Άρθρα σχετικά με: αρχαιολογία

Μέσα στα πανάρχαια μυστικά του πλανήτη μας, όταν ακόμα αυτός ήταν λάβα και νερό, βρίσκεται η αλήθεια για το παρελθόν του όπως και η πραγματική ταυτότητα του ανθρώπου. Τρεις μεγάλες εποχές υπήρξαν πριν τη σημερινή που ζούμε, την Τέταρτη.

Η ιστορία της γραφής χάνεται στα βάθη των αιώνων. Από την ζωγραφική στα ιερογλυφικά και μετά στα γράμματα δείχνει μια λογική εξέλιξη, αλλά τα ευρήματα και η χρονολόγησή τους πολλές φορές δείχνουν ασυνέχεια εξέλιξης και εποχών. Πολλοί τάχθηκαν ενάντια στην γραφή γιατί υποστήριζαν ότι εμπόδιζε την μνήμη, αλλά τελικά διασώθηκε μέχρι τις μέρες μας μάλλον από ανθρώπους με αδύνατη μνήμη.

 

Πάνω στα σημερινά ερείπια της αρχαίας αγοράς της Θεσσαλονίκης, ο μύθος διηγείται πως 2.000 χρόνια πριν γεννήθηκε ένας παράνομος έρωτας μεταξύ  του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της γυναίκας του βασιλιά της Θράκης. Ο Θράκας βασιλιάς, που την εποχή εκείνη φιλοξενούνταν στο παλάτι που υπήρχε εκεί, αντιλήφθηκε το γεγονός και οργισμένος έβαλε τους μάγους του να κάνουν μάγια στον Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος, με τη βοήθεια του Αριστοτέλη, αντέστρεψε τα μάγια με αποτέλεσμα το μαγικό να χτυπήσει τη βασίλισσα και να μαρμαρώσει αυτή και η συνοδεία της, το βράδυ που πήγαιναν στο δωμάτιο του Αλέξανδρου.

Ο αρχαιολόγος του 18ου και του 19ου αιώνα ενεργούσε περισσότερο ως τυμβωρύχος ενδιαφερόμενος για την αποκάλυψη πολύτιμων και αισθητικά όμορφων ευρημάτων. Η μελέτη, που ακολουθούσε βασιζόταν τις περισσότερες φορές σε συγκριτική εξέταση. Η σύγχρονη όμως αρχαιολογία έχει ευρύτερους στόχους, όπως η μελέτη της ιστορικής, πολιτισμικής, οικονομικής, πνευματικής και τεχνολογικής ανάπτυξης των αρχαίων κοινωνιών.

Το Νοέμβριο του 1977 ο καθηγητής Μανόλης Ανδρόνικος και οι συνεργάτες του στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής ανασκαφής άνοιγαν τον ασύλητο τάφο ΙΙ της Μεγάλης Τούμπας στη Βεργίνα, προσφέροντας στην ελληνική και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα ένα πολύτιμο σύνολο ευρημάτων και ένα πλήθος ερωτημάτων που τροφοδότησαν και εξακολουθούν να τροφοδοτούν τον επιστημονικό διάλογο.

Δύο κυρίως λόγοι μας ώθησαν να μην κάνουμε ανασκαφικές εργασίες στον αρχαίο οικισμό τον Ιούλιο του 2010, για πρώτη φορά στα δεκαπέντε χρόνια από το ξεκίνημα της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Καραμπουρνάκι. Ο πρώτος και βασικότερος ήταν τα εξαιρετικά περιορισμένα οικονομικά μέσα που είχαμε στη διάθεσή μας. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την επιτακτική ανάγκη της επεξεργασίας και μελέτης των ανασκαφικών δεδομένων και ευρημάτων των παλιότερων ανασκαφών μας, κάτι που πρέπει να αποτελεί μέλημα και στόχο κάθε συστηματικής ανασκαφικής έρευνας.

Ένα από τα πλέον αξιόλογα νεοαποκαλυφθέντα μνημεία της Μακεδονίας παρουσιάζεται στην ανακοίνωση αυτή. Αποτελεί αποτέλεσμα της πολυετούς επίπονης εργασίας της ερευνητικής ομάδας που, με επικεφαλής τον αναπλ. καθηγητή κλασικής αρχαιολογίας Παναγιώτη Φάκλαρη και την δρ. κλασικής αρχαιολογίας Βασιλική Σταματοπούλου, έχει αφιερώσει στον χώρο αυτό επτά περίπου δίμηνες ανασκαφικές περιόδους.

Στο Ιερό της Εύκλειας στη Βεργίνα, έναν από τους σημαντικότερους ανασκαφικούς τομείς του αρχαιολογικού χώρου που ερευνά εδώ και χρόνια το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ασκώντας φοιτητές στην ανασκαφική πρακτική, συχνά βρεθήκαμε αντιμέτωποι με σημαντικά ευρήματα: πολύτιμες επιγραφές που το ταυτίζουν με τμήμα της αγοράς των Αιγών, εντυπωσιακά μαρμάρινα αφιερώματα της βασίλισσας Ευρυδίκης (μητέρας του Φιλίππου Β’) στην πανελλήνια θεότητα Εύκλεια, που προβάλλουν τη σημασία του για τη βασιλική οικογένεια και ένα κολοσσικό, μαρμάρινο φίδι, ζωόμορφη απεικόνιση του Διός Μειλιχίου που συμπληρώνει την εικόνα για τις λατρείες στην αγορά της οχυρωμένης πόλης. Όλα τα ευρήματα ήταν απολύτως συμβατά με το χαρακτήρα του πολιτικού και θρησκευτικού κέντρου των Αιγών.

Ο μηχανισμός ο οποίος ανασύρθηκε από το βάθος της θάλασσας των Αντικυθήρων εδώ και περισσότερο από εκατό χρόνια κίνησε αμέσως το ενδιαφέρον κάθε είδους ερευνητών της αρχαιότητας. Ήταν ένας αστρολάβος; Ήταν ένα πλανητάριο, ένα αστρονομικό ρολόι; Ή κάτι άλλο; Η επιστημονική έρευνα προχωρούσε πολλές φορές στα σκοτεινά, αφήνοντας περιθώριο στη φαντασία, που δεν ήθελε και πολύ να ξεπεράσει τα όρια της λογικής.

΄Η Μεσοποταμία ήταν πάντοτε ένα από τα αγαπημένα πεδία έρευνας των αρχαιολόγων, κυρίως στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Πλήθος επαγγελματιών και ερασιτεχνών αρχαιολόγων συνέρεαν, αναζητώντας είτε ίχνη των σπουδαίων αρχαίων πολιτισμών που άκμασαν στην περιοχή, είτε ευρήματα σχετικά με τις βιβλικές ιστορίες και μυθικές περιγραφές για τον Κήπο της Εδέμ, τον Πύργο της Βαβέλ, το Δένδρο της Γνώσης