Άρθρα σχετικά με: πυρηνικός πόλεμος

Πολλές φορές στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου υπήρξαν περιπτώσεις που η Γη βρέθηκε στο κατώφλι του πυρηνικού ολοκαυτώματος. Συνήθως, επρόκειτο για περιόδους αυξημένης έντασης μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων (βλέπε σχετικό άρθρο). Ωστόσο, υπάρχει ένα σχετικά άγνωστο γεγονός, το οποίο αποκαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών, το φθινόπωρο του 1983 η ευθυκρισία ενός σοβιετικού αξιωματικού απέτρεψε την ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης από το να εξαπολύσει επίθεση με πυρηνικά όπλα εναντίον των ΗΠΑ.

Ο κόσμος θα τελειώσει με έναν ψίθυρο. Σιβυλλική ρήση, συμβολική αναπαράσταση ή απλή διαίσθηση; Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η φράση αυτή του T. S. Elliot παραλίγο να γίνει μια τραγική πραγματικότητα, τον Οκτώβρη του 1962, κατά τη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων της Κούβας. Όταν, στο αποκορύφωμα -ίσως- της ψυχροπολεμικής αναμέτρησης, οι δύο (πυρηνικές) υπερδυνάμεις τέθηκαν στην ύψιστη, πριν τον πόλεμο, κατάσταση επιφυλακής και οι στόλοι τους βρέθηκαν αντιμέτωποι, εκκρεμούντος ενός τελεσιγράφου, τότε θα χρειαζόταν, ενδεχόμενα, κάτι πολύ λιγότερο από έναν απλό ψίθυρο για να τελειώσει ο κόσμος.

«Ο κυβερνήτης του υποβρυχίου έδωσε την εντολή ανόδου σε βάθος περισκοπίου. Οι συνθήκες στην επιφάνεια δεν του επέτρεπαν να εντοπίσει με το παθητικό του σόναρ το, έτσι κι αλλιώς, σχεδόν ανύπαρκτο ηχητικό ίχνος του πλοίου που επρόκειτο να συναντήσει.

Η περίοδος του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ χαρακτηρίστηκε από τις εκατέρωθεν απειλές για χρήση του πυρηνικού οπλοστασίου, προς διευθέτηση των κρίσεων, που κατά καιρούς εμφανίζονταν ανά τον κόσμο. Η πιο γνωστή περίπτωση είναι αυτή της Κούβας τον Οκτώβριο του 1962, ωστόσο υπήρχαν ακόμα 15 περιπτώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν οδηγήσει στον πρώτο (και μάλλον τελευταίο) πυρηνικό πόλεμο. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι κυριότερες από αυτές.