταν από τις μεγαλύτερες σχολές τέχνης παγκοσμίως. Κανένας αρχαίος Ελληνας δε θα μπορούσε να χτίσει την Αγία Σοφία, αυτό απαιτούσε πολύ βαθιά τεχνική γνώση. Κάποιοι, ξέρετε, υποστηρίζουν, ότι η βυζαντινή τέχνη είναι στατική. Δεν ήταν καθόλου στατική, αλλά ήταν μια σχολή τέχνης από τις σημαντικότερες στον κόσμο, που όσο περνά ο καιρός εκτιμάται όλο και περισσότερο, κι όσοι έλληνες διανοούμενοι σάς λένε ότι το Βυζάντιο δε δημιούργησε τίποτε, είναι τυφλοί.»

Λες: 'Τελικα βλεπω οτι οπως ολοι οι " βυζαντινοπληκτοι" , "οπαδοι" με λαθος τροπο της "καθ'ημας" ανατολης εισαι βαθεια εναντιον Της "Μισητης Δυσης", του Διαφωτισμου....και τα λοιπα"
Αυτό από πού το εξάγεις; Σε διαβεβαιώνω ότι δεν μισώ ούτε τη Δύση ούτε τους Δυτικούς. Και φίλους από κει έχω, που δεν είναι όλοι Ορθόδοξοι ούτε καν "γουάναμπι", κι εκεί ταξιδεύω, και μια χαρά περνάμε. Σίγουρα τους αγαπώ πολύ περισσότερο απ' ότι εσύ τους "γενειοφόρους" και "ρασοφόρους" της Ρωμανίας. Το δε σχίσμα δεν με καταδυναστεύει καθόλου... Όταν έρθει η κατάλληλη ώρα και βρεθεί ο σωστός τρόπος, θα ξεμπερδέψουμε και με αυτό. ΚΑΤΑΝΟΩ όμως πολύ καλά γιατί ταλαιπωρούσε τους ανθρώπους της τότε εποχής: γιατί αυτοί είχαν γνωρίσει τον Φράγκο στο πετσί τους... και δεν φαντάζονταν ότι υπάρχουν και χειρότερα. Ο δε Μάρκος ο Ευγενικός που κάπου αναφέρει ο ευγενής αρθρογράφος, για να αναγκαστεί να υπογράψει την "Ένωση" είχε φυλακιστεί και μείνει για μέρες νηστικός... και άλλα πολλά έπαθε, και είναι προς τιμήν του το ότι ΔΕΝ υπέκυψε στη βία ώστε να υπογράψει. Για τους δε πνευματικούς λόγους που η ένωση των εκκλησιών με αυτό τον τρόπο ήταν πράγμα ΚΑΚΟ, δεν θα πω τίποτα σε αυτό το ποστ, θα πω σε άλλο στο οποίο δεν χρειάζεται να απαντήσεις. Η "ένωση" όπως μεθοδευόταν τότε, θυμίζει το γνωστό ανέκδοτο "αφού αγαπιόμαστε (οι εκκλησίες εδώ) θα σας απαυτώσουμε, κι αφού θα σας απαυτώσουμε ας το κάνουμε με αίσθημα... Ζήτω η χριστιανική αγάπη... ματς-μουτς" :lol:
Α, και κάτι για τον ανθενωτικό Λουκά Νοταρά: Ο σουλτάνος γούσταρε τον γιο του, ήταν ένα ωραίο αγόρι, και η εύνοια αυτή σήμαινε προνόμια για την οικογέειά του... Όμως ο Νοταράς του είπε του Μωάμεθ ότι προτιμά να του τον σκοτώσουν τον γιο του παρά να τον παραδώσει για τη γνωστή χρήση... Τόσο υποτακτικός ήταν ο ανθενωτικός αυτός... Τόσο διψούσε για αξιώματα από τους Τούρκους μέσα στην κατακτημένη Πόλη... Αν θυμάμαι καλά, πατέρας και γιος εκτελέστηκαν επί τόπου.

Τέλος: Όσο κι αν πολλά πράγματα μου αρέσουν στη Ρωμανία, "βυζαντινοπληξία" δεν έχω (ούτε και "Δυτικοπληξία" φυσικά), γενικά οι αυτοκρατορίες δεν μου είναι συμπαθείς και δεν πιστεύω ότι θα μπορούσα να ζήσω εκεί, έτσι που έχω καλομάθει στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή... και στο νεοελληνικό ελλαδικό κράτος... Ελπίζω αυτό να σε παρηγορεί! Στον Μεσαίωνα δεν ζω ασφαλώς, για να χρειαστεί να βγω... άλλο όμως είναι αυτό, κι άλλο να επιμένω με τέτοια μανία και άνευ αποδείξεων, ότι ο κλήρος παρέδωσε στους Τούρκους την Πόλη.:wink:

Υ.Γ. Αλήθεια ποιος είναι ο συγγραφεύς του άρθρου και πού μπορώ να το βρω στο net?
Η έλλειψη γνώσης είναι συχνά βλαβερή. Η κακή χρήση της γνώσης είναι βλαβερή πάντα.

Απάντηση